.XI.1967 Austria Opublikowano: 25.X.1971 63443 KI. 31 a«, 11/10 MKP F 27 d, 11/10 UKD 621.745 ,e&, Wlasciciel patentu: Gebr. Bohler & Co. Aktiengesellschaft, Wieden (Au¬ stria) Urzadzenie do przylaczania przewodów elektrycznych do elektrod, plyt dennych i tym podobnych elementów, zwlaszcza w urzadzeniach do elektrozuzlowego przetapiania metali, w szczególnosci stali Przedmaotem wynalazku jest urzadzenie do przy¬ laczania przewodów elektrycznych do elektrod, plyt dennych i tym podobnych elementów, zwlaszcza w urzadzeniach do elektrozuzlowego przetapiania metali, w .szczególnosci stali.Znane sa zaciski metalowe, z którymi polaczone sa przewody elektryczne, stosowane w tego rodzaju urzadzeniach do przylaczania przewodów elektrycz¬ nych do elektrod z metalu, które maja zostac pod¬ dane przetopieniu, albo do plyt dennych, na których spoczywa wytworzony przez przetopienie blok me¬ talu, z którymi polaczone sa przewody elektryczne.Przy dalszym udoskonalaniu elektrozuzlowego przetapiania dazy sie do tego, aby wytworzyc bloki stalowe, skladajace sie z kilku kolejno po sobie przetopionych elektrod. Jezeli podczas procesu prze¬ tapiania elektroda na skutek wytwarzania ciepla przez przeplywajacy prad elektryczny zostaje sto¬ piona na tyle, ze mamy do czynienia juz tylko z nieznaczna jej pozostaloscia, to te pozostalosc na¬ lezy wyjac z wlewnicy przez uniesienie uchwytu elektrody i wymienic elektrode na inna. Te druga elektrode nalezy nastepnie przez opuszczenie wspornika wprowadzic do wlewnicy i przetopic.Przy opisanym powyzej procesie wymiany elek¬ trod nalezy pozostalosc pierwszej elektrody usunac z mocujacego ja zacisku, który nalezy z kolei za¬ mocowac na drugiej, nowej elektrodzie. W urza¬ dzeniach wiekszych, wobec duzych natezen pradu przeplywajacego przez zaciski, które wynosza nie- 2 jednokrotnie 20.000 A lub nawet wiecej, zdejmo¬ wanie zacisków jest bardzo trudne. Na skutek pewnych nieuniknionych nierównosci wzglednie niedokladnosci w podlaczonym elemencie z jednej 5 strony, a z drugiej strony w naciskajacych na niego powierzchniach zacisków, nie mozna osiag¬ nac równomiernego przylegania zacisków do wspomnianego elementu. Ta okolicznosc powoduje, ze miedzy zaciskami a podlaczonym elementem 10 wystepuje zawsze stosunkowo duza opornosc sty¬ ku, powodujaca przy wspomnianych juz duzych natezeniach pradu, jak na przyklad 20.000 A lub wiecej, znaczna strate energii czy nadtapianie po¬ wierzchni styku. 15 Celem wynalazku jest stworzenie urzadzenia nie majacego wspomnianych wad ii umozliwiajacego latwe i szybkie 'przylaczanie i odlaczanie przewo¬ dów elektrycznych oraz zapewniajacego równomier¬ ne przyleganie docisnietych powierzchni do podla- 20 czonego elementu. Zadanie to zostalo rozwiazane zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, ze urzadze¬ nie wedlug wynalazku posiada dwde, polozone na¬ przeciwko siebie i ulozyskowane obrotowo dzwignie obrotowe, z których kazda posiada przynajmniej 25 jedna szczeke zaciskowa, przy czym miedzy tymi dzwigniami