PL62557B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 30.111.1971 62557 KI. 21 e, 13/30 MKP G 01 r, 13/30 UKD 621.317.755 Wspóltwórcy wynalazku: Waldemar Werwinski, Bogdan Kaczmarski, Je¬ rzy Rydzewski, Andrzej Olejnik Wlasciciel patentu: Zjednoczone Zaklady Urzadzen Jadrowych „Polon", Warszawa (Polska) Szerokopasmowy tlumik napiecia Wynalazek dotyczy szerokopasmowego tlumika napiecia o duzej impedancji wejsciowej i skokowo regulowanej wartosci tlumienia. Wynalazek przy¬ datny jest zwlaszcza w oscyloskopie szerokopas¬ mowym, gdzie wymagana jest jak najmniejsza po¬ jemnosc wejsciowa, duza rezystancja wejsciowa np. 1 MQ, oraz stalosc tlumienia w zakresie pasma czestotliwosci przenoszonego przez oscyloskop dla wszystkich wartosci tlumienia.Rezystancja i pojemnosc wejsciowa musza byc jednakowe dla wszystkich wartosci tlumienia. Zna¬ ny tlumik o duzej rezystancji wejsciowej i dolnej czestotliwosci przenoszenia 0 Hz, z powodu ist¬ nienia szkodliwych pojemnosci montazowych przed¬ stawiony na fig. 1 wymaga zastosowania ukladu skompensowanego dzielnika RC stanowiacego" uklad czwórnika w którym do zacisków wejsciowych do¬ laczony jest równolegle kondensator Cl do które¬ go jest dolaczony równolegle dzielnik skladajacy sie z szeregowego polaczenia rezystorów Rl i R2.Do rezystora Rl dolaczony jest równolegle kon¬ densator C2, a do rezystora R2 dolaczony jest równolegle kondensator C3. Zaciski wyjsciowe skompensowanego dzielnika RC stanowia punkty dolaczenia kondensatora C3.Dla sygnalu o czestotliwosci 0 Hz dzielnik na¬ piecia stanowia rezystory Rl i R2. Wartosc tlumie¬ nia wyraza sie wzorem U2 R2 (l) przy czym, U2 oznacza napiecie na wyjsciu dziel¬ nika, Ul napiecie na wejsciu dzielnika. Dla za¬ pewnienia stalej rezystancji wejsciowej nalezy spel¬ nic warunek 10 Ul Rl + R2 20 25 30 Rl + R2 = const. (2) dla wszystkich wartosci tlumienia. Ze wzgledu na istnienie szkodliwych pojemnosci montazowych, stalosc tlumienia w funkcji czestotliwosci bedzie zachowana tylko przy spelnieniu warunku Rl C2 = R2 C3 (3) Kondensator Cl ma tak dobrana wartosc pojem¬ nosci, by pojemnosc wejsciowa tlumika byla jed¬ nakowa dla wszystkich wartosci tlumienia. W kazdym zrealizowanym konstrukcyjnie tlumiku wy¬ stepuja szkodliwe indukcyjnosci wlasne elementów, ich doprowadzen i polaczen. Indukcyjnosci te za¬ czynaja miec decydujacy wplyw na prawidlowy podzial napiecia przy wysokiej czestotliwosci.Wplyw indukcyjnosci jest tym bardziej szkodliwy im wyzsza jest czestotliwosc sygnalu i im wiek¬ sza jest wartosc tlumienia. Zakres stosowania tlumika ograniczony jest czestotliwoscia jego re¬ zonansu wlasnego. Czestotliwosc rezonansowa po¬ winna lezec znacznie powyzej uzytecznego pasma urzadzenia wspólpracujacego z tlumikiem np. wzmacniacza odchylenia pionowego w oscylosko¬ pie.W rozwiazaniach dotychczasowych szerokopas- 6255762557 mowe tlumiki napiecia skladaja sie z zespolu skompensowanych dzielników RC opisanych po¬ wyzej, których liczba jest równa zadanej ilosci po¬ zycji tlumienia tlumika. Dzielniki te sa dolaczo¬ ne do przelacznika w taki sposób, aby kazdej po¬ zycji przelacznika odpowiadalo dolaczenie miedzy zaciski wejsciowe i wyjsciowe tlumika zadanego skompensowanego dzielnika RC. Dzielniki skladaja sie z kondensatorów Cl, C2 i C3 oraz rezystorów Rl i R2 o wartosciach spelniajacych zaleznosci (1), (2) i (3).Przy powyzszym rozwiazaniu konstrukcyjnym do indukcyjnosci rezystorów Rl, R2 i kondensatorów Cl, C2 i C3 dodaja sie indukcyjnosci przelacznika i doprowadzen, przez co obniza sie czestotliwosc rezonansu wlasnego. Uzyskanie duzych wartosci tlumienia w odpowiednio szerokim zakresie cze¬ stotliwosci wymaga stosowania miniaturowych elementów o malych indukcyjnosciach wlasnych, a zwlaszcza kondensator C3 musi byc w specjal¬ nym bezindukcyjnym wykonaniu.Innym stosowanym rozwiazaniem jest tlumik bebnowy w którym elementy zespolu skompenso¬ wanych dzielników RC umieszczone sa na obroto¬ wym bebnie. Liczba dzielników jest równa zadanej liczbie pozycji tlumika. Na obwodzie bebna znaj¬ duja sie styki stanowiace wejsciowe i wyjsciowe zaciski dzielników RC. Wybór zadanej pozycji tlu¬ mienia uzyskuje sie przez obrót bebna tak, aby styki wybranego dzielnika RC umieszczone na ob¬ wodzie bebna zostaly dolaczone do styków nie¬ ruchomych stanowiacych zaciski