Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.Y.1970 59925 KI. 21 a3, 66/10 MKP H 04 m y(5/0O BIBLIOTEKA Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Andrzej Cyran, mgr inz. Mariusz Mar¬ czewski, inz. Andrzej Stankiewicz, mgr inz. Je¬ rzy Szczepanski Wlasciciel patentu: Politechnika Warszawska (Katedra Telekomutacji), Warszawa (Polska) Sposób pomiaru natezenia ruchu telefonicznego Przedmiotem wynalazku jest sposób pomiaru na¬ tezenia ruchu telefonicznego. Wartosc chwilowa na¬ tezenia ruchu telefonicznego mierzy sie liczba jed¬ noczesnie zajetych organów polaczeniowych (laczy) w badanej wiazce. Nowoczesne urzadzenia do po¬ miarów ruchu pozwalaja na pomiar chwilowych wartosci natezenia ruchu w wiekszej liczbie wia¬ zek (np. 100 wiazkach) za pomoca jednego urza¬ dzenia.Jest to mozliwe dzieki temu, ze w trakcie trwa¬ nia jednego (np. 3-minutowego) cyklu pomiarowego urzadzenie pomiarowe dolacza sie kolejno do ob¬ wodu pomiarowego kazdej wiazki i w ciagu krót¬ kiego czasu (rzedu 1 sek.) dokonuje pomiaru chwi¬ lowego natezenia ruchu w tej wiazce. Pomierzona wartosc natezenia ruchu jest natychmiast odpo¬ wiednio przekodowywana i rejestrowana w formie nadajacej sie do analizy przez maszyny cyfrowe lub drukowana za pomoca dalekopisu.Po zakonczeniu pomiaru w jednej wiazce urza¬ dzenie dolacza sie do nastepnej wiazki i rejestruje wynik pomiaru. Po wykonaniu pomiarów we wszystkich wiazkach to jest po zakonczeniu jed¬ nego cyklu pomiarowego, rozpoczyna sie cykl na¬ stepny.W dotychczasowym stanie techniki pomiarów natezenia ruchu telefonicznego stosowane sa dwie metody pomiaru wartosci chwilowych natezenia ruchu.Pierwsza z nich polega na zliczaniu zajetych or¬ ganów w wiazce na drodze kolejnego „przepatry- wania" przez urzadzenie pomiarowe wszystkich organów polaczeniowych (laczy) badanej wiazki i rejestrowaniu za pomoca odpowiedniego urzadze- 5 nia liczacego przypadków w których poddane temu przepatrywaniu organy polaczeniowe sa w stanie zajetosci. Kryterium zajetosci organu polaczenio¬ wego jest nacechowanie, na czas zajetosci tego or¬ ganu, odpowiedniego przewodu pomiarowego po- 10 tencjalem ziemi.Metoda ta wymaga doprowadzenia oddzielnego przewodu od kazdego organu polaczeniowego do urzadzenia pomiarowego, co czesto jest klopotliwe, zwlaszcza, jesli urzadzenie pomiarowe instalowane 15 jest w czynnej centrali telefonicznej.Druga ze znanych metod pomiaru wymaga wy¬ posazenia kazdego organu polaczeniowego w opor¬ nik o tej samej w kazdym organie wartosci. Jedne z koncówek tych oporników sa ze soba w obrebie 20 wiazki organów wzajemnie polaczone i za posred¬ nictwem jednego tylko przewodu dolaczone do urza¬ dzenia pomiarowego.Pozostale koncówki tych oporników sa polaczo¬ ne ze stykami zestyków zwiernych odpowiednich 25 przekazników (np. przekazników kontrolnych) w poszczególnych organach polaczeniowych; wiazki.Pozostale styki zestyków zwiernych sa dolaczpne do potencjalu ziemi. W tak utworzonym ukladzie polaczen liczba jednoczesnie zajetych organów po- 30 laczeniowych jest reprezentowana przez opornosc 59925\JW M4* „L, :ó/A wypadkowa odpowiadajacej liczbie polaczonych równolegle oporników.Pomiar wartosci chwilowej natezenia ruchu po¬ lega na pomiarze, za pomoca woltomierza cyfro¬ wego, spadku napiecia na znajdujacym sie w urza¬ dzeniu pomiarowym, oporniku, którego jedna kon¬ cówka dolaczona jest na czas pomiaru do równo¬ legle polaczonych wzgledem siebie oporników w organach polaczeniowych, druga natomiast dola¬ czona jest na stale do ujemnego potencjalu zródla pradu stalego, którego ' biegun dodatni jest uzie¬ miony." Przez odpowiedni dobór napiecia zródla zasila¬ jacego oraz wartosci oporników w organach pola¬ czeniowych i wartosci opornosci opornika w urza¬ dzeniu mozna uzyskac wskazania woltomierza cy¬ frowego wyrazajace liczbe jednoczesnie zajetych organów polaczeniowych. Wykorzystujac wyjscia woltomierza cyfrowego przeznaczone do wspólpra¬ cy"lT'8rt(Ra-rka i stosujac odpowiedni uklad prze- kodowujacy mozna:notowac uzyskane wyniki za pomoca dalekopisu lub dziurkarki. ,.,...'