PL61264B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 15.XII.1970 61264 KI. 22 f, 1/34 MKP C 09 c, 1/34 Wspóltwórcy wynalazku: Ludwik Chromy, Edward Smieszek, Jerzy Pola¬ czy Wlasciciel patentu: Instytut Badawczo Projektowy Przemyslu Farb i La¬ kierów, Gliwice (Polska) Kompozycje pigmentowe o dzialaniu pasywujacym Przedmiotem wynalazku sa kompozycje pigmen¬ towe zawierajace pigmenty chiromiainowe, w tym chromian barowo-.potasowy oraz inne pigmenty chromianowe. Kompozycje te ^dyspergowane z sub¬ stancjami blonotwórczymi oraz (rozpuszczalnikami i srodkami pomocniczymi, obciaznikami i pigmenta¬ mi niepasywujacymi, po nalozeniu na podloze sta¬ lowe powoduja dlugotrwale i silne dzialanie pasy- wujace.Znane sa kompozycje pigmentów chromianowych z pigmentami niepasywujacymi i obciaznikami, na przyklad chromianu cynkowo-potasowego (zólcieni cynkowej obojetnej), czterozasadowego chromianu cynku, chromianu baru, chromianu strontu, chro¬ mianu olowiu, zólcieni chromowej1, zólcieni chro¬ mowej osadzonej na ziarnie krzemionkowym {za¬ sadowy chromian olowiowo^krzemowy), chromianu barowo-potasowego.Wada tych kompozycji jest zmienna intensywnosc pasywacji podloza metalowego w róznycji okresach eksploatacji powlok, w zaleznosci od rodzaju za¬ wartych pigmentów.Stwierdzono mianowicie, ze jednym z glównych parametrów wplywajacych na moc i czas pasywacji jest zdolnosc i szybkosc rozpuszczania sie tych pig¬ mentów w wodzie, która w warunkach eksploata¬ cyjnych dyfumduje w postaci cieklej lub pary do powloki.Do latwo i szybkorozpuszczalnych pigmentów na¬ lezy chromian barowo-potasowy, chromian barowo- 10 20 25 30 sodowy, chromian wapnia. Do sredniorozpuszczal¬ nych pigmentów chromianowych zalicza sie chro¬ mian cynkcwo-potasowy (zólcien cynkowa obojetna) a do trudnorozpuszczalnych czterozasadowy chro¬ mian cynkowy (zólcien cynkowa zasadowa), chro¬ mian baru, chromian stromtu, chromian olowiu, zól¬ cien chromowa, zólcien chromowa osadzona na ziarnie krzemionkowym lub innym nosniku.Im pigment jest latwiej rozpuszczalny w wodzie, tym wiecej uwalnia jonów chromianowych, które tworza na podlozu metalowym warstewke pasywna.Z drugiej strony uwolnienie duzej ilosci jonów chromianowych w krótkim czasie wplywa na przy¬ spieszenie destrukcji powlok ze wzgledu na wymy¬ wanie pigmentu z powloki i na sizybki zanik pa¬ sywacji zwiazany z wyczerpaniem sie skladnika uwalniajacego jony chromianowe oraz wzrost po¬ rowatosci powlok. Stwierdzono, ze stosujac sam pi¬ gment latwo i szybko rozpuszczalny, na przyklad chromian bairowoHpotasowy, powloki w pierwszym okresie eksploatacji silnie pasywuja podloze, jed¬ nak po stosunkowo krótkim czasie nastepuje ich zniszczenie, ze wzgledu na wymycie pigmentu lait¬ worozpuszczalnego.Stosujac sama zólcien cynkowa obojetna naleza¬ ca do grupy pigmentów' chromianowych srednio- rozpuszczalnych, powloki w pierwszym okresie eks¬ ploatacji wykazuja srednie dzialanie pasywujace i w przypadku oddzialywania silnego srodowiska agresywnego nie chronia w dostateczny sposób pód_ 612643 61264 4 loze metalowe. Po pewnym