iPrzedmiiot ¦wynalazku niLniejsizego stano¬ wi sposób oczyszczalnia wosków,, olejów, weglowodorów tudziez ich jpochodaiych, W patencie Nr 4403 opisano juz sposób roiz- dziielamia rniiesizaniiny gazów lub roztworów izapomoca cial porowatych, które, posiada¬ jac ultramikroskopijne pory, moga wchlai- niiac z roztworów pewne substancje.Zgloszenie ninifejsize dotyczy poddbnej reakcji. Wynalazek opiera siie na! istwtfierdlzo- mym ifakoiie, iz oleje mozna oczyszczac zapo- mioca adisonbcjii cialami poriowalteini, t j, iz porowate cialo adsorbcyjne (wchlaniajace) wykazuje wzgledem zamieczyszczen napiler clie powierzchniowe mmiejsze, nliz wzgledem olejowi tym podobnych cial, w których izla- nieczyszczenk te sa irozpuiszczone.Wynalazek polega wiec na tern, ze roz¬ puszczone izanieczyszczenila izostaja wchlo¬ niete przez tworzywo wcfalajnftaljace, poczem to ostiaitnie uwaliniia siie od isiulhstancyj pochlo¬ nietych, aby je ewentualnie zuzyc do po¬ nownej pracy adsiorpcyjnej.Ponizej opisany sposób mlazna zastoso¬ wac do oczyszczania nafty, gaizoliny lub ceineizyny, jednak stwierdzic nalezy, ze spo¬ sób ten mozna sitosiowac iz równeim powodze¬ niem do oozyszczamlla innych ciiiail organicz¬ nych, j/ako tez w|oisku, oleijów il tluszczów roslinnych, zwierzecych lub mirierjailinych, jak równieiz poidobnych cieczy lotnych, w, rodza/ju r^p, benzyny, tojuolu, criterolchlor-^ ku wegla i amiiliiny.Na zalaczonym rysunku. uwiLdocznitony,fest Apacaf; ttaitlblj6B-ry si£ do przeprowadze¬ nia sposobu. Nar tymze rysunku na fig. 1 prizedstawiiioine jest schematycznie urzadze¬ nie doi (oczyszczania produktów naftowych, na fig- 2-^przekrój ipionowy naczynia z nrie- Sizadlem, na fig- 3—naczynie inazdziidcze (tfazdzielaicz), na fig. 4—przekrój wzdluz 4—4 przedstawionego na fig. 1 urzajdzenna /zateilczego, mai fig. 5—pmzekrój .podluzny ak¬ tywatora, W piaitencie Nr 4 403 opnaami© spoiiób ad- sorbotwamiiia sufestaneyj rozpuszczonych za- pomoca tworzywa, posiadajacego drobne luib ultrajmdikiriasfcopiiijne pary Porytworzywa potrzebne do adteónpqji sa tak male, iz trud- Mozna to uczynic z dokladnoscia praktycz¬ nie wystarczajaca, okreslajac ilosc wody pochlonietej przez 1 ig tworzywa zMjALJa- oego sie w rówtnowadlz^&ipara wodna wokre¬ slonej temperaturze i cisnieniu czatstkowetm.Ciecz, 'zwilzajaca rurke wloskowata, wzniosu! ,sie iw) tej ostatniej paraadl paziom cie¬ czy, otaczajacej rurke, i róznidal pioziomów zalezy od srednicy rurki twloskowatej. Ci¬ snienie piairy wewnatrz rurki jes* nmiejisaje od tisnienia, panujacej njad pozsoraem cie¬ czy otaczajacej. To obnizenie cisnienia pa¬ ry wewinatiriz, rurki wlaskowatej jest dostaze- galtnle Jedynie, gdy srednica rurki fest bar¬ dzo mala Im mniejsze jest swuTatlo rurki wloJskowatej, tern wieksze bedzie obnizenie ciisnienfa. Ilosc wody, Wchlonieta przez cia¬ lo porowate w danej temperaturze i cismie- iniifu zialezy w równej mlierze od wymiarów por* Jak równoez i od calkowitej ich objeto¬ sci. Okreslajac wiec ilosc dainego ciala, np. woidy, wchlonieta w jednakowej temjperatfu- nzje J cJsnieniiu czastkowem przez rozmaite ciala petfciwate, zyskuje ,sie mioznosc porów¬ nywania wymiarów i calkowitej objetosci por tych ciafc Np. 1 g zelu kwasu krzemo¬ wego wytworzonego nip. wedlug patentu Nr 4403 posiada wewnetrzna pojeminiosc cal¬ kowita wynoszaca ,okolo 0,41 cm^ innemi sfefwy, ^fcopo pory zeto kwasu krzemowego wypelniione sa calkowicie woda, wówczas wchlonieta ilosc wody wynosi okolo 41% ciezaru pierwotnego, W zelu kwasu krze- fBiowegio tworzy isiie wystarczajacy % o- gólne objetosci per o takim wymiarze, iz zel wchlania ilosc wody, która stanowi 21 % jego ciezaru wlasnego w temperaturze 30°C, skoro tenze znajduje sie w równowadze z paina wodna o cisnieniu równem 22 mm silupa rteciowego. Ziemia okrzemkowa i wegiel kostay w tyoli wBrankasch praktycznie nie wchlaniaja wody zupelnie. Wegiel drzewny wysoce aktywowany, jak np- wegiel iz drze¬ wa kokosowego, miciilajmai wiecej wody, niz zel kwajsu krzemowego, Z tego wynika, ze