umieszczony jest w cylindrze tlok, na¬ pedzany pneumatycznie lufo hydraulicznie, za po¬ moca którego mozna w znany sposób dociskac szczeki zaciskowe do podlaczanego elementu lub 30 rozchylac je. 63 4433 63 443 Korzystne bedzie przy tym, jezeli miedzy ramio¬ nami obu dzwigni obrotowych, zwróconymi w kie¬ runku szczek zaciskowych, umieszczona zostanie jedna wzglednie kilka sprezyn, korzystnie sprezyn talerzowych, naciskajacych za posrednictwem prze¬ kladki na obie dzwignie obrotowe, na skutek czego mozliwe bedzie zwolnienie szczek zaciskowych z podlaczonego elementu za ipomoca umieszczonego w cylindrze i pneumatycznie lub hydraulicznie za¬ silanego tloka, w kierunku przeciwnym do napiecia sprezyny. Korzystne jest takze umieszczenie mie¬ dzy obydwiema obrotowymi dzwigniami stalej po- przecznicy, na której obu bokach opieraja sie spre¬ zyny, naciskajace na dzwignie obrotowe, korzystnie sprezyny srubowe.Wystepujaca miedzy szczekami zaciskowymi, a podlaczonym elementem opornosc styku jest nie¬ wielka, zwlaszcza jesli kazda ze szczek posiada dwie krawedzie, ostrza lub tyim podobne, miedzy którymi znajduja sie dwie poprzeczne i w swym przekroju prawie prostoliniowe powierzchnie nos¬ ne. W tym przypadku okazuje sie bardzo korzystne jezeli przy zastosowaniu dwu szczek zaciskowych krawedz jednej szczeki usytuowana bedzie na¬ przeciwko krawedzi drugiej szczeki. Dobrze jest równiez, gdy utworzony przez zbocza krawedzi kat wynosi od 100—140°, na przyklad 125°.Przedmiot wynalazku jest dokladniej wyjasniony na podstawie przykladu wykonania uwidocznionym na rysunku, na którym fig, 1 przedstawia urzadze¬ nie wedlug wynalazku, czesciowo w widoku, a cze¬ sciowo w iprzekroju podluznym, fig. 2 przedstawia to urzadzenie w widoku z góry, fig. 3 przedstawia urzadzanie w widoku z boku z lewej strony, a fig. 4 .przedstawia szczeki zaciskowe wraz z umie¬ szczona miedzy nimi elektroda w przekroju.Obie usytuowane naprzeciw siebie zaciskowe szczeki 3, korzystnie wykonane z miedzi, posiadaja po dwie krawedzie 3', docisniete do znajdujacej sie miedzy szczekami 3 zlaczki 1* plyty dennej 1.W urzadzeniach do elektrozuzlowego przetapiania metali, w szczególnosci stali, zlaczka 1' umocowana jest na plycie dennej 1, na której spoczywaja wy¬ tworzone w procesie przetopu bloki metalowe za pomoca srub z nakretkami 2. Zarówno plyta denna 1 jak i zlaczka r wykonane sa z miedzi. Wszystkie krawedzie 3' obu zaciskowych szczek 3 przebiegaja równolegle wzgledem sieibie, przy czym naprze¬ ciwko kazdej krawedzi 3* jednej szczeki 3 usytuo¬ wana jest jedna krawedz 3' drugiej szczeki 3.Obie zaciskowe szczeki 3 chlodzone sa za pomoca wody. Woda chlodzaca doplywa przez waz 4, umie¬ szczony w kanale 5, znajdujacym sie w kazdej szczece 3 i odplywa przez waz 6. Od jednego zaci¬ sku zastosowanego (lecz nie przedstawionego na rysunkach) zródla pradu Ona przyklad uzwojenia wtórnego transformatora) dwie stale szyny 7 pro¬ wadza w poblize zaciskowych szczek 3.Kazda z tych dwu szyn 7 polaczona jest za posrednictwem przewodu elektrycznego, który sta¬ nowi kilka nieoslonietych miedzianych tasm 8 z kazda z dwu zaciskowych szczek 3. Miedziane tas¬ my 8, uksztaltowane w formie litery U umocowa¬ ne sa z jednej strony na szynach 7 za pomoca srub 9, a z drugiej strony na zaciskowych szcze¬ kach 3 za pomoca srub ze lbem szesciokatnym 9'. 