PL59504B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 31.111.1970 59504 KI. 47 b, 31/04 Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Bronislaw Jurek, mgr inz. Jaroslaw Marszall, mgr inz. Jan Ulanowski Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Konstrukcyjne Obrabiarek, Przed¬ siebiorstwo Panstwowe, Pruszków (Polska) Zespól toczny prowadnicy z zamknietym obiegiem kulek Przedmiotem wynalazku jest zespól toczny pro¬ wadnicy z zamknietym obiegiem umieszczony mie¬ dzy elementem przesuwnym a prowadnica, zlozony z korupsu zaopatrzonego w dwie prostoliniowe biez¬ nie polaczone za pomoca zaokraglonych kanalów 5 i tworzace zamkniety obieg poruszajacych sie w nich kulek. Jedna z biezni przeznaczona dla ruchu po¬ wrotnego kulek jest umieszczona calkowicie wew¬ natrz korpusu zespolu i ma postac korytka, nato¬ miast druga stanowiaca bieznie robocza jest zao- io patrzona w nakladki zapobiegajace wypadaniu ku¬ lek. f W znanych dotychczas zespolach tocznych z obie- / giem zamknietym kulek stosuje sie w zasadzie dwa \ sposoby wprowadzania kulek z prostoliniowej biezni 15 | roboczeji w zaokraglony kanal laczacy ja z bieznia j ruchu powrotnego.[ Wada jednego z tych sposobów, polegajacego na stosowaniu lancuchowych koszyczków nadajacych kulkom ruch wymuszony wokól biezni obiegu, jest 2o stosunkowo skomplikowana konstrukcja zespolu, zwlaszcza zas koszyczka zlozonego z wielu elemen¬ tów o wysokiej dokladnosci wykonania; koniecz¬ nosc stosowania prowadnic dla samego koszyczka itp. Drugi sposób polega na zastosowaniu progów 25 lub elementów chwytajacych umieszczonych po¬ przecznie wzgledem ruchu kulek i powodujacych wprowadzenie kulki w zaokraglony kanal polaczo¬ ny z bieznia ruchu powrotnego. Wada tego sposobu jest stosunkowo znaczny opór ruchu kulki w miej- 30 scu wejscia do kanalu powrotnego oraz wystepowa¬ nie znacznych obciazen dynamicznych powoduja¬ cych skrócenie zywotnosci zespolu.W znanych dotychczas zespolach tocznych z obie¬ giem zamknietym kulek wystepuja ponadto stosun¬ kowo duze obciazenia dynamiczne bedace wynikiem odksztalcenia kulki w chwili, gdy opuszcza ona zao¬ kraglony kanal 1 wchodzi miedzy bieznie robocza i prowadnice. W kanale kulka znajduje sie bowiem w stanie nieobciazonym, natomiast po wejsciu mie¬ dzy prowadnice i bieznie robocza zostaje nagle ob¬ ciazona.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa zespól to¬ czny prowadnicy z obiegiem zamknietym kulek we¬ dlug wynalazku, w którym glowice przylegajace do korpusu zespolu skladaja sie z dwóch czesci: wew¬ netrznej i zewnetrznej zaopatrzonych w trapezowe rowki tworzace po zlozeniu obydwu czesci kanaly laczace bieznie robocza z bieznia ruchu powrotnego.Przekrój kanalu jest tak uksztaltowany, ze w wy¬ niku przenikania z zewnetrzna plaszczyzna'nakladki zapobiegajacej wypadaniu kulek w biezni roboczej w wewnetrznej! czesci glowicy tworzy sie zwezajacy sie rowek, którego scianki boczne stanowia elemen¬ ty chwytowe powodujace samoczynne wprowadza¬ nie kulek z biezni roboczej do kanalu laczacego ja z bieznia ruchu powrotnego.W dalszej czesci kanalu powierzchnie prowadzaca kulki stanowi jego scianka zewnetrzna, zas bieznia robocza w miejscu, w którym laczy sie z kanalem I 59 504w glowicy jest zaopatrzona w powierzchnie przejs¬ ciowa nachylona pod katem mniejszym od kata tar¬ cia poslizgowego, wskutek czego kulka toczaca sie po tej powierzchni jest odksztalcana stopniowo, dzieki czemu uzyskuje sie-zmniejszenie obciazen dynamicznych i bardziej równomierna prace zespo¬ lu. Zastosowanie w zespole tocznym wedlug wyna¬ lazku obustronnych glowic zlozonych z dwóch czes¬ ci ulatwia ich obróbke, bowiem zaokraglone kanaly o przekroju ksztaltowym moga byc wykonane z du¬ za ^dokladnoscia na tokarce po symetrycznym zlo¬ zeniu dwu czesci wewnetrznych, a nastepnie dwu czesci zewnetrznych obustronnych glowic zespolu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku na którym fig. 1 przedstawia zespól toczny prowadnicy z zamknie¬ tym obiegiem kulek w widoku od dolu, fig. 2 — zespól w widoku z boku z czesciowym przekrojem wzdluz linii A-A na fig. 1, fig. 3 — zespól w prze¬ kroju wzdluz linii lamanej C-C na fig. 1, fig. 4 — zespól w widoku z góry z czesciowym przekrojem wzdluz linii B-B na fig. 2, a fig. 5 — powiekszony, wycinkowy przekrój wzdluz linii D-D na fig. 1.Zespól toczny