poczatkowym okresie eksploatacji wystarczajacym do uwolnienia odpo¬ wiedniej ilosci jonów chromianowych, powloki te wykazuja dobre dzialanie pasywujace, natomiast w koncowym okresie, ze wzgledu na wyczerpanie sie jonów chromianowych przestaja pasywowac.W przypadku stosowania trudnorozpuszczalnych pigmentów chromianowych na przyklad chromianu baru, chromianu stronu, zólcieni cynkowej zasa¬ dowej, chromianu olowiu, zólcieni chromowej, zól¬ cieni chromowej osadzonej na ziarnie krzemionko¬ wym, stwierdzono brak dzialania pasywujacego w poczatkowym okresie* eksploatacji powlok, slabe dzialanie pasywujaceV glównym okresie eksploa¬ tacji i (zadawalajace dzialanie pasywujace w kon¬ cowym okresie eksploatacji.Znane sa równiez kompozycje srednio i trudno- rozpuskozalnych pigmentów chromianowych. Sto¬ sowanie takich kompozycji msmo poprawy wlasnos¬ ci w stosunku do poprzednio opisanych, nie gwaran¬ tuje jednak silnego dzialania pasywujacego w po¬ czatkowym okresie eksploatacji powlok.^Wymienionych wad nie wykazuja kompozycje be_ dace przedmiotem wynalazku, gdyz (zapewniaja one silne i dlugotrwale dzialanie pasywujace przez wszystkie okresy eksploatacji powlok.Stwierdzono, ze stosujac odpowiednie, optymalne ilosci pigimemtu latwo i szybkorozpuszczalnego chro¬ mianu barowo-potasowego o okreslonej nizej zdol_ nosci i szybkosci rozpuszczania sie w wockzie i pig¬ mentów trudnorozpuszczalnych takich jak zólcien cynkowa obojetna, zólnien cynkowa zasadowa, chro¬ mian baru, chromian strontu, chromian otowiu, zólcien chromowa itd. uzyskuje sie kompozycje o silnym i dlugotrwalym dzialaniu pasywujacym.Skladaja sie one z (A) od 10 do 50%, korzystnie z 20 do 30% wagowych chromianu barowo-potaso¬ wego oraz z (B) od 50 do 90°/o, korzystnie od 70 do 80% wagowych zólcieni cynkowej obojetnej i/lub zólcieni cynkowej zasadowej i/lub chromianu baru i/lub chromianu strontu i/lub chromianu olowiu i/lub zólcieni chromowej i/lub chromianu olowiu osadzonych na ziarnie krzemionkowym lub innym nosniku.Stwierdzono mianowicie, ze nie mozna operowac calkowita rozpuszczalnoscia tych pigmentów, gdyz na przyklad jest ona podobna dla pigmentu latwo i sredniorozpusizczailinego.Istotna rzecza jest natomiast podanie ilosci uwol¬ nionych jonów chromianowych jako funkcji czasu rozpuszczania, która to wartosc decyduje o zasto¬ sowaniu tego czy 'innego rozpuszczalnego pigmentu chromianowego. Wartosc ta dla pigmentu latwo rozpuszczalnego znacznie przewyzsza wartosci dla srednio i trudnarozpuszoza^nych.W celu oznaczenia tego parametru wytrzasa sie 30 gramów pigmentu chromianowego z 100 mililit- rami wody destylowanej', przez 1 godzine w tempe¬ raturze pokojowej, odsacza nierozpuszczony pigment i w przesaczu oznacza sie Mosc jonów Cr04 w prze¬ liczeniu na Cr03.Stosujac taka metode oznaczania stwierdzono, ze rózne gatunki chromianu barowo-potasowego w za¬ leznosci od sposobu jego otrzymywania róznia sie szybkoscia i latwoscia rozpuszczania w wodzie. 