Pierwszenstwo: Opublikowano: 20.XI.1970 60837 KI. 89 a, 2 MKP A 23 n, 13/00 Twórca wynalazku: Kazimierz Batko Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Konstrukcyjne Urzadzen Chemicz¬ nych, Kraków (Polska) Kombajn do lapania, plukania i odchwaszczania ogonków buraczanych Przedmiotem wynalazku jest kombajn do lapania, plukania i odchwaszczania ogonków buraczanych.Stosowany dotychczas w przemysle cukrowni¬ czym proces przygotowania ogonków buraczanych do odzyskania z nich zawartosci cukru, siegajacej Ogonki buraczane, do których zaliczane sa takze odlamki i scinki buraków, kierowane sa z kanalów splawiakowych wraz z woda do lapacza ogonków, w którym oddzielona z nich woda odplywa przez dno sitowe, natomiast ogonki wygarniete z koryta tego lapacza do transportera podajacego, sa kiero¬ wane do pluczki ogonków.W pluczce ogonki sa plukane z zanieczyszczen przy pomocy kulaków osadzonych na wale, które wykonujac ruch obrotowy, przemieszczaja ogonki intensywnie w wodzie pluczki i wyplukuja z ich powierzchni przywierajace zanieczyszczenia w po¬ staci ziemi i piasku. Wyplukane ogonki wygarniane sa z pluczki i transportowane do odchwaszczacza, w którym oddzielane sa chwasty w postaci slomy, lisci i perzu. Oddzielone chwasty sa odprowadzane na zewnatrz, natomiast oplukane i odchwaszczone ogonki buraczane sa kierowane poprzez siekacz do dalszej przeróbki w aparacie dyfuzyjnym.Ten proces przygotowania ogonków buraczanych do odzyskania z nich zawartosci cukru i potrzebne do tego procesu urzadzenia sa w produkcji i w eksploatacji skomplikowane, poniewaz wymagaja trzech oddzielnych zasadniczych urzadzen a to la¬ pacza, pluczki i odchwaszczacza ogonków, które wy¬ magaja dodatkowych transporterów, laczacych la¬ pacz z pluczka ogonków i pluczke z odchwaszcza- czem ogonków. Dlugosc tych transporterów w za- 5 leznosci od warunków miejscowych jest rózna. Dal¬ sza wada wyzej wymienionych urzadzen jest znacz¬ ny ich ciezar, wymagajacy odpowiednio ciezkich konstrukcji nosnych oraz duze gabaryty przestrzen¬ ne. io Ponadto kazde z tych urzadzen stanowi oddzielna maszyne wymagajaca wlasnego napedu, odpowied¬ nio duzego miejsca zabudowania, oddzielnych fun¬ damentów oraz oddzielnego personelu obslugujace¬ go. Poza wyzej wymienionymi wadami i niedogod- 15 nosciami znanych i stosowanych urzadzen istotna i zasadnicza wada znanego odchwaszczacza ogon¬ ków buraczanych jest wadliwe dzialanie lapacza kamieni, umieszczonego w dnie skrzyni pod lejem wsypowym doprowadzajacym nieodchwaszczone 20 ogonki do odchwaszczacza.Wadliwe dzialanie wynika stad, ze tylne natryski do wytwarzania pradu rozpryskowego pod lejem 'wsypowym i pod korytem z blachy dziurkowanej porywaja znaczna czesc kamieni opadajacych z leja 25 wsypowego i kieruja je ku przodowi skrzyni, na skutek czego porwane kamienie spadaja na slimak poziomy umieszczony w dnie pólcylindrycznym skrzyni odchwaszczacza i stad poprzez slimak po¬ chyly dostaja sie do siekacza i powoduja niszczenie 30 Je§° elementów lub calkowite unieruchomienie. 608379 60837 3 4 Kola zgairniakowe zgarniajace chwasty posiadaja za mala predkosc obwodowa, co powoduje zmniej¬ szenie predkosci odplywajacego strumienia wody oraz opadanie chwastów na dno koryta. Male po¬ chylenie dna koryta glównego uniemozliwia odpro¬ wadzenia wszystkich zgrodmadzonych na nim za¬ nieczyszczen, na skutek czego przestrzen pomiedzy dnem sitowym i dnem zewnetrznym szybko zapycha sie zanieczyszczeniami i obniza w ten sposób sku¬ tecznosc plukania ogonków.Dalsza wada odchwaszczacza jest duza ilosc wo¬ dy brudnej zabieranej wraz z ogonkami przez po¬ chyly slimak, która poprzez siekacz ogonków do¬ staje sie do aparatu dyfuzyjnego i na skutek zawar¬ tych w brudnej wodzie zanieczyszczen bakteriotwór- czych powoduje skazenie wlasciwej krajanki bura¬ czanej wysladzanej w aparacie dyfuzyjnym. Zawra¬ cana woda brudna umywana do natrysków bocznych górnych i dolnych oraz tylnych powoduje, ze za¬ równo dysze natrysków jak i sito pochyle nad zbiornikiem wody brudnej w krótkim czasie zapy¬ chaja sie zanieczyszczeniami i dzialanie odchwasz¬ czacza przestaje byc skutecznym.Celem wynalazku jest usuniecie niedogodnosci i wad stosowalnych dotychczas oddzielnych urza¬ dzen. Cel ten zostal osiagniety dzieki nowemu kon¬ strukcyjnemu rozwiazaniu wieloczynnosciowego kombajnu do lapania, plukania i odchwaszczania ogonków buraczanych.Istota wynalazku jest umieszczony w pluczce ogonków poziomy mieszak z przytwierdzonymi do niego lopatkami, komorowy lapacz kamieni pod rynna doprowadzajaca ogonki ze splawiaka, lapacz lisci i slomy nad ta rynna i nad pluczka ogonków, lapacze piasku w dolnej czesci pluczki oraz dysze doprowadzajaca swieza wode pluczaca w górnej czesci zgrzeblowego transportera pochylego.