10 15 20 25 35 40 45 55 65 W kazdym odcinku koncowym miedzianych tasm S umieszczona jest posrednia plyta 10 lub 10'. Zamiast miedzianych tasm 8 mozna równiez jako przewód elektryczny zastosowac gietka tasme z likaniny dru¬ cianej.Kazda z dwu zaciskowych szczejk 3 przymoco¬ wana jest za pomoca sruby ze lbem szesciokatnym 11 do przekladki, przy czyni miedzy kazda szczeka 3 i odpowiadajaca jej przekladka 14 znajduje sie izolujaca plyta 13, wykonana z materialu izoluja¬ cego. Ponadto zamocowane w przekladkach 14 sru¬ by 11 izolowane sa od zaciskowych szczek 3 za posrednictwem izolujacych tulejek 12.. Kazda z tych przekladek posiada na stronie, zwróconej ku zaciskowym szczekom 3 ustalajacy pierscien 15, zamocowany za pomoca wewnetrznych srub ze lbem szesciokatnym 16, który to pierscien obej¬ muje leb 19 sworznia 17, przymocowanego za pomoca szesciokatnej nakretki 20 do obrotowej dzwigni 21. Nalezy takze zwrócic uwage na to, ze sworzen 17 posiada przejscie 18 miedzy swym lbem 19 a swym cylindrycznym trzonem 17'.Powierzchnia czolowa lba 19, zwrócona ku prze¬ kladce 14, ma ksztalt beczkowaty, a ponadto mie¬ dzy ustalajacym pierscieniem 15 z jednej strony a lbem 19, przejsciem 18 i obrotowa dzwignia 21 znajduje sie tyle miejsca, ze mozliwe jest samo¬ czynne obrócenie sie zaciskowych szczek 3 w kie¬ runku górnej powierzchni podlaczanego elementu na przyklad zlaczki 1'. Oznacza to, ze ustalajacy pierscien 15 oraz sworzen 17 dzialaja jak przegub kulowy. Obie obrotowe dzwignie 21 ulozyskowane sa obrotowo na sworzniu 23, przymocowanym za pomoca nakladki 24 ustalajacej os w stosunku do obudowy 22. Pomiedzy obiema obrotowymi dzwig¬ niami 21 na ramionach tloków 25, znajdujacych sie w cylindrze 27 i napedzanych hydraulicznie, które to ramiona zwrócone sa ku sworzniom 17, umieszczony jest zespól talerzowych sprezyn 29, których osie podJuzne sa ze soba zbiezne. Zwró¬ cony ku tlokowi 25 koniec tloczyska 26 polaczony jest przegubowo z jedna, a cylinder 27 z druga obrotowa dzwignia 21.Kazda z tych dzwigni 21 posiada polaczona za posrednictwem piasty 21" i poprzecznicy 21*** pod¬ stawe 21*, miedzy którymi znajduja sie wspom¬ niane powyzej konce ttoczyska 26 i cylindra 27.Talerzowe sprezyny 29 sa centrowane od wewnatrz cylindrycznym pretem 30 i otoczone od zewnatrz rurowa ksztaltka 35. Zarówno na precie 30 jak i na ksztaltce 35 umocowana jest czolowa plyta 31 lub 36, przy czym talerzowe sprezyny 29 znajduja sie pomiedzy tymi czolowymi plytami 31 i 36.Kazda z nich posiada podstawe 32 luib 37, pola¬ czona przegubowo za posrednictwem sworznia 38 z jedna z dwu dzwigni obrotowych 21.Oprócz tego na plycie czolowej 31, umocowanej na precie 30 umieszczona jest