wejsciowe i wyj¬ sciowe tlumika.Przy okreslonych rozmiarach elementów tlumika wzrost ilosci pozycji tlumienia wiaze sie ze wzro¬ stem srednicy bebna. Dalsza wada tlumika bebno¬ wego jest duza ilosc elementów z których kazdy wykorzystany jest tylko w jednej pozycji tlumie¬ nia. Przy duzych wartosciach tlumienia wymaga¬ nia dotyczace zastosowania bezindukcyjnego kon¬ densatora C3 pozostaja bez zmian. Zaleta tlumika bebnowego jest zmniejszenie indukcyjnosci paso¬ zytniczych i pojemnosci wejsciowej w stosunku do tlumika z przelacznikiem.Celem wynalazku jest uzyskanie szerokopasmo¬ wego tlumika o mozliwie duzej ilosci pozycji tlu¬ mienia, o jednakowej charakterystyce czestotli¬ wosci dla kazdej pozycji, malych wymiarach, zbu¬ dowanego przy uzyciu malej ilosci elementów i wyposazonego w prosty i jednoznaczny wskaznik wartosci tlumienia.Cel ten zostal osiagniety w szerokopasmowym tlumiku napiecia zawierajacym zespól skompen¬ sowanych dzielników RC, umieszczonych na obro¬ towym bebnie osadzonym na wale i posiadajacym drugi zespól skompensowanych dzielników RC do¬ laczony szeregowo do pierwszego zespolu dzielni¬ ków poprzez zespól dwóch przelaczników sprzezo¬ nych mechanicznie z walem bebna, przy czym wal ten jest zwiazany przekladnia z tarcza urzadzenia wskaznikowego.Tlumik wedlug wynalazku posiada zalety opi- 10 15 20 25 80 35 40 45 50 55 60 sanego powyzej tlumika bebnowego, natomiast ma zwiekszona „m" razy ilosc pozycji tlumienia przez m-krotne wykorzystanie dzielników umieszczonych na obrotowym bebnie.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 2 przedstawia schemat blokowy urzadzenia a fig. 3 jego konstrukcje elektromechaniczna. Szeroko¬ pasmowy tlumik napiecia wedlug wynalazku skla¬ da sie z obrotowego bebna I z umieszczonym na nim zespolem skompensowanych dzielników RC 1 osadzonego na wale 11.Na wale 11 znajduje sie urzadzenie krzywkowe sterujace przelacznikami 6 i 7 które wlaczaja za¬ dany dzielnik 1 z zespolu skompensowanych dziel¬ ników RC n. Wal 11 napedza poprzez przekladnie 10 tarcze 9 urzadzenia wskaznikowego III. Liczba dzielników „n" umieszczonych na obrotowym beb¬ nie I oraz liczba dzielników „m" wchodzacych w sklad' zespolu skompensowanych dzielników RC II wybierana jest w zaleznosci od potrzeb w kon¬ kretnym rozwiazaniu. Zmiane wartosci tlumienia uzyskuje sie przez obrót bebna I i wlaczenie mie¬ dzy styki 2 i 3 zadanego dzielnika 1 o odpowie¬ dnim tlumieniu. Sygnal z zacisku wejsciowego 4 poprzez styk 2 i dzielnik 1, oraz styki 3 dochodzi do zespolu dzielników II. Zespól dzielników II za¬ wiera „m" oddzielnych dzielników 1 przelaczanych automatycznie kolejno za kazdym pelnym lub czes¬ ciowym obrotem bebna I za pomoca przelaczników 6 i 7 sterowanych bebnem I na drodze mechanicz¬ nej lub elektromechanicznej za pomoca odpo¬ wiednich przekazników. Odpowiednio stlumiony sygnal uzyskujemy na zacisku wyjsciowym 8.Wartosc tlumienia równa jest iloczynowi tlumien wybranego dzielnika 1 z zespolu dzielników umiesz¬ czonych na bebnie I i wybranego dzielnika 1 z zespolu skompensowanych dzielników RC II. Mak¬ symalna ilosc skokowo zmiennych wartosci tlu¬ mienia wynosi m x n. Wartosc ustawionego tlu¬ mienia odczytujemy za pomoca urzadzenia wskaz¬ nikowego III sterowanego przez wal 11 bebna I poprzez dobrana przekladnie 10 tak by tarcza 9 urzadzenia wskaznikowego III wykonywala obrót o kat mniejszy lub równy 360° przy obrocie beb¬ na 1 o kat wiekszy od 360°. Napisy opisujace war¬ tosc tlumienia moga byc umieszczone na tarczy 9 lub na plycie czolowej urzadzenia do którego tlumik jest wbudowany. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenie patentowe Szerokopasmowy tlumik napiecia zawierajacy ze¬ spól skompensowanych dzielników RC umieszczo¬ nych na obrotowym bebnie, znamienny tym, ze ma drugi zespól skompensowanych dzielników RC (II) dolaczona szeregowo do pierwszego zespolu skompensowanych dzielników RC (1) za pomoca dwóch przelaczników (6) i (7) sprzezonych mecha¬ nicznie z walem (11) bebna (I), przy czym wal (11) jest zwiazany przekladnia (10) z tarcza (9) urza¬ dzenia wskaznikowego (III).KI. 21 e, 13/30 62557 MKP G 01 r, 13/30 WYJSCIE Fig.

2. WEJSCIE Ui 0- 1 I* II* II 1 1 1 1 R\ L C3 I = \u2 0 0 WYJSCIE FigiKI. 21 e, 13/30 62557 MKP G 01 r, 13/30 WEJSCIE Fig.

3. W. D. Kart. C/96/71, 250, A4 PL PL