Pierwszenstwo: Opublikowano: 61247 20.VI.1967 20.11.1971 KI. 45 e, 25/08 MKP A 01 £, 25/08 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Wasyl Krupa, Jan Oledzki, Wojciech Wilewski Wlasciciel patentu: Instytut Przemyslu Cukrowniczego, Warszawa (Pol¬ dka) Uklad automatycznego sterowania wentylatorem w kopcach do przechowywania buraków cukrowych lub innych ziemioplodów Przedmiotem wynalazku jest uklad automatycz¬ nego sterowania wentylatorem w kopcach do prze¬ chowywania buraków cukrowych lub innych zie¬ mioplodów stosowany w przechowalnictwie.' Znane sa uklady wentylacji buraków i innych roslin okopowych, np. ziemniaków przechowywa¬ nych w kopcach polegajace ha recznym wlacza¬ niu wentylatorów na taki okres czasu w ciagu do¬ by, kiedy temperatura otoczenia jest nizsza od sred¬ niej temperatury panujacej w kopcu. Pomiaru temperatury dokonuje sie recznie przy pomocy ter¬ mometrów rteciowych.Uklady te jednak posiadaja wiele wad. Wybrany przez obsluge okres pracy wentylatorów nie zaw¬ sze przypada dokladnie w momencie, kiedy tem¬ peratura otoczenia jest nizsza od temperatury w kopcu. Wynika to z tego, ze pomiar temperatury dokonywany jest recznie przy pomocy termomet¬ rów rteciowych i nie ciagle lecz w sposób perio¬ dyczny (np. dwa razy na dobe). Wskutek tego mo¬ ze sie np. zdarzyc, ze do kopca jest wdmuchiwane powietrze cieplejsze niz temperatura w kopcu co pociaga za soba wzrost temperatury buraków i wzrost strat cukru w burakach. Ponadto czyn¬ nosci polegajace na mierzeniu temperatury w kop¬ cu, obliczaniu sredniej i wlaczaniu wentylatorów wymagaja zatrudnienia wykwalifikowanego pra¬ cownika. Wlaczanie wentylatorów w nieodpowied¬ nich momentach wiaze sie takze z nieekonomicz¬ nym zuzywaniem energii elektrycznej. 10 15 20 25 30 Dla unikniecia tych niedogodnosci opracowano uklad automatycznego wlaczania i wylaczania wentylatorów na podstawie mierzonej w sposób ciagly, przy pomocy termometrów oporowych, tem¬ peratury otoczenia i sredniej temperatury panuja¬ cej w kopcu. Przedmiot wynalazku jest przedsta¬ wiony w przykladowym wykonaniu na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia schemat blokowy automatycznego sterowania wentylatorem, fig. 2 — schemat szeregowego polaczenia termometrów opo¬ rowych z mostkiem pomiarowym, fig. 3 — schemat szeregowo-równoleglego polaczenia termometrów oporowych z mostkiem pomiarowym.W ukladzie wedlug wynalazku termometry opo¬ rowe 2 zainstalowane w kopcu 1 sa podlaczone linia elektryczna dwuprzewodowa z blokiem 4 obliczania wielkosci elektrycznej proporcjonalnej do sredniej temperatury panujacej w kopcu, a ter¬ mometry oporowe 3 mierzace temperature otocze¬ nia polaczone sa linia elektryczna dwuprzewodowa z blokiem 9 obliczania wielkosci elektrycznej pro¬ porcjonalnej do temperatury otoczenia. Usrednie¬ nie temperatury moze byc dokonane przez polacze¬ nie czujników szeregowo lub poprzez polaczenie czujników szeregowo-równolegle. W ogólnym przy¬ padku liczba czujników moze byc wieksza niz cztery i w pierwszym rozwiazaniu wynosic „n" a w drugim „n2".Polaczenie szeregowo^równolegle czujników po¬ lega na tym, ze czujniki dzieli sie na „n" grup po 6124761247 „n" czujników, czujniki w grupach laczy sie rów¬ nolegle a grupy czujników laczy sie szeregowo.Liczba polaczonych szeregowo czujników mierza¬ cych temperature otoczenia w pierwszym przypad¬ ku jest równa liczbie czujników mierzacych tem¬ perature w kopcu, a w drugim przypadku bez wzgledu na liczbe czujników w kopcu temperature otoczenia mierzy jeden czujnik.Blok obliczania sredniej temperatury w kopcu, oraz blok obliczania temperatury otoczenia, pola¬ czone sa z regulatorem impulsowym 5. Pomiar róz¬ nicy temperatur (sredniej w kopcu i otoczenia) do¬ konywany jest przy pomocy mostka pomiarowego 10 w ten sposób, ze do jednej galezi mostka (po¬ miedzy punkty d i c) podlaczona jest opornosc pro¬ porcjonalna do sredniej temperatury w kopcu wy¬ liczona w bloku 4 a do drugiej galezi mostka (po¬ miedzy punktami a i d) podlaczona jest opornosc proporcjonalna do temperatury otoczenia wylicza¬ na w bloku 9. Napiecie „U" zasilajace mostek, przylozone do przekatnej mostka (punkty d i e), jest tak dobrane, zeby prad pobierany przez mo¬ stek pomiarowy nie ulegl zmianie przy róznych ilosciach czujników pomiarowych. Do drugiej prze¬ katnej mostka (punkty a i c) podlaczony jest mier¬ nik logometryczny. Wskazanie miernika logo- metrycznego jest proporcjonalne do róznicy tem¬ peratur w kopcu i otoczenia.Z miernikiem logometrycznym zwiazany jest uklad regulatora impulsowego 5. Moze to byc np. regulator z opadajacym palakiem wyposazony w przelacznik rteciowy, którego punkty wlaczania mozna nastawiac w granicach od —20°C do +20°C.Przykladowo mozna nastawic punkt wlaczenia przelacznika dla róznicy temperatur wynoszacej +'5°C a punkt wylaczenia przelacznika dla róznicy temperatur 0°C. Przelacznik ten poprzez uklad sterujacy 7, skladajacy sie z przekazników i stycz¬ ników zapewni wlaczenie wentylatora 8 przy tem¬ peraturze otoczenia nizszej od sredniej temperatury panujacej w kopcu o 5°C i wylaczenie wentylatora przy zrównaniu sie temperatury w kopcu z tempe¬ ratura otoczenia.Obwód zabezpieczajacy 6 sklada sie z elektronicz¬ nego regulatora z logometrycznym ukladem po¬ miarowym i podlaczonego do niego termometru oporowego mierzacego temperature otoczenia.Uklad ten ma za zadanie wylaczanie wentylatorów, gdy temperatura otoczenia obnizy sie ponizej 0°C, co nie dopuszcza do zamarzania buraków. Jest on podlaczony podobnie jak regulator 5 z obwodem 5 sterujacym 7. Zamiast elektronicznego regulatora impulsowego m'OZe byc zastosowany rteciowy ter¬ mometr stykowy (posiadajacy wtopione w szklo elektrody). 10 25 30 35 40 PL