Pierwszenstwo: Opublikowano: 10.111.1971 61541 KI. 8 m, 1/01 MKP D 06 p, 3/60 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Jerzy Bielecki, Wojciech Szafnicki Wlasciciel patentu: Instytut Przemyslu Organicznego, Warszawa (Polska) Sposób barwienia na kolor czarny wyrobów z wlókien celulozowych Przedmiotem wynalazku jest sposób barwienia wyrobów z wlókien celulozowych naturalnych lub regenerowanych na kolor czarny.Dotychczas znane jest barwienie wlókien celulo¬ zowych na kolor czarny siarczanem p-aminodwufe¬ nyloaminy metoda parowa polegajaca na nanosze¬ niu barwnika na wyrób wlókienniczy przez napa¬ wanie, nastepnie suszenie napojonej tkaniny w su¬ szarkach w temperaturze 70—80°C w ciagu 3—7 mi¬ nut i parowanie wysuszonego wyrobu wlókiennicze¬ go w temperaturze 100—102°C w czasie 7—10 mi¬ nut. Zabarwiony wyrób wlókienniczy plucze sie, pierze, plucze i suszy. Metoda ta jest pracochlonna ze wzgledu na dlugi czas procesu miedzyoperacyjne- go suszenia i parowania. Dodatkowym mankamen¬ tem tej metody jest powstawanie plam na zabar¬ wionej tkaninie od kropli wody kondensujacej sie w parowniku podczas dlugiego parowania.Celem wynalazku jest szybkie i równomierne za¬ barwienie na trwaly kolor czarny wyrobów z wló¬ kien celulozowych.Istota wynalazku polega na barwieniu wyrobów z wlókien celulozowych naturalnych lub regenero¬ wanych, przy uzyciu siarczanu p-aminodwufenylo- aminy w kapieli napawajacej i bezposrednie wy¬ wolywanie przez dogrzewanie suchym powietrzem w temperaturze 160—210°C w ciagu 3—1,5 minut lub szybkie parowanie w temperaturze 120—130°C w czasie 45—60 sekund. Dogrzewanie suchym po¬ wietrzem w temperaturze 160—210°C lub szybkie 10 30 parowanie w temperaturze 120—130°C pozwala na pominiecie miedzy operacyjnego suszenia napawanej tkaniny i znacznie skraca czas wywolywania barw¬ nika.W sposobie wedlug wynalazku kapiel napawajaca zawiera: siarczan p-aminodwufenyloaminy, mocz¬ nik, srodki utleniajace np. chloran sodowy, chloran potasowy, srodki kwasotwórcze np. rodanek amo¬ nowy, siarczan amonowy, srodki zageszczajace jak np. alginian sodowy, karboksymetyloceluloza oraz jako katalizator meta-wanadan amonowy (NH/;VO;).Naniesienie kapieli napawajacej w stosunku do ma¬ sy wyrobu wlókienniczego wynosi okolo 80%).Ponizej podano przyklady sporzadzania kapieli napawajacej i barwienia wlókna sposobem wedlug wynalazku.Przyklad I. 100 czesci wagowych siarczanu p-aminodwufenyloaminy, 80 czesci wagowych mocz¬ nika, 30 czesci wagowych chloranu sodowego, 30 czesci wagowych rodanku amonowego i 20 czesci wagowych l°/o-owego roztworu wodnego meta-wa- nadanu amonowego miesza sie z 350 czesciami wa¬ gowymi cieplej wody, nastepnie dodaje sie 100 czesci wagowych 4°/o-owego alginianu sodowego.Calosc uzupelnia sie woda do 1000 czesci wagowych i dokladnie miesza. Tak przyrzadzona kapiela na¬ pawa sie wyrób z wlókien celulozowych, a nastep¬ nie wywoluje i utrwala przez dogrzewanie suchym powietrzem w temperaturze 210°C w czasie 1,5 mi¬ nuty. Zabarwiony wyrób plucze sie, pierze, ponow- 615413 nie plucze i suszy. Otrzymuje sie równomiernie za¬ barwiony wyrób na kolor czarny o dobrych trwa- losciach uzytkowych, zwlaszcza na swiatlo, tarcie i czynniki mokre.Przyklad II. Kapiela napawajaca sporzadzo¬ na jak w przykladzie I, napawa sie tkanine z wló¬ kien celulozowych, a nastepnie wywoluje i utrwala przez parowanie w temperaturze 125°C w czasie 50 sekund. W tym czasie nastepuje równomierne za¬ barwienie tkaniny na intensywny kolor czarny. Za¬ barwiona tkanine plucze sie, pierze, ponownie plu¬ cze i suszy. Otrzymane wybarwienia charakteryzu¬ ja sie glebokim odcieniem czerni i dobrymi trwa- 4 losciami uzytkowymi zwlaszcza na czynniki mokre,, swiatlo i tarcie. PL PL