Pierwszenstwo: Opublikowano: 19.11.1969 (P 131 833) 25.IX.1971 63383 KI. 5 d, 5/16 MKP E 21 f, 5/16 Twórca wynalazku: Henryk Pawlak Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Sposób otrzymywania latwo rozpuszczalnego w wodzie zwilzacza postaci stalej Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania la¬ two rozpuszczalnego w wodzie zwilzacza postaci stalej, szczególnie przydatnego do zwalczania zapylenia powie¬ trza w wyrobiskach górniczych kopaln wegla.Ciagly wzrost zapylenia powietrza w kopalniach we¬ gla, powodowany mechanicznym urabianiem wegla i skal plonnych zloza, wytwarza zwiekszone zagrozenia tak ze wzgledu na wybuchy pylu weglowego, jak i ze wzgledu na szkodliwe oddzialywania pylów na organizm ludzi, powodujace na przyklad pylice pluc. Wynika stad koniecznosc skutecznego zwalczania pylów i przeciw¬ dzialania ich powstawaniu przez stosowanie na szeroka skale zwilzania pylów woda.Wystepuja jednak przy zraszaniu pylów weglowych woda istotne trudnosci, które zmniejszaja skutecznosc tych zabiegów tak, ze czesc pylów w stanie suchym prze¬ chodzi nadal do powietrza kopalnianego. Drobne i su¬ che pyly weglowe sa z natury trudno zwilzane przez wo¬ de, poniewaz napiecie powierzchniowe zwyklej wody wynosi okolo 70 dyn/cm, a dla wglebnych wód kopal¬ nianych dochodzi nawet do 400 dyn/cm. Wprawdzie wprowadzanie do wody srodka zwilzajacego w ilosci okolo 0,15% wagowo obniza napiecia powierzchniowe wodnego roztworu zwilzajacego do wartosci okolo 30 dyn/cm, co wystarcza w zupelnosci dla uzyskania do¬ brej zwilzalnosci pylów weglowych, ale roztwory takie sa trudno osiagalne.Wszystkie dotychczas znane zwilzacze postaci stalej, jak na przyklad kerylobenzyniansodu, Tozpuszczaja sie jednak w wodzie zbyt wolno, przez co utrudniaja two- 10 15 20 25 30 rzenie sie skutecznych roztworów zwilzajacych wprost w strumieniu zraszajacej wody lub objetosciach wody dawkowanej do otworów wiertniczych.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu otrzymy¬ wania zwilzacza latwo rozpuszczalnego w wodzie.Cel ten uzyskano przez dodawanie do znanych zwil- zaczy srodka musujacego takiego, jak musujaca pipe¬ razyna lub inny, przy czym sklad kazdego z nich sta¬ nowi mieszanina kwasu i zasady w postaci sproszko¬ wanej. Srodek musujacy dodaje sie do postaci stalej zwilzacza w ilosci do 30% jego skladu wagowego, a najkorzystniej jest dodawac go w ilosci 20% wagowo.Po wymieszaniu srodka musujacego z substancja zwil¬ zacza formuje z wytworzonej w ten sposób zaktywizo¬ wanej masy pojedyncze ksztaltki zwilzacza w postaci mydelek. Czas rozpuszczania sie w wodzie tak przy¬ gotowanego zwilzacza jest od 5 do 10 razy krótszy od czasu rozpuszczania sie dotychczas znanych zwilzaczy.W ten sposób otrzymany srodek zwilzajacy mozna stosowac z powodzeniem do zwalczania zagrozenia py¬ lowego w podziemiach kopaln. Zwilzacze takie mozna dozowac przez umieszczanie w przewodach wodnych za¬ silajacych dysze zraszajace albo w otworach wiertni¬ czych przeznaczonych do wtlaczania wody do pokla¬ dów wegla. Bardzo krótki czas rozpuszczania w wodzie zwilzacza wedlug wynalazku, który jest osiagany przez dzialanie srodka musujacego intensyfikujace powstanie roztworu, zapewnia skutecznosc zwilzania pylów weglo¬ wych w miejscach ich powstawania lub gromadzenia sie. 633833 PL PL PL