zagasa- ^ki£\&ukuma i wegiest kostny une za¬ wiera por tak drobnych, jak zel kwasu krzemowego, podczas gdy wysoce afctywo- wainy wegiel dbtizeiwny posiada pory niniejsze w pcrówoattiHi z zelem kwaisu krzemowego.Stwierdizonio, az twarzyiwo, wchlaniajace wode w ilosci, stanowiacej mniej nliiz 10% jego ciiezaro p&arwiotaega, w temperaturze 30^C i cisnienia czastkowem, wynoszacem 22 mm slupa rteciowego;,, posiada pory abyt Wielkie, aby mogly posiadlac jakas wartosc praktyczna do wchiatnóemia suhstancyj znaj- du/jacych sie w roztworze. Wynialaziek wsipo- mniany powyzej ograniczal sie wskutek tego do istosiowianóa twOTizywa, które powiaidia: dor stateczna &vsc por tak drobnycfe, iz wrfilia- niiaja lome wode w iloscfi; staiBowiacef irfe nwioej nlilz 10% ciezaru wlaisoego tworzywa?, skoro to zmafduje sie w temperaturze 30^C w rówraowadze iz para wodna o cisnieniu czasitkowem 22 mm islupa rtecio^wego.W isposobacfa dawniejszych i w sposo¬ bie obecnym w charlakterze tworzywa, po- siiadajacego wlaisnioiscJ powyzsze stosuje sie z korzyscia zel kwasu krizfemoweigof otrzy¬ many wedlujg patentu Nr 4 403, Skoro w wy¬ padku szczególnym zel kwasu krzemowego nie nadaje sie, natenicizias mozna stosowac inme twforzywo wchlaniajape z tern jedniak zas-trzezeni:emi, aby zawieralo ,dostateczna ilosc drobnych por o wSelfcoscii okreslonejpociej; Twoaazyiwem podobnean jest akty- wK^waiiy Jwe^leJ *IkizeWny, .jak nowtnkz i zele tknku zietea,, cysty, gllinn, wdfoamu, cyrko¬ nu i tytanu- Podobnie zele kwasu krzemoiwiegjo, któ¬ re z kor,zy*cia nadaja cie jako srodki ad- sonpcyjne w igposiobaie niniejszym, nalezy *dsle odrózniac od wyisnsaonegio osadzone¬ go ptfodlaktsu, pcwistalego np, przez zmieazia- juie -ffnaziwiGirta. szkla wfcdnegjO z kwasem ii wy¬ duszenie -osadu zelatynowego. Pnodukt ten nie piosc&da budowy piomowatej zelu, spo¬ rzadzonego siposicfaem wedlug piaitentu Nr 4 403 Jmb zapomoca d&a&y, iwskutek czego tnie inadlajesie dlo iaidscKTjpcjiljSiihistanicyj:, jroz- piasizczionych w ilosci praktycznie wystar¬ czajacej, Wediluig sjedtaejgo ze spcsdbów idlaw- niiejiszych kwiais i krzemian bierze sie j&tailciii faardizo stezonej i w takiej ilosci, iz u- przfcidiniiio diafe ile ^oddlziiiailywualj^ na isidbie i tworza roztwór jedtoebrcdkry kwiajsn krze- niKwelgo, ^oinanóu mieszaniny ziajpclbiega sie przez wsikie mieszatoffie. Dopliieiro po titfzech Itub czterech godzinach klióce- nila maeszanilna zaimienila) sie bez wypa- dlania osadb ma: mase jednolita, a sko¬ ro te ostajtaiia przemyc i wysuszyc metoda opasana wi patencie Nr 4 403, otrzymuje sile zel jo porach ulfeaimiikroisk^pdinyicih.WedJliujg wynalazku, dotycza/cegio zelu, stosowanego do adwffpcjn roztworów, stwierdziorup, ze nlega adsorpcji znajdujaca sie wl(pcizltei4Grze substancja, która wzigledlem zelu posiiiatda niajmniej.sze napieoe po¬ wierzchniowe, innemi islowy, tai cizesc skla- djcwwa ricztwcru, która najlatwiej zwiidza po¬ rowate tworzywo. Ponadto wydzielenie iuo- wej fazy z noztworu jest tern latwiejsze, im slaibsza jest rozpuszczalnosc sujbstamctji w roztworze. Jako iskale irjoizipulszczalniasci nuozma prizyjac temperature krytyczna roz- puiszczaJisosci- Najwiekszy wspólczynnik adsorpcji mozna wuec osiagnac w roztworze, tóó^eiga fcrytyfcznia tempemtura irozpuszczail- nosci jest najwyzszai.Wartosc adiscnpcjii mtezj yomdto od róznicy gesiosci miedisj poszcze^ólneaii skladniikaaii oiotwmuii. Im mniema jest #ó£- mica gestosci, lem w&gkstaa jest adkanpcja jednego ze gkfadriknw #ioz*vqanu Wynalazek niniejszy jest zafeto^ofwany do oczyszazaniija d^tylalów repy, Jako to gaaodiny lufo nafty,, naiezy jedfcak zazna¬ czyc, iz nadaje twe tak ^airno wojjóle io wszelkich dejów Jujb innych cieczy, Gaizolkuai lub nafta, odpedzona bezpo¬ srednio lub przez r^z^zcaepieni^., zaoAferaija ziwykle zwiiiazki sitarko^e^ posdlaidlaja zapiach bardzo nieprzyjemny i bairwe zoltaj- Wla¬ snosci te wystepuja iw stapniiiu -rozmaitym i zaleza od p|ochod!zieiruia olejóiw, ai penadio od (teigo, czy produkt otrzymano bezposred¬ nio, jako destylat utopy naifto^i^ej, czy tez za- pomoca rozkladu, Kwesti® pfestaci w jakiej siiiarkei znaj¬ duje fsóe w tych wegliowodoracil^Jbyla1 pirzied^ miotem wifelu badan i me zlcwtaia lAryjgtsniio- na /w sposób zadaiwatlaijajcy* Stwieisdt&ono tyl¬ ko, ze isiarka wystepuje ca najmniej jw dwóch postaciach, z których jedna jzabar- wia alkaliozny rciztwór tlenku jodlowiitu!, ^od:- czais gdy dniga tego nie czynit Niajprotwdo- pedobniej zwykla niedestyloiwanta gatscdlBa lub nafta zawiera rozmaite ilosci ze«pok- nych co-ganioznych jz.wiazków sóorboiwych, z których pewne zwiazki reagiuga z aflkalkszw nym roztwiorem tlenku olowie Pocoadlo oao- ga cne zafw'eiuc naijpflio^tisiae zwiazki aia^ko- we rozmaitych idodizaijów, które nie (neguja z tlenkiem olowiu, Niekiedy, jak wiadtóaao, igaziolfaa i naita, zawierajace Ciarke, z po¬ czatku nie reaguja z alkalicznym tlenkiem olowiu, po dluzsziem zas staniu daja z tym ostatniisni ;wyn3k d*0Kiiattó Zmiane 4e pray- spiesza dzialanie ciepla i swiotte, a równiez dostep powietrza i -wilgoci. Tern tlómajczy sie, ze gazolina lub nafta oczyszcz^one che¬ micznie i nie reaguj ac jmz z denkiem olomu, po pewnym czasie diatja jediiak jznów Teok- cje dcdaitnia.Nalezy wiec przyjac, iz powfórae wy- stapienie reakcji z aStbdicznym roztw»«m 3 —tfettilku olowiu zjalezine jest od zmian che- mkazmiyioh, jakie zjaiszly (po oozyiszezenau. Z tó^o wynika, ze saiarfce lub zwiazki siarkowe uSe usuwa -is&e badz wcaile, badz tylko cze- s po dfuzsizlean staniki w pewnych wajrumkalch izrfemiija sile iw1-ten sposób, iz ireagluje z tlen- yem olkwiu Tei tyrn podobne zmiany mo¬ ga byc równiez (pr!zyczyna nieprzyjemnego " zapnohu i ploiwisitatwiaimia gu|mlowaltych sub- stiancyj, które pa liozpusziczeiniu sie wl zelu batriwiaj ]go nai zóltol Przea5wti^ 2k]l3nia ii' pia(Mafl/ooizy)siZlczxMiie podlug wynalaz- ku niniiejszeigo, pozostaja bezbarwlne ii prze¬ zroczyste, jak wadia, nawet wtedy, gdy je przez czials dluzszy poddac dzialaniu swiai- tla i plowtLetrza, chociazby produkty te za- iwiileraly iznjaicziriy % nienasyconych zwiazków l organiilczinych.Weglowodory oczyszczone, zawierajace 10% weglowodorów nienasyconych i mniej niz 0,2% siarki, nie zmieniaja~me,, pozostaja przez czas njiteogtranicizfoin/y bazbarwnemiil i w stanJowia wskutek tego w przemysle nafto¬ wymi zupelnie mowe produkty. Zawartosc wegliofwcdcirów ntieniaisyconych mozna' z la¬ twoscia oktfeslic zajpomoca 93% kwaisu siliar- kowegja. Nalezy zaznaczyc, ze amiii jeden z produktów o zjawairtosci ponad 10% weglo¬ wodorów1 nienasyconych nie daje wyniku u- jemnego, skoro gó poddac (tak iz/wanej „próbie mai gume", która polega na tern, ze 10 cm3 -materjalu odjparowuje s£e-do sucha na po¬ lerowanej imiseczoe miedzianej. iPmodtikt miozna uwfaizac za zupelnie czysty tylko wte¬ dy, gdy ipokfrowaiua powierzchnia miseczki - niJe ziostanie zabarwiona ani pokryta pózio- stajloisciia. Paioidiukt sobu niniejszego wytrzymuje te próbe, a wiec nie ziafwfera jiakichkolwiek skladników gumowatych. Nalezy wiec i pod tym wzgle¬ dem uwazac go za niolwy produkt technicz¬ ny.Sposób, stanowiacy prizedmiibt (zglosze¬ nia nnniejiszego, polegaj mówiac krótka, na cczyszezamiu produktów nJ^y' naftowej za- pomioca dokladnego zetkniecia isie isurowtca z tworzywem adsorpcyjnem (wchlainttiajja- oem) o porach, posiadajacych wymiary tak drobne, iiiz substancje rozpuszczone niie zo¬ sta/ja wchloniete^ Najkorzystniej tworlzywo wchlaniajace stosowac w tym wypadku w postajcii proszku. Ciecz oczyszczona i two¬ rzywo wchlaniajace smykaja sie ze soba do¬ tad, dopóki niefpozadane czesci skladowe fiiiie zostana wchloniete przez twarzyfwo po¬ rowate. Skoro to nastapil, wówczas produkt odlaczia sie od tworzywlai.Jest rzecza pozadana, aby zairineczy- sziczenia wchloniete przez cialo chlonace, n|p, zel kwasu krzemiofwejgo, mozna bylo od ciiajla tego oddzielac a: w ten sipasób to ostal- n£te isftosiowac ipoinlowniie. Zwykle uskutelcztnia sile to np. w ten sfposób, ze twiorzyiwo wchlla- nilajjace zanurzla sie w