Pierwszenstwo: Opublikowano: 10. VI. 1970 59852 KI, 21 c, 38 MKP H 01 Ir 6<0ed 16\OZ CZYTELNIA TtKD Urzedu Pal*ntrv,- Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Andrzej Sosnowski, mgr inz. Walde¬ mar Boguslawski, Wladyslaw Blaszkiewicz Wlasciciel patentu: Zaklad Urzadzen Teatralnych Specjalistyczna Spól¬ dzielnia Pracy, Warszawa (Polska) Sposób regulacji czasu zmiany polozenia suwaka zmieniacza obrazów swietlnych Przedmiotem wynalazku jest sposób regulacji czasu zmiany polozenia suwaka zmieniacza obra¬ zów swietlnych, które to zmieniacze maja zastoso¬ wanie w pulpitach nastawczo-regulacyjnych jako organ dokonujacy wprowadzenia do akcji swietl¬ nej wygaszania lub zmiany obrazu swietlnego przez podanie napiecia na zestaw nastawników, zainstalowanych w polach nastawozych pulpitów.Zmieniacz obrazu wykonany jest zwykle jako au¬ totransformator regulacyjny lub opornik regulo¬ wany. Zmiany obrazu dokonuje sie przez przesu¬ niecie suwaka z jednego polozenia krancowego w drugie.Znane sa rozwiazania zmieniaczy z ukladami napedowymi, zapewniajacymi przesuniecie suwa¬ ka w sposób mechaniczny z mozliwoscia regulacji czasu jego przesuniecia. Z uwagi na stawiane wy¬ mogi, aby zakres regulacji czasu zmiany miescil sie w granicach od kilku do kilkunastu sekund, a nawet do kilkudziesieciu minut, uklady napedo¬ we sa zazwyczaj bardzo kosztowne i skompliko¬ wane. W zwiazku z tym w znanych dotychczas ukladach istnieje koniecznosc stosowania dwóch silników napedowych lub podwójnych przekladni, jaik równiez instalowania precyzyjnych zabezpie¬ czen i ukladów regulujacych predkosc obrotowa silników napedowych.Pomimo zastosowania powyzszych rozwiazan, nie udalo sie osiagnac stalych i powtarzalnych parametrów z uwagi na to, ze bedace w ruchu Z obrotowym, posuwistym lub posuwisto-zwrotnym poszczególne czesci 'mechaniczne zwlaszcza o znacznej masie, trudno bylo w krótkim czasie zahamowac lub wrecz odwrotnie nadac im zwiek- 5 szone wartosci kinetyczne. Stad tez znane sposoby regulacji czasu zmiany polozenia suwaków maja te zasadnicza wade, ze na skutek zjawiska bez¬ wladnosci nie daja mozliwosci przeprowadzenia plynnej regulacji. io Wad i niedagodoofici wyiej podanych nie ma sposób regulacji czasu zmiamy polazenia suwaka zmieniacza obrazów swietlnych wedlug wynalazku, polegajacy na impulsowym zasilaniu silnika elek¬ trycznego poprzez bezstykowy przekaznik tranzy- is storowy, którego uklad sterowania, oparty na elementach, RC, pozwala na uzyskiwanie w sze^ rokim zakresie zmiany parametrów tych elemen¬ tów, przez co w efekcie umozliwia plynna regula¬ cje czasu przesuniecia suwaka zmieniacza obra- 20 zów z jednego polozenia krancowego w drugie polozenie za pomoca tylko jednego silnika elek¬ trycznego, w taki sposób, ze ruch suwaka sklada sie z szeregu krótkich po sobie nastepujacych sko¬ ków, dajacych w sumie ruch ciagly. 25 Sposób wedlug wynalazku pozwala na osiagnie¬ cie wymaganego zakresu regulacji, mieszczacego sie w granicach od trzech sekund do dwudziestu mJinut. Zmieniajac czas wlaczenia silnika do sie¬ ci, jak równiez czas jego wylaczania, reguluje sie so tym samym czas przesuniecia suwaka, napedza- 5985259852 3 4 nego przez ten silnik pradu stalego, jak równiez pradu zmiennego.Sposób wedlug wynalazku jest wyjasniony szczególowo na podstawie rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat elektryczny ukladu zmieniacza obrazów, a fig. 2 — schemat z trans¬ formatorami sluzacymi do dopasowania napiec znamionowych silnika napedowego i transforma¬ tora.Uklad wedlug wynalazku sklada sie z mostka z diodami 1,2,3 i 4, wktórego przekatnej jest wla¬ czony tranzystor 5 oraz z impulsatora 6, wytwarza¬ jacego impulsy wysiterowujace tranzystor 5. Do zacisków 7, 8 przyklada sie napiecie zasilajace, dobrane do parametrów tranzystora 5, a na wyj¬ sciu 9, 10 otrzymiuije sie impulsy napiecia zasila¬ jacego uzwojenie 15 silnilka 11, o czasie trwania uzaleznionym od impulsów sterujacych tranzystor 5. Uklad moze byc stosowany zarówno dla silni¬ ków pradu stalego, wówczas mozna pominac dio¬ dy 1 i 2, jak i dla silników pradu zmiennego.W tym ostbatnim przypadku na izalciiskacih 7, 8, 9, 10 mozna stosowac transformatory 12 i 13 o prze¬ kladni dopasowujacej napiecie zasilajace i napie¬ cie znamionowe uzwojenia 15 silnika 11 do para¬ metrów znamionowych tranzystora 5.Uklad impiilsatora 6 wysterowujacy tranzystor 5 pozwala na regulacje zarówno okresu otwarcia tranzystora, w którym to czasie tranzystor prze¬ wodzi, jak równiez okresu zablokowania, w któ¬ rym tranzystor nie przewodzi. Otrzymuje sie w efekcie dogodny sposób regulacji czasu przesu- 5 nieciia suwaka 14 zmieniacza, napedzanego przez elektryczny silnik 11 z jednoczesna mozliwoscia dokladnej korekcji uchybów, spowodowanych róz¬ nymi oporami przekladni mechanicznych i innych. PL