PL60190B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 15.VII.1970 60190 KI, 22 g, 3/66 MKP C 09 d, 3/66 UKD Twórca wynalazku: mgr inz. Helena Rakowska Wlasciciel patentu: Instytut Badawczo-Projektowy Przemyslu Farb i La- ^ kierów, Gliwice (Polska) Wodorozpuszczalne spoiwo lakiernicze schnace w podwyzszonej temperaturze Przedmiotem wynalazku jeisft wodorozpuszczalne spoiwo lakiernicze, otrzymywane przez modyfika¬ cje wodorozpuszczalnej zywicy poliestrowej zywica fenolowa typu rezolu.Znane spoiwa wodorozpuiszozallne tego typu, schnace w podwyzszonej temperaturze, skladaja sie z wodorozpuszczalnych zywic poliestrowych, modyfikowanych wodorozpuszczalnymi zywicami fenolowymi typu rezoli, otrzymywanymi w obec¬ nosci wodorotlenków metali jako katalizatorów.Wodorozpuszczalne zywice poliestrowe otrzymu¬ je sie z olejów posiadajacych wiazania nienasyco¬ ne izolowane, wzglednie sprzezone, zdolne do re¬ akcji Dielsa-Aldera oraz alkoholi dwuwodorotleno- wych Md wielowodorotlenowych, szczególnie pierw- szorzedowych.Zamiast olejów stosowane sa równiez kwasy tluszczowe tych olejów albo alifatyczne lub aro¬ matyczne kwasy dwu- lub wielokarboksylowe, wzglednie ich bezwodniki Zywice fenolowe typu rezoli otrzymuje sie z fe¬ noli i aldehydów, zwlaszcza formaldehydu, w obec¬ nosci takich katalizatorów jak: wodorotlenek sodu, wodorotlenek potasu, wodorotlenek litu, wodoro¬ tlenek wapnia, wodorotlenek baru, wegUan baru, chlorek manganu, amoniak, mono-, dwu-, i trój- metyloamina, mono-, dwu- i trójetyloamina, mo¬ no-, dwu- i trójetanoloamina, buiyloamina, cyklo- heksyloetanoloamina, tetrahydroksyetyloamina. 10 15 20 25 30 Zywice fenolowe typu rezoli, przeznaczone do modyfikacji lakierniczych zywic .poliestrowych, wy¬ twarzane sa w obecnosci wodorotlenku sodu, wo¬ dorotlenku wapnia lub wodorotlenku bani jako katalizatorów-. Po zakonczeniu reakcji syntezy re¬ zolu, katalizatory usuwane sa z zywicy. W prze¬ ciwnym przypadku zwiazki te wprowadzone zo¬ staja do spoiwa, a nastepnie do powloki lakierni¬ czej, wywierajac niekorzystny wplyw na jej wlas¬ nosci, jak zmniejszenie odpornosci na dzialanie wo¬ dy i obnizenie wlasnosci pa^eciwrdzewnyclt Rezole, otrzymywane znanymi dotychczas spo¬ sobami w obecnosci amin jako katalizatorów, .nie posiadaja wlasnosci powlokotwórczych.Celem wynalazku jest kDfteymyiwanie wodoroz- puszczalnego spoiwa lakierniczego, nie posiadaja¬ cego wyzej wymienionych wad.W spoiwie wedlug wynalazku stosuje sie rezol, otrzymany przez reakcje 1 mola fenolu, z form¬ aldehydem w ilosci 1 do 3 moli, najkorzystniej 1,1 mola. Jako katalizator stosuje sie dwiuetanolo- amine w ilosci 0,02-^0,09 mola lub trójetanolo- amine, wzglednie mieszanine tych amin w dowol¬ nej proporcji. Reakcje prowadzi sie w temperatu¬ rze ponizej 100°C w czasie 1 do 3 godzin, przy pH powyzej 7,2. Otrzymany rezol, o barwie slomko¬ wej zawierajacy okolo 50% substancji suchej, roz¬ puszcza sie czesciowo w wodzie i nieograniczenie w mieszaninie, skladajacej sie z 1 czesci objetos¬ ciowej monoeteru etylowego glikolu etylenowegc 6019060190 i 4 czesci objetosciowych wody. Rezol ten charak¬ teryzuje sie dobra stabilnoscia pirzez okres 8—16 tygodni. iDwuetanoloaimiina, trójetanoloaimiiia, wzlgednie mieszanina tych zwiazków, stosowana przy synte- s zie zywicy fenolowej, daje duze korzysci: katali¬ zuje reakcje fenolu z foirmaMehydem, eliminuje pracochlonny i