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. I — przedstawia przekrój wzdluzny kombajnu, fig. 2 — przekrój poprzeczny, fig. 3 — kombajn w widoku w kierunku strzalki „W".Kombajn wedlug wynalazku sklada sie z komo¬ rowego lapacza kamieni 2, pluczki ogonków 4, zgrzeblowego transportera pochylego 3, lapaczy pia¬ sku 8, przenosnika slimakowego 12 oraz lapacza lis¬ ci i slomy 15. W pluczce ogonków 4 jest umieszczo¬ ny poziomy mieszak 6 z przytwierdzonymi do niego lopatkami 14, napedzany silnikiem elektrycznym za posrednictwem przekladni 10. W górnej czesci pluczki ogonków jest koryto 1 ze szczelina 5, która jest polaczona z przenosnikiem slimakowym 12 dla odprowadzenia wylowionych chwastów.C)okia czesc pluczki posiada sito 7, pod którym znajduja sie lapacze piasku 8 zakonczone przepu- stnicami 8. Zgrzeblowy transporter pochyly 3 nape¬ dzany silnikiem elektrycznym za posrednictwem przekladni 11 ma w górnej czesci dysze 13 dla do¬ prowadzenia swiezej wody pluczacej. Do przedniej czolowej sciany pluczki ogonków 4, która ma próg 16 jest przymocowana rynna 1 dla doprowadzenia ogonków buraczanych ze splawiaka.Komorowy lapacz kamieni 2 jest zaopatrzony w klape dzwigniowa 18 oraz króciec 19 dla doprowaJ- dzenia wody podbijajacej. Nad rynna 17 i nad prze¬ dnia czescia pluczki ogonków 4 jest zabudowany lapacz lisci i slomy 15 przykladowo czterokolowy z lancuchami 20 na kolach lancuchowych 21, pola¬ czonych walkami 22, na których sa zawieszone 5 chwytaki zebate 23.Sposób dzialania kombajnu wedlug wynalazku jest nastepujacy. Woda wraz z zanieczyszczonymi ogonkami buraczanymi jest doprowadzana ze spla¬ wiaka rynna 17 przytwierdzona do czolowej przed¬ niej sciany pluczki ogonków 4. Niesione w tym stru¬ mieniu kamienie jako ciezsze i wyhamowywane progiem 16 opadaja do komorowego lapacza kamie¬ ni 2 i sa okresowo usuwane na zewnatrz przez otwarcie klapy dzwigniowej 18. Króccem 10 jest do¬ prowadzana do lapacza kamieni 2 woda podbijaja¬ ca, która podbija ogonki buraczane i nie dopuszcza do ich opadania do lapacza kamieni.Zabudowany czesciowo nad rynna 17 i czesciowo nad przednia czescia pluczki ogonków 4 lapacz lis¬ ci i slomy 15 wylawia grubsze zanieczyszczenia, a w szczególnosci liscie buraczane i slome chwytaka¬ mi zebatymi 23 zawieszonymi na walkach 22, które sa przytwierdzone do lancuchów 20 prowadzonych kolami lancuchowymi 21. Chwytaki zebate 23 po przejsciu w górne polozenie wytrzasaja z zazebienia wylowione liscie i slome, które spadaja grawitacyj¬ nie na pochylona rynne 24 i stad sa odprowadzane poza obreb kombajnu.Wolne od lisci i slomy, lecz jeszcze zachwaszczo¬ ne ogonki buraczane dostaja sie wraz z woda ze splawiaka do pluczki ogonków 4. Chwasty jako lzejsze unoszone na powierzchni wody odplywaja przez szczeline 5 w korycie 1 do przenosnika slima¬ kowego 12 i stad sa odprowadzane na zewnatrz.Odchwaszczone ogonki buraczane opadaja w dól pluczki ogonków 4 i na skutek ruchu obrotowego poziomego mieszaka 6 z przytwierdzonymi do niego lopatkami 14 odpowiedniego ksztaltu sa intensywnie plukane' i przemieszczane ku koncowi pluczki w kierunku zgrzeblowego transportera pochylego 3.Wyplukany z ogonków buraczanych piasek opada przez sito 7 do lapaczy piasku 8 i przepustnicami 9 jest odprowadzany do kanalów.Odchwaszczone i oplukane ogonki buraczane spy¬ chane lopatkami 14 poziomego mieszaka 6 dostaja sie z pluczki ogonków 4 do zgrzeblowego transpor¬ tera pochylego 3 i sa wynoszone do jego górnej glowicy, a stad kierowane przez nieuwidocznionjr na rysunku siekacz ogonków do wyslodzenia w apa¬ racie dyfuzyjnym. Po drodze w górnej czesci zgrze¬ blowego transportera pochylego ogonki sa dodatko¬ wo oplukiwane swieza woda doprowadzana dysza¬ mi 13 w celu usuniecia z ogonków resztek zanie¬ czyszczen glebowych nie splukanych w zupelnosci w pluczce ogonków 4. PL