ciecz, której napiecie powileirzchnliiowie wzgledem niego jeistt mnilej^ze, ni!z napiecsiie powferzicAniiowe sulhstalncyj pochlanlilanych, /wskutek cze¬ go te ostatnie ziastaja izlaistapione prziez te ciecz. Tworzywo mozma uczynic afc- tywnem .do ponoiwneigo uzytku przeiz od- pedzieniiie lub ulsuttiiecie cieczy w jJaikikolwiek ininy splosób, W wypadku pnoduktów o wy- sckiimi pumkclie wrzeniiia isamo ipnzemywainiie nie wystarcza ii nialezy wówiazas w celu przy- wirócenllai aktywinJosci uciekac sile do obróbki' twioirizywia1 para.Aby ciala dbce, nozpuszozonie w ropie, usunac (Sposobem niitóejiszymi, mlozna stoso¬ wac rozmaite postacie wykonainóa. Mozna nip. ciecz suinowa przepusizcziac przez wieze, napelniona porowaitem tworzywem wchlak- niiajaoem, i produkt icczyszcziony zbierac nia sipodzie wliezyv Skono zel zcjstanile nasycany wchloniiietemii zainiieczysizczenjiajmii, natenczas ciecz surowa ipirzeprowaldza sie pnzelz druga wtieze podkbna, a zel w ipierwiszej wiezy poddiaje isie w sjpcsÓb wlasciwy regeneiracjii.W praktyce okalalo sie, ze korzystniej po¬ stepowac wedlug sinnej metody, która pole¬ ga na) tern, H. 5itrunuiled surowca kieruje sie — 4'koleftnid^ iprjoez izereg naczyn, zlaopalrizoaiycih w mfesziadlia i naczynia rozdziielcziei zaiwiie- ¦ r&jAce odpcwiledniiie tworzywo wchlamiiiajace, jak np). zel kwaisu krzemiciwego, prtzyazem ten oistatni wprowadza, isie w sposób ciagly ^'k|On<^ippzieoWkg(l^ do doplywu cieczy, przesuwajac go zapomoca srodków "Wlasci¬ wych w kiiettuifliku przeciifwnym pradowi cfe- •eizy W ten sposób wi kazdem stadjum pro¬ cesuj czesc izaniiieczysizczien zicistaje z ciie- - czy iiisuniieta i) wreszcie w ostatnóem sta- " djum ioczyszczainDe staje sie oalkowiitem, po- 'riilewaz' ciecz juz przedtem pozbawiona wiiek- 1 szósci iziaiuiiecizysizczien, obecnie styka1 sie ze swiiezio aktywowaniem tworzywem wiahl&infla- jacem.Ten sposób pracy wyjasnila zailacziony rysumek.Giiecz podlegajaca oczyszczaniu, mp. maf ta{ lub tym podobny produkt doplywa do pomlpy J0 (fig. 1) przewodem 11, która tlo¬ czy ja prizewodem i2 do naczynia 13 z mie¬ szadlem- Nfaiczynce to moze miec dowolna budowe odpfoiwfedniia,' posiada np. ksztalt kotla zamknietego 14 (fig. 2), w którym ma wale piloniojwym 15 umocowane ji©st miesza¬ dlo 16. Wal 15 przechodzil przez pokrywe naczyniia i wyposazony jest naizewmatrz *w kolo njapedme 17. Odjpowiiedhii srodek wchllsb- niiajacy, np. zel kwasu krzemowego, dopro¬ wadza' sie miara 18 do naczynia 13, wskutek czego .surowiec izlositaje dokladnie zmi:ieiS'Ziar ny iz zelem. Miiesizanlna stalle odlplywa r;u!ra 19 db apiairtaitu anozdiz^lcz^go 20, w którym zadbodzi odd!zielani:e tworzywia wchlahiaija- cego od cieczy Aparat tern sklada siie z. pb- krywy zamykajacej kocnol o dmie .stiozkowa- tem wyposazeniem w spust. Wal pionowy zaopajtrizotay jiest na dole «w ©djpoiwliiednio u- ksztaJltowane lopaitki do zgarnaamóa cisiiiadle- go tworzywa wchlamiiajacego ku wylotowi.Wewnatrz niaczymiia pod pokrywa mozna u- • mi/esciic kraiwed£ w postaci kolnierza 22- Tworzywo adlsorpcyjne opada na dno i.o- puszcza nactzymiie prziez wypust, podczaisi gdy |nla|fta;,_dtcisizedl!sizy. ,do kamallu piensciieniib- wiego, t*^ todMetrauT 22, odjplywanura 23 (fig. 1) do'0Szc3sft£A.^.mk^ szadiem 132, pomipa zas 24 -iwi sposób ciagly doprowadzia1 tworzywo ¦wchlainriajace ponow¬ nie dio naczynia1 132. Mieszftinnne z tego dru¬ giego naczynia z mteszialdllettn odprowtadza ..siiie dlailej rura 25 dó drugiego naczymlia roz¬ dzielczego 202.Tam tworzywo wchlaniajace osadzac sie pomown&e ma dmie i nafta ódplywsai rura 26 do trzeciego uaczynSia z; mieszadlem 133. To ostatnia zaisiiila sie Jtworzywem wchteinfaja- oem swiezo aktywiowanem, które dcjprcwia- dza apanat zasilajacy 27. Mbe^zamim^ z ssie- szadlal iiidziie na^tepniie do trzeciego nistjazy- nna rozdzielczego 20s, z którego wtreszciie o- czys;z!czicaiia mafta odlplywa rura 29. Twb- nzywo -wobliantajace, c^adzione nai dmie trtzie- ciiego naiczyiruia ncizdztielczego, us,uwia sie ,pr.zeiz