.Wada opisanej metody jest wprowadzony blad pomiaru wynikajacy z okolicznosci,, ze nie ma do¬ kladnie liniowej zaleznosci pomiedzy spadkami napiec a liczba jednoczesnie zajetych organów, gdy liczba ta zmienia sie w duzym zakresie np. od 1 do 200 organów.Na dokladnosc pomiarów wplywa równiez sta¬ bilnosc zródla napiecia zasilajacego. Oprócz tego, z ekonomicznego punktu widzenia, opisywana me¬ toda pomiaru nie jest atrakcyjna ze wzgledu na znaczny koszt woltomierza cyfrowego.Sposób pomiaru natezenia ruchu stanowiacy przedmiot wynalazku wymaga równiez instalowa¬ nia oporników w organach polaczeniowych, jed¬ nakze zasada pomiaru jest calkowicie odmienna od opisanej w metodzie stosujacej woltomierz cyfro¬ wy. Dodatkowa róznica pomiedzy tymi metodami wystepuje takze w sposobie wzajemnego polacze¬ nia oporników w organach polaczeniowych: sposób wedlug wynalazku wymaga szeregowego laczenia oporników poszczególnych organów polaczenio¬ wych w obrebie wiazki, podczas gdy znany sposób pomiaru wymagal równoleglego laczenia tych oporników.Istotna cecha sposobu pomiaru natezenia ruchu wedlug wynalazku jest to, ze wartosci chwilowe natezenia ruchu okresla sie na podstawie nomiaru czasu rozladowania, lub ladowania kondensatora, rozladowywanego lub ladowanego od pewnej, z gó¬ ry ustalonej wartosci poczatkowej napiecia do pewnej, takze z góry ustalonej, wartosci koncowej napiecia, przy czym kondensator rozladowywany lub ladowany jest poprzez opornosc utworzona przez szeregowo polaczone oporniki w organach polaczeniowych.Sposób pomiaru natezenia ruchu sprowadza sie do pomiaru dlugosci odcinka czasowego rozlado¬ wania kondensatora. Plugosc tego odcinka, m/ie- rzojti^^iczba impulsów o-stalej, czestotliwosci zli- czan.ycb podczas jego trwania, okresla bezposred¬ nio liczbe jednoczesnie wolnyph lub jednoczesnie zajetych organów polaczeniowych.Na fig. 1 przedstawiono sposób polaczenia opor¬ ników pomiarowych z kondensatorem znajdujacym sie w urzadzeniu, a na fig. 2 przedstawiono"prze¬ kladowy uklad do realizacji techniczne! sposobu wedlug wynalazku. 5 Jak wynika z rysunku fig. 1. zajecie danego or¬ ganu polaczeniowego^ odpowiada zwarciu przypo¬ rzadkowanego temu organowi opornika R^, R*, R3..» Rk. Jesli poprzez te oporniki rozladowany zostanie kondensator C4 naladowany przed pomiarem do io napiecia ux i jesli przyjac, ze stan rozladowania kondensatora wyraza sie napieciem na jego kon¬ cówkach o wartosci u2 to czas rozladowania t jest wprost proporcjonalny do liczby N znajdujacych sie w obwodzie pomiarowym oporników, zgodnie 15 ze wzorem: t = N • R ¦• C In Ul u2 Istotna cecha sposobu wedlug wynalazku jest 20 przyjecie zasady obserwowania organów jedno¬ czesnie wolnych zamiast, jak to jest stosowane w dotychczasowej technice pomiarów ruchu organów jednoczesnie zajetych. Przyjecie tej zasady pozwa¬ la na latwiejsze rozwiazanie stawianego obecnie 25 wymagania natychmiastowego sygnalizowania sta- ^ nów ruchowych w których wszyjstkie. lub okreslona z góry ilosc organów sa jednoczesnie zajete.Jak przedstawiono na fig. 1 stan zajecia danego organu polaczeniowego charakteryzuje sie zwar- 30 ciem jego opornika pomiarowego. Czas rozladowa¬ nia, kondensatora jest wtedy wprost proporcjonal¬ ny do ilosci wolnych organów.Gdyby jednak pozostac przy technice pomiaru organów jednoczesnie zajetych, wówczas nalezalo- 35 by zmienic przedstawiony na fig. 1 uklad polaczen w ten" sposób, aby szeregowo polaczone oporniki byly na czas zajetósci organów rozwierane.Nastepna z kolei ceche charakterystyczna oma¬ wianego sposobu najlatwiej objasnic za pomoca 40 ukladu przedstawionego na fig. 2. Ladowanie kon¬ densatora C2 do wartosci poczatkowej Ui i rozlado¬ wanie do wartosci koncowej u2 dokonywane jest w ukladzie tranzystorowego uniwibratora. Kondensa¬ tor C2,. który w tym ukladzie, jest jednoczesnie 45 elementem pojemnosciowym uniwibratora, w sta¬ nie stabilnym tego uniwibratora jest naladowany do napiecia ui.Przylozenie na wejscie WE w momencie rozpo¬ czecia pomiaru impulsu wyzwalajacego powoduje 50 wytworzenie na wyjsciu WY impulsu prostokatne¬ go o czasie trwania równym czasowi rozladowania kondensatora C2 do napiecia,u2, który to czas jest wprost proporcjonalny do liczby wlaczonych w da¬ nym momencie oporników pomiarowych. 55 Szeregowo polaczone oporniki pomiarowe R w organach stanowia element opornosciowy ukladu uniwibratora.Jezeli w czasie trwania wytworzonego w wyzej opisany sposób na wyjsciu WY impulsu beda zli- 60 czane impulsy podawane z generatora o stalej cze¬ stotliwosci do ukladu zliczajacego, wówczas ilosc tych impulsów zliczana w tym czasie bedzie odpo¬ wiadac liczbie wlaczonych w danym momencie oporników pomiarowych, a wiec liczbie wolnych 6i lub zajetych organów polaczeniowych.59925 6 Warto podkreslic, ze w przypadku obserwacji organów jednoczesnie wolnych zamiast wartosci chwilowych natezenia ruchu mierzy sie tak zwane „dopelnienia" tych wartosci chwilowych. Okolicz¬ nosc ta jest jednak bez znaczenia z punktu widze¬ nia okreslania sredniego natezenia ruchu. PL