zewnetrzna rura 33, otaczajaca rurowa ksztaltke 35, której pobocznica posiada na swym zakonczeniu, zwróconym ku czo¬ lowej plycie 31 wyrównawcze otwory 34. Dwie srubowe sprezyny 39 centrowane sa od zewnatrz we wglebieniu 40 kazdej sasiadujacej z nimi obro¬ towej dzwigni 21. Na drugim koncu kazdej spre¬ zyny 39 znajduje sie obejmujacy ja slizg 41. Nacis-68445 kowy trzpien 42 jest usytuowany koncentrycznie wzgledem tego slizgu, przy czyim jego cylindryczny trzon, wystajacy do sasiadujacej z nim sfuibowej sprezyny 30, posiada wzdluzny rowek 42\ Do tej samej sprezyny wystaje przesuwny wpust 43, zamo¬ cowany w slizgu 41, zapobiegajac w ten sposób obróceniu sie wzgledem siebie slizgu 41 i trzpie¬ nia 42.Na swej stronie zwróconej ku sasiadujacej z mim sprezynie 39 naciskowy trzpien 42 posiada gwint, ma którym z kolei znajduje sie szesciokatna na¬ kretka 44. Oba trzpienie naciskowe opieraja sie przy tym na umieszczonej miedzy nimi i przymo¬ cowanej do obudowy 22 poprzecznicy 45. Przesta¬ wienie obu szesciokatnych nakretek 44 umozliwia ustawienie we wlasciwymi polozeniu obu obroto¬ wych dzwigni 21 wraz z umocowanymi na nich zaciskowymi szczekami 3 oraz nadanie obu spre¬ zynom 39 odpowiedniego naprezenia. Poniewaz obie sprezyny 39 stanowia elastyczne czlony posrednie, to obie zaciskowe szczeki 3 moga samoczynnie zwrócic sie 'ku podlaczanemu elementowi na przy¬ klad ku zlaczce 1' plyty dennej 1.W celu umozliwienia montazu opisywanego urza¬ dzenia, na obudowie 22 znajduja sie pokrywy 46, przymocowane do tejze Obudowy 22 za pomoca srub 47 usytuowane obok sworzni 28 i 38. Obudowe 22 podtrzymuja srubowe sworznie 48 i szesciokatne nakretki 49. Jak wynika z fig. 4 urzadzenie tego typu nadaje sie równiez do przylaczania przewo¬ dów elektrycznych do elektrody 50 o przekroju -ko¬ lowym, która moze byc przykladowo wykonana ze stali.Nalezy równiez zwrócic uwage na to, by przy tego rodzaju rozwiazaniu urzadzenia wedlug wyna¬ lazku kat a utworzony przez zbocza krawedzi 3' wynosil od 100 do 140° korzystnie 125°.Nalezy takze podkreslic, ze poza zawartymi w zastrzezeniach patentowych szczególami, równiez pewne szczególy ujete w opisanym powyzej roz¬ wiazaniu, maja istotne znaczenie dla wynalazku.W przeciwienstwie do stosowanych dotychczas i omówionych poprzednio zacisków, urzadzenie we¬ dlug wynalazku ma istotna zalete, ze daje sie bar¬ dzo latwo i szybko zdjac z kazdego podlaczonego elementu na przyklad z pozostalosci stopionej elek¬ trody oraz latwo i szyfbko zamocowac na innym elemencie, na przyklad na innej elektrodzie.W urzadzeniu wedlug wynalazku opornosc sty¬ kowa dla powierzchni styku miedzy podlaczonym elementem a innymi elementami, pozostajacymi z nim w stycznosci jest znacznie mniejsza niz przy zastosowaniu wspomnianych uprzednio znanych 10 15 25 30 35 40 45 50 zacisków. W zwiazku z tym urzadzenie wedlug wy¬ nalazku ma jeszcze takie zalety jak to, ze przy jego zastosowaniu nie wystepuje duza strata ener- $i i pozwala ono na unikniecie naditapiania po¬ wierzchni styku. PL