klopotliwy proces usuwania kata¬ lizatora z rezolu przy modyfikacji zywicy poliestro¬ wej, zwieksza rozpuszczalnosc otrzymanych spoiw 10 w wodzie, polepsza stabilnosc spoiw, a takze roz- lewnosc oraz wyglad zewnetrzny wytworzonych z nich powlok. Wodorozpuszczaline spoiwo lakierni¬ cze otrzymuje sie przez zmieszanie 1 czesci wago¬ wej rezolu, wytworzonego wedlug opisanego spo- 15 sobu z 1,—4 czesciami wagowymi zywicy poliestro¬ wej,, wytworzonej znanymi metodami.Otrzymane spoiwo posiada barwe slomkowa i pH powyzej 7,2; jest ono nieograniczenie rozcien- czalne woda i stabilne przez okres okolo 6 mie- 20 siecy.[Powloka, wytworzona przez naniesienie spoiwa na powierzchnie metalowa, wysuszona w tempe¬ raturze 130—U80°C w czasie 30-^120 minut, posia¬ da korzystne wlasnosci fizyko-chemiczne. Elastycz- 25 nosc powloki o grubosci okolo 30 /*, oznaczona me¬ toda wedlug normy PN-'53/C-81626 wynosi 1 mm.Odpornosc na uderzenie, oznaczona wedlug normy PN-54/C-81526 osiaga 50 cm, twardosc wzgledna onzaczona wedlug normy PN-53/C-<8!li530 wykazuje 30 wartosc powyzej 0,18. Powloka zanurzona w wo¬ dzie przez 72 godziny nie ulega zmianom.Wlasnosci spoiw i otrzymanych z nich powlok zalezne sa od stosunku wagowego zywicy poliestro¬ wej do rezolu. Wzrost zawartosci zywicy poliestro- 35 wej w spoiwie wplywa na podwyzszenie elastycz¬ nosci powloki, natomiast wzrost zawartosci rezo¬ lu powoduje powiekszenie twardosci powloki.Przyklad. Otrzymywanie wodorozpuszczalnej 40 zywicy poliestrowej: kwasy tluszczowe zdehydraty- zowanego oleju rycynowego w ilosci 0,35 mola ogrzewa sie w temperaturze 180°C w ciagu 3 go¬ dzin, z bezwodnikiem maleinowym w ilosci 0,29 mola, po czym wprowadza sie 0,54 mola glikolu etylenowego oraz 0,18 mola trójmetylolopropanu.Mieszanine ogrzewa sie nastepnie w temperaturze 150°C do osiagniecia wartosci liczby kwasowej 115 mg KOH/g.Otrzymany poliester neuitralizuje sie do pH 7,2 mieszanina 25%-owego wodnego roztworu amonia¬ ku i trójetanoloaminy w stosunku objetosciowym 2:1, a nastepnie rozciencza n- butanolem do za¬ wartosci 50% substancji suchej.Otrzymywanie zywicy rezolowej: 1 mol fenolu miesza sie z formalina w ilosci 1,1 mola oraz dwu- etanoloamina w ilosci 0,02 mola i ogrzewa w tem¬ peraturze 98° ko ochladza do temperatury pokojowej.Otrzymywanie spoiwa: wodorozpuszczalna zywice poliestrowa miesza sie z zywica rezolowa w sto¬ sunku wagowym 4 czesci zywicy poliestrowej na 1 czesc zywicy rezolowej, w przeliczeniu na sub¬ stancje sucha.Otrzymane spoiwo posiada barwe slomkowa i wartosc pH 7,4; jest ono nieograniczenie rozcien- czalne woda i stabilne przez okres 6 miesiecy.Powloka o grubosci 30 ^ otrzymana ze spoiwa, wysuszona w temperaturze 170° C w czasie 20 mi¬ nut, wykazuje nastepujace wlasnosci: elastycznosc wedlug normy FN-53/C-815&6 — 1 mm; odpornosc na uderzenie wedlug normy PN-54/C-81526 — 50 cm; twardosc wzgledna wedlug normy PN-53/C- ^9,1530 — 0,20. Powloka zanurzona w wodzie przez okres 72 godzin nie wykazuje zmian. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Wodorozpuszczalne spoiwo lakiernicze schnace w podwyzszonej temperaturze, skladajace sie z zo¬ bojetnionej zywicy poliestrowej i zywicy fenolo¬ wej typu rezolu, znamienne tym, ze zawiera zy¬ wice rezolowa otrzymana przez reakcje fenolu z formaldehydem w obecnosci dwuetanoloaminy i/lub trójetanoloaminy. ZG „Buch" W-wa, zam. 229-70, nakl. 250 egz. PL PL