isipust, zfluajdujacy sie ma dmie ii rura 30 doprowadza dio pompy 24, którfar otrzy¬ muje strumien twonzywa wtohlajnfiajacego.Twicrzywo wchlam!ajace osadzone ma) dm:e drugiego lub srodkowego inaczynna roadzSel- cziego doplywa nura 31 do pompy 45, która je wprowadza do wisponumiaffiej peswyze j ru¬ ry 18. Pompai ta wywoluje nucb m pirzewo- dzie 31.Roziumije issiie, ze ilosc dzaiailów, iz któiych kaizdy isiklada sie z inadzyni^ rozid^elczego i maczymiai z miieisziadlem, moze w móare po- traeby ulegac zmiamiie; Z opisu wynika, iz sweze kb (pomow- miie) aktywowajme tworzywo iwchLamca jace doplywa do uklladu ii styka siie iz ^unewcem juz upir!z)edniia oczys!Ziczomymv poiazem je u- su^a sie m ukladu, gdzue dopIro,w)ad!za, sie suirowy pnodukt, podlegajacy oczyszczaniu- Wclbec tego 'W pierwsizeim miiieszadle pina- dukt podlegajacy oazy(S!Zczaimiju styka sie z t-worzyweim wchlanóatjacem dppikno wtedy, gdy to cstaiLntfe pirzesslo juz przez jedea lub kilka panzeciwlpiriajdciwemu twcnzywal wchlianiiaija- cego i miatty. osiiagja ma wysoki istopien sku- te,czin'oscii) i uzyteezmosci.. , .. — 5Tworzywo wchlalnafajace osladzanie na dnie pierwszego naczynia/ rozdizielciziegio 20 usufwja fiiie mulra 33- Tworzywo to nasycone jest w znacznym isitlopniiu. zanieczyszczenia'^ mi suirioiwca., .Dla: tprowadzeniiia procesu w sposób ciagly nalezy konceczinfe zuzyte two¬ rzywo wchlainiajaioe uwolnic od substancyj wchlonietych i uczynic je ponownie aktyw- nem.Skoro chodlzli o ciecze, które zlaichowuja sie podobnie jak galzolina, maftia, benzol i tym podobne ciala, mozna je odpedzic ewentualnie zjapiomicca pary wodnej. Sub¬ stancje zianiecizyszczaljaoe, usuniete zapcono- ca iwichlanaatnila, skladaja sie wylacznie lub czesciowo z ongamricznych !ziwi)£yzków 'zespo¬ lonych, .zawJeraijacych zwykle siiairke. Gdy¬ by zwiazki te ogrzac do temperatury tak wysioikiej, alby siarka mogla sie uloLniic, ule* glyiby cine tfozkladowi, wewnatrz zelu, który czestokroc wywolalby wydzielenie' wegla! i cial guniowaitycih, trudno usuwalnych z ole¬ ju. Trudnosci te, rozumie sie, sa jeszcze znaczniejisze, skoro chodzi o oczyszczalnie WKssków li olejów.We wszystkich zjiawflslkajch adisorpcji] cial stalych z roztwdrów napiiecie powferzchnio- we cial stalych i cileczy w (sitosunku do twarlzywa aidsoftipcyjnego odgrywa znaczna role.Poniewaz tworzywo adsortpcyjine, .stoso¬ wane wedlug ,wy!nalaizku niiinli^jszego, zawiiie- ra stalle wiode ,wiec stosunek napiiec po¬ wierzchniowych miedzy zieilm i wioda jest z^Wsziefminiiejiszy, oliiz isltosunek riaipdecmiiedizy tworzywem porctwiaitem iii ciaczfciimii innemu1. Z tego wynika, ze podobne tworzywo ipotrowa- te, j'ak n|p. zeJ, wchlaniia wode przed caiecza- miJ iimnemi.Skoro wiiec nip- zel naisycoiny gaizolima (lub jakakolwiek iLnna ciecza, któiria iz woda sie nie mtie&za) zietkn&e sne z wioda, wówczas ta ostatnia ziosbajie1 przezen wchlonieta i wy¬ pycha z por gazolilne. Pnzy dluzszem ze¬ tknieciu zaistajpiiieniLe gaizoliiiny woda staje sie zuipelniejiszein, Podinfiesóenlie temperatury przyspieszia a! powoduje wyi/ychainiie olejów prizez wode- Ponadto wykryto, az skiciro zel, który wchlotoal miiestziariine weglowodorów, jak to ma miejsce .np, pirizy zetknieciu sie tworzywa z m/afta, poddac dzialaniu wody, wówczais weglowodioiry lekkie zostaja •wy¬ cisniete szybciej, niz cliala ciezkie, szczegól¬ nie gdy woda jest iziimn&i. Ciala zwiazane z zelem otrzymuje siie wiec frakiojanni, co jest tern odpowiedniejsze, ze wedlug d&nych do¬ tychczasowych wiekszosc skladnikowi, sta¬ nowiacych zanieczyszczenia isumojwej gazo- liiny (które usiluje usunac kazdy plrioces o- czysizczanila), moga zawierac /z^i^iZikii' snarikp- we weglowodórów o wyisiokiim punkcie wrze- nifa- Wiskutek 'tego lzejsze i niajbairdlziiej cen¬ nie frakcje cieczy^ad!sorbc(wamej mozna od¬ dzielic, poddajac ja dzialaniu wiody ziiimnej w ciilagu scisle okreslonegio1 czasu, Fmakcje ciezsze, izawikmajace miepozadatne zwiazki', a "w .szczególnosci scarke, moziua nastepnie wiydizielic, piDddaijac ponownce ^oirzywo wchlamiiajaoe zetkniiediki siie z wioda gtofraoa.Olej wydzielomy z twicrzyfwa wchliainfilajaice- go dlziialaniiem wody iziimnej jest takiej sa¬ mej jiaikosci, ja|k i ;pierw!citny destylalt siulro- wy S imJozma go dolaczyc zpowiridtem do tego ostatniiego. Frakcje znacznie mmiejisze, wy¬ dzielone dziialtaniiem wódy goracej, skladaja sie z cial o stosuinkowo wyisiokaim ipunkcie wnzenóa, zawierajacych znaczne iloscil siar¬ ki i weglowodclrów niienjalsyccinych i stano- wiacych palilwo. Do oswietlemia oleje te siie m:e nadlaija dla wysokiej zawartoscii siarki.Produkt otrzymany z por tworzywa wchlaniajaaego, który zostal nasycony de- stylatiamii) maft)y(| (zawiierajapy (ponad 25% weglowodcirów nasyconych, .stanowii pro- dtukt niowyi, który jest pozibaiwiony saarkil i mozei zawierac 75% i wyzej weglowodorów niienaisyconyoh. Najlepiej okreslic go w ten sposób, ze jeist to produlkt, loitmzymywany z pcir tworzywa piorowaitego uzytego1 do cczy-' iSziozianiia nafty, które w tempeffatunze 30°C i ois-niieniiu pary wodinej, wynoszacem 22 mm slupa rteciowego, moze wclilonac nne mniej 6 —niz 10% wody w stosunku do ciezaru wla¬ snego Nowty ten produkt njadlaje sse szcze¬ gólnie jako ^plywak" przy ujprawle rud plaiwiieniiem, a to ze wz^ledli na znaczna za¬ wartosc weglowodorów nfiemlsyconiych.Zel lufo innie dklo wchlaniajace, uwol¬ nione od weglowodorów al temu podobnych skladników cieczy cczysfzjcziainej, odd!zl:eIa sie od wody, uzytej do przemywania, i w postaci zlepków zelu, które ofoecmile zawiie- raja, biorac praktycznie, tylko wode, umie- slzcza &ie w 'taik .zwanym aktywatorze, w którymi zaiwlajntcsc wody zcistalje zimniejsizo- na idb 6—8% il iw| itym stanie zel jest dto ponownego uzytku.Praktyczne przeprowadzenie odzyskiwa¬ nia idJala wchlaniiiajacego wyjasnila izialaczo- ny rysunek.Zeli, nasycony csala!mi wclilonh^temfli, splywa rura 33 do pcinpy 34, t|a iras dopro¬ wadza go do naozymriai z mieszadlem 35, sluzacego do przemywansia i izbudowanego poddbniiie do naczyn cpfealniych4piowyzej' Do najczytnia 35 dolpbiCiWtedlza1 siie rura 351 wiode zimna ii miiesiza dokladnie iz maisa zelu!, a' to w celu wydzieleniia cilal wchlonietych pod¬ czas bczysizcizainiiia, poczerni zawartosc naczy¬ nia 35 wprowadza rura 36 do naczynia rctó- dzielcziego 37, zbudowanego równiez w ten ¦sposób., jak i-opasane powyzej. W naczyniu 37 zel opada ria dlnio, gazolime zas i inne pmodukty dtopploiwadiza sie rura 38 do naiczy- niia z mlaestziadlem 13, izmusizajac je do po- niowmieigo olbiegu w1 procesie oczysziczamila.Zel, opadly ma dno naczynua rozdzielczego, ddprowadza si3e nastepnie rura 39 do pom¬ py 32, a stad do dalsizeigo naeizyniiai 41, ,wy- poisiaizotnego w miesziadloi, zajsillane rura 42 woda igoraoa- Frakcje wydzielone dziala¬ niem wody goracej i .skladajace sie wylacz¬ nie z oiajl ó wysokim punkcie wrzenliiaj usu¬ wa sie rura 46 ii mlozna je izuzyc, jako pali¬ wo ldb ©lej d!o pllaiwieiniiai metali Zel 'zniajdu- jacy sie na dmne naczynfiai 44 odprowadza sie nura 47 do pompy 48, a stad rura 49 pffizelpuiszcizja przez iprase maczkowa 50, uwal¬ niajac go w ten iSposób od wody, znajduja¬ cej sie iz iztewttatrz ozasitek zehiu Po odsa¬ czeniu wody zel rura 51 doprowadza siie do tak zwiainegó aktywatora 52 (f5gV 5); Akty¬ wator ten oklada sie z bebnia 100, w którym zmajdiuja isie rurki 101 laczace deinnlfce 102.Beben 100 wyposazia islie z ze/wnatriz w» pifer- soileniie 103, toczace sie ma krazkaicli 104 w ten sposób, ze beben jako calosc mozna wlpra/wlic w ruich cibroitcwy. Gazy -spalinowe doprowadza sie rura 122 do komory 106, która laczy siie z wnetrzem rurek 101 takf iiz galzy isipailimowe moga niiemli przeplywac do komory ptnzecilwleglej 107, polaczonej z przewlietrzaiikiem 109, który kcimiina' 108 (fig* 1). Tworzywo wchlaniaja- oe, które ziamcerzia sie aktywowac, w|prow|a- dza siie do wnetilza bebnia! rura 51. W raiziie potrzeby mlozna rówinliez do wnetriza akty¬ watora doprcjwaidlziaJc pare lufo inny jgaiz, przez wpust 110 polaczony z rura iii, któ¬ ra mfesci! isiie posiriodku komory 107. Zazwy¬ czaj tworzywo wchllanóajaoe zajwtera wiode w ilosci dosltateazinej do wytworzeniiai w ak¬ tywatorze 52 pary nSeabedinej do odpedze- niia oial widhlctnjieitych. Zasada i celem urza¬ dzenia sluzacego do aktywiowantJa jest» aby podczais samego iprccesu • aMywcwiaiiniia od¬ ciac dbplyw piowietrza i odpedzic substan¬ cje znajdujace sie w iporafch "tworzywa wcfhlamiajacetgo^ &dy± w raziie isitosoW-toiia $at- zów spalimcwych o wysokiej temperaftur^e do akt|Wow)aniila tworzywa mioglolby naista- pic wydz:iel!anj3e ^sile calail, .'zawierajiacycli -we¬ giel iluib diail guimowjaltyclii. Skcmo wiec dc^ sitep powietrza do aparatu, sikuzacego db ak- tywcwanjia, zostanie, w.mcare moznosci od¬ ciety, natenczas powyzsze ofojiawy ziacho- dzic nlie moga. Wysuszioine tw*orzywio wohllai- nóajace iza&taje wetasane pinzeiz prziewód pier- sclieniowyi 114 do otwcru w|pustowego ,pr,ze- wtetrzniikaj 54, którego tprzewód wydmiucho- wy 53 wprowadza zel lub iinne liwiorzywo wchlaniiajace dlo cykloau 55, gdzie zóstiaje cmo oddzliielone ii wreszcie pitzeiz lej 27 do¬ prowadzone do mieszadla 13*, dzieki* cze- — 7jnu zel w ten sposób urnom w obieg proce¬ su .ttssjnsizicurifa/ W £&&£ potrzeby zel anoz- ua ^htedyc, wypos^z^j^aic iróeinzcfe leja. 27 w po^iaarzchmi^ cbtodzaca- Para i pcwiietate oddKeJoi^w oacizyimsu 55 ad1 zelu fiprosizko- wraeg© truozaia wypuscic maizeiwaiataz lub tez, gdy to jest pozadiame, wykorzystac opary lub gaiz, zwarte we w^oantnianej fljjiewaaione, wipaiDwiadiz-ajac rfe rura 57 do skmpimm S8, Okadzone w tym osiatólm akrcaplijmy, ew^tralnie izawiierajajce tfceoo sm(^qic&meg( *w cyildoffife 55 olkfjiu, diapro- wedmt me rwa 59 do pompy 60, która rtura 6i #octey ite :4nceszanine ido mnesizadiltai 41, ®tm&wiapegp plóczfce z woda goraca, Aiby ^aajpobiec wydasta#vtaimci sce pary z kjGóe&diotejego eykiomiu 35, mozmai go wyjpo- sa£yc w turzadzenrje dlo .zfcladowywiainiia zelu, ne ^ddtfSeinóe na1 fig. 4. Sklada is4e £5^ umodGcWfiaaiiej ma oscylujacym wale 86, osadzmym w (sfcnzrymjoe 87, uroiieisiziciaofflej na lejti zitósypowyiai 58. Plyta 85, wywiazicinaj ciezarlenn 98 miesci sile poztiomo tuz pódl o- tworem wylotowym zbiiiotmrkai 55 (lig. 1).Miozm ja .nieco odchylac w fplaisrczyzncie fft&aSciorcj, nóe m tyile ijedbalk, afey wyilot cy- Idiontu pozostal choc przeiz chwiile calkawiii- cie ^odi^arty/ To otgramiazewie -wychylan sNozaa ojsiijagjaac w 6|pcsób razimiity Jak wiskajziane na fi|g, 4, iraimBe 89 przytwiieifldlzo- ne feist koóoa gjónneglo walu ii zmajjduje «.ie ffi«£)ewinartmz skrzynki 87. Kaimie to ls&azy slie przegubem 91? sz trizadizeniiem miimosincdo- wem 9/, 92, osadizonein mai rwaile 93 siilmiika 94- PodlOztaJs nuchu twierzywo wchlaniajace zostaje pnzejz ciagle wyehyLaiiiiie &ie plyty 85 doprriowadizaiie ido lej a rówmiotóeittiiie bez jai- ki^Dkolwiek dostepu pary. W raizJe pokize- by obok pfftzewtedii 53 wiodacego dlo pkicaa izfcaaraik 55 moze Tcwtniiez poscadac praawód odlotowy 7/2, a to w tym celu, aiby miDzinia bylo doprowadzac pare do otwlo- asu Etatowego craeiM&tazai^ 54. W tan jspogób mczrna jedina li tte siaana patre uzywac stole i dloprawjadfc&s dx przewieiftzmka taka objetosc [pary, aby szybkosc w pffizewojfafe 53 'wystarczala do porywania, :z isiciba itiwforzy- w& wichlaniajaicegio- Pi^zewody 53 i1 ltZmai- lezy dobinze iizojowiac.Pirsy ccizysizcziaaMiu mektóryicb cieczy moze sia zd^arizyc, iz zdoilnosc aidlsor^cyijnia tworzywa wchlaniajacego po wykooaiuiu kilku cbiiegów zormeJLSza isiiie bax)dzo (wsku¬ tek osadkzea:a isie w jego iporach iz^tóaizków jgiuimawlatyicL lub iziaiwfemJ4Py*ch we$&l W tym wypadku bywa ikxtfzyistnero ustowieaaóe jelcze laktywiatctf^ poiaociiiiczeigo w celu ii- sujniaioia tych siultstaiiicyj z twoczywa wdtte- ruiJaijaee^o. Jalk to uwSdloczaiiew© jaai:|g, 1, aparat pomocniczy (pos^ad^ postac bebna 120 i mfesciii *s)!e w piecu 121, & któreg© rura 122 doproiwiajdjza- sie splalikiiy do akrtywtaAcra glówinego 120. Tworzywo wchlasaiajape, dlo- sitlajupziaiiie przez