10 15 25 35 40 45 50 55 Badane gatunki uwalnialy od 0,4% Cr08 do 20% CrOs w warunkach opisanego oznaczenia. Stosu¬ jac omawiane gatunki chromianu barowo-potaso¬ wego do kompozycji pigmentów chromianowych, stwierdzono, ze tylko gatunki uwalniajace w wa¬ runkach opisanego oznaczenia od 0,5% do 10% Cr03, a szczególnie od 0,©% do 4% powoduja, ze kompo¬ zycje wedlug wynalazku wykazuja silne i dlugo¬ trwale dzialanie pasywujace. Stosowanie pigmentu latworozpuszczalnego uwalniajacego ponizej 0,5% CrOs nie gwarantuje silnej pasywacji w poczatko¬ wym okresie eksploatacji powloki. Stosowanie pig¬ mentu latwotrozpuszczallnego uwalniajacego powyzej 10% CrOs powoduje szybka destrukcje powloki zwiazana z latwoscia wymywania tego pigmentu.Kompozycje pigmentowe stanowiace * przedmiot wynalazku stosuje sie do farb antykorozyjnych, w których sklad wchodza ponadto pigmenty niepasy- wujace i obciazniki na przyklad czerwien zelazo¬ wa, biel cynkowa, talk, szpat ciezki, kreda, macz¬ ka dolomitowa, pigmenty barwiace, substancje blo- notwórcze i pomocnicze oraz rozpuszczalniki.Zawartosc kompozycji pigmentowanych wedlug wynalazku w calej mieszaninie pigmentów i obciaz¬ ników moze wynosic od 10 do 50% wagowych, a najkorzystniej 20 do 30% wagowych.Farby takie stosuje sie do pierwszego, gruntow¬ nego pokrycia powierzchni metalowych, zarówno zelaznych i stalowych jak i metali lekkich i ich stopów. Tworza one dobrze przyczepne powloki o s'ilnym i dlugotrwalym dzialaniu pasywujacym.Dla przykladu podano kilka kompozycji pigmen¬ towych.Przyklad I Chromian barowo potasowy zólcien cynkowa obojetna chromian baru 10 czesci wagowych 40 czesci wagowych 50 czesci wagowych 100 czesci wagowych Przyklad II chromian barowo-potasowy zólcien cynkowa obojetna zólcien cynkowa zasadowa 20 czesci wagowych 50 czesci wagowych 30 czesci wagowych 100 czesci wagowych Przyklad III chromian barowo-potasowy zólcien cynkowa obojetna zólcien cynkowa zasadowa chromian baru 30 czesci wagowych 20 czesci wagowych 30 czesci wagowych 20 czesci wagowych 100 czesci wagowych Przyklad IV chromian barowo-potasowy zólcien cynkowa obojetna chromian strontu . chromian olowiu osadzony na krzemionce 40 czesci wagowych 10 czesci wagowych 10 czesci wagowych 10 czesci wagowych 100 czesci wagowych \%1264 Przyklad V chromian barowo-potasowy zólcien cynkowa obojetna zólcien cynkowa zasadowa chromian baru 50 czesci wagowych 10 czesci wagowych 20 czesci wagowych 20 czesci wagowych 5 100 czesci wagowych PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Kompozycje pigmentowe o. dzialaniu pasywuja- cym, znamienne tym, ze skladaja sie z (A) 0d 10 do 50%, korzystnie z 20 do 30% wagowych chromianu barowo-potasowego uwalniajacego od 0,5 do 10°/o, a najlepiej od 0,6% do 4°/o jonów chromianowych w przeliczeniu na CrOs po wytrzasaniu 30 gramów tego pigmentu ize 100 miMiftrami wody destylowa- neji przez 1 godzine w temperaturze okolo 20°C oraz z (B) od 50 do 90Vo wagowych zólcieni cynkowej zasadowej i/lub zólcieni cynkowej obojetnej i/lub chromianu baru i/lub chromianu strontu i/lub chro¬ mianu olowiu i/lub zólcieni chromowej i/lub chro¬ mianu olowiu osadzonych na ziarnie krzemionko¬ wym lub innym nosniku. PL PL