przyrzajd zaladciw|c!zy 56 l^b doptrowaidi^anie iz jiajkiie,goikKliwtek am- megio punktu, pirzedicistaje sie do otworu w^rjstowegio aktywaltea 126 pczewodem 123, z^apaitirzioiayjn w celu jtó^iiikoiwiamia w iziaantór Bub lrz^dlzenae; ditalwiace 127. Obok wpustu laktywatoira 120 miesci sie ptnze- wiettrzniik 125, który rura 126 tloczy iwonzy- wo wcMiaailtajajce do cyklonu 127, iskad jpo uwiokiiertiu cA mieszaniny powlietnza i giaiziu zostaje doipiroiwiadizaine zpowarotem db dtóe- gu, np. ziapomoca przyraacfiii slimakowego 60. Gazy ulatniajj^jce -isde .wietrzdbema cyklonu 727 odporo^aidlzoLe zostaja zpowrotesa do aktywatora /20 cije wlpobJózu oiworu *ss»s|icego pizewfetotwka /25- Rctwintez i w tym wypadku giaizy te «lu- za do powiiel^zajniija szybkosci pinz^eplyfw.ui, aby isprosizkowiame twarizywio wchlaróaj^oe moglo byc BHiemJil pnzepchiniete. Niewielka ilosc gazju tmoze byc wyttoczona (przez cure 128, ajby ewentuaiailiie mozaaia bylo wei^iisac powiietae swóieze nura, 123', ii w tm sposób diepirowiadzic do aktywatora 'pomocijfeoego tlfen mjilezibejdjny /do «(pailetót iolsadiZ(Miycfc w p-oracib eswia^ków^ weglowych. Naieiy zms&ai- czyc, ze litosc tworzywta ^chfeumiaj^pego, ^(fcr- piriewad!za£ttgo do aktywartcfia poam)caaieze- — 8 —gpL mozna mfiairkowiac kurkiem 124- W ra- nie ipatraeby Baczna, rozumie sie, od czasu dio ozalsu .tworizywo wchlainfiajace z leja 56 pnzle^uiaaczac przetz (aktywator pomocniczy.Sposób apisaay powyzej atmozlwia wtlec staly óbieg kolowy pariowatega twarzywia wchlaniajacego. Metoda ta imo&sfe usunac niiefylko ^bstiaaaieife gpmowalte, rcajwiarte w nafcóe, itaca rowmóei i izwiaizikii* które mozma uweaac, jakawytwtaczajace poróentene sub¬ stancje, wskutek azego otrzymuje isie poa- dttkt tpoabaiwiiioay przez cmas bardzo dlugi sladów «[pajflfan i izabarwikinlia i machowitija¬ cy sie odpiewmóe ma dtó&ailainne afeMoanegia rcei?wtomK)folWtv Ponadto jsaJezy izaiziniaczyc, ze usu-waniie siubstancyj gumowatych i smo UatyciL zachodzi bez tfozsiziaziepliiaai&a weglo^ yoodoECwi aierLaisycanych, dcLieiki cizemu sipo- sóbteanisaidia^e sie iszczegoimiie do oczyszcziau isn cfltejlów* ztawiera^ acych zmaczne ilosci we¬ glowodorów nferaa^ycomryfch, jiak inp, oleje, skizape do isziifóow(sun£a, zawnerajiace kii do 90%, Wedlug sposobu cipfeameigo powyzej o- ozyszcoBgdmiic uiskuiteczrofiai .sie bez uzycia kwa¬ su scairfooiwieigbi 5 linniych ziwtiajzków chcimiaczr nyioh, cio iza^cbeega, rdziumlie sie, wszelkim stratom, wynfkatjacym z dlznalanóa destruk¬ cyjnego kwasu isiiarkoweigo, isiziczególmiie u- jawniliaijaceglo slie w stosunku dla weglowo¬ dorów (nienjasycoinych. Ponadto jest nader wlaznem, ze sposób tein nte dlaje odpadków nflejpozadfcnyoh jak sposoby zwykle stoso¬ wane; mia "Siie wliec aupelna moznosc prze- prowadizieiniiiaJ oazysizdrantiJa w stopniiu poza¬ danym. Oczysizczainiie to, jak to juz wsipo- nunliiamo .powyzej, moznia uskutecziniic z taka dokladniosaiia^ ze produkt nile przestaje byc pttiz^zrodzystylin,, miiie zmieniia zwyklego izia- pachu li zachowuje isie odpornie wzgledem alkalicznego razitworu olowiu niaiwet wtedy, gdy przez cziais idowolnie dkiigi wystawic go nlai bezposrednie dziajlanie swiatla slonecz¬ nego i gdy wykaizuije zawartosc isaairiki po¬ nizej 0,1%. ; Skoro ,spas<(5$ opSsany zecfice sóe stfosto- vm<6 dfo otejów ciiezksoh Iuib barcfeo feptócfe, albo db Wosiku, nalezy irozume ty te miaglLizmc iw ^poisób m£ je cSefclemaii Wedlug tego sposobu mozna oczyszcizac nfetylko niafta lub (produkty naftowe, lecz równfiez oleje z Lupków i tym podobne nia- terjaly.Jak to zaizniajczono powyzei^ diaila w ra- dzfaju giazjoliiiyt nalty, bemizolu mozina wprcist odpedzic z twonzywa wchlamiajace- go, npr ziapomioca pary wodaej- W tym wy- padiku proces regeneracfii zajpomoca prze- mywai«iia woda od(pada i zel kieruje sie wiprost % naczyn rozdizarelczyoh 20 do fil¬ trów 50, a stad do aktywatona 52. W nazae potnzreby paire wiodina lub iininy odipowEedni gaz iKieutleniiajacy mozna poizepusiziczac w tempeirajturze llO^C, PL