prowadnicy z zamknietym biegiem kulek wedlug wynalazku sklada sie z nastepujacych podstawowych czesci: z korpusu 1 zaopatrzonego w górna nakladke 2 oraz w dolna dwuczesciowa na¬ kladke 3, z "przylegajacych obustronnie do tego kor¬ pusu glowic, zlozonych z czesci wewnetrznej 4 i cze¬ sci zewnetrznej 5 przymocowanych do niego za po¬ moca kolków ustawczych 6 i srub 7 oraz z zespolu kulek 8 poruszajacych sie w korpusie i glowicach w obiegu zamknietym.Korpus 1 jest zaopatrzony w górnej czesci w ksztaltowy rowek 9, tworzacy bieznie ruchu powrot¬ nego kulek 8. W celu zapobiegania wypadaniu kulek bieznia jest zamknieta od góry przez wymieniona uprzednio nakladke 2.W dolnej czesci korpusu znajlduje sie pryzmowy rowek, którego nachylone powierzchnie boczne two¬ rza bieznie robocza kulek 10. Przymocowana do kor¬ pusu w sasiedztwie biezni roboczej dwuczesciowa nakladka 3 zapobiega wypadaniu kulek poprzez we¬ wnetrzne sciecia 11 stanowiace powierzchnie opo¬ rowe.Nakladki 3 sa przymocowane do korpusu srubami 12.Przylegajace obustronnie do korpusu glowice skla¬ daja sie z czesci wewnetrznej 4 majacej postac osio¬ wo odciete} polówki walca i z czesci zewnetrznej 5, zaopatrzonej w kolowe wyciecia 13, tworzace po¬ wierzchnie bazowa dla czesci, wewnetrznej 4.W czesci wewnetrznej 4 znajduje sie pryzmowy rowek 14 zas w czesci zewnetrznej 5 trapezowy ro¬ wek 15 które to.rowki tworza po zlozeniu obydwu czesci 4 i 5 lukowy kanal laczacy bieznie robocza 10 z bieznia 9 ruchu powrotnego.Ksztalt trapezowy rowka 15 jest tak dobrany, ze w wyniku przeciecia plaszczyzna E-E zewnetrznej,,,; powierzchni nakladki 3 jiego powierzchnie boczni 16 tworza rodzaj slizgu wprowadzajacego kulki 8, to¬ czace sie po biezni roboczej 10 w lukowy kanal 15, 5 laczacy sie z bieznia 9 ruchu powrotnego.W dalszej czesci wspomnianego kanalu 14, 15 kul¬ ki opieraja sie o jego zewnetrzna, pierscieniowa po¬ wierzchnie 17.Rowek pryzmowy w dolnej czesci korpusu 1 two- io rzacy bieznie robocza 10 jest w miejscu polaczenia z czescia wewnetrzna 4 glowicy nachylony pod nie¬ wielkim katem a mniejszym od kata tarcia posliz¬ gowego, tworzac powierzchnie przejsciowa 18 umo¬ zliwiajaca stopniowe odksztalcenie kulek 8 w trak- 15 cie ich przechodzenia z lukowego kanalu 14, 15 na bieznie robocza 10.W wyniku dzialania slizgu utworzonego przez zbiezne powierzchnie boczne 16 rowka 15'nastepuje samoczynne bezuderzeniowe wprowadzanie kulek z biezni roboczej w zaokraglony kanal 14, 15 lacza¬ cy ja z bieznia ruchu powrotnego 9, co równiez przyczynia sie do zwiekszenia równomiernosci pra¬ cy zespolu i zmniejszenia zuzycia elementów tocz¬ nych.Dzieki opisanej konstrukcji glowic zlozonych z czesci wewnetrznej 4 i czesci zewnetrznej 5 uzys¬ kuje sie ponadto znaczne ulatwienie obróbki. Wstep¬ nie obrobione czesci 4 (lub 5) sa bowiem skladane parami wzdluz plaszczyzny F-F i obrabiane co umo¬ zliwia uzyskanie w prosty sposób wysokiej doklad¬ nosci wykonania kanalów 14, 15.Zespól toczny prowadnicy z obiegiem zamknie¬ tym kulek moze znalezc zastosowanie w prowadni¬ cach plaskich, pryzmowych i walcowych róznego rodzaju maszyn, zwlaszcza obrabiarek. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenie patentowe Zespól toczny prowadnicy z zamknietym obiegiem kulek zlozony z korpusu z kanalami i nakladkami tworzacymi dwie prostoliniowe bieznie polaczone za pomoca zaokraglonych kanalów w przylegajacych dwustronnie do korpusu glowicach, znamienny tym, ze jego glowice skladaja sie z czesci wewnetrznej (4) majacej postac polówki walca posiadajacej/ pryz- 45 mowy rowek (14) i z czesci zewnetrznej (5) zaopa¬ trzonej w kolowe wyciecie (13), tworzace powierz¬ chnie bazowa dla czesci (4) oraz w trapezowy rowek (15) o powierzchniach bocznych (16), wprowadzajacy samoczynnie kulki (8) z biezni roboczejl (10) w zao- 50 kraglony kanal utworzony z rowków (14), (15) la¬ czacy sie z bieznia (9) ruchu powrotnego, przy czym w miejscu polaczenia z czescia (4), bieznia robocza (10) jest zaopatrzona w nachylona pod katem a mniejszym od kata tarcia poslizgowego powierzchnie 55 przejsciowa (18) sluzaca do stopniowego odksztalca¬ nia kulek (8) wchodzacych z zaokraglonego kanalu (14), (15) na bieznie robocza (10). IKI. 47 b,31/04 59504 MKP F 16 c A-A r5 Fig.

2. C-CKI. 47 b, 31/04 59 504 MKP F 16 c Fig.A- ^J O O A D_^IL fig. 5 Bltk 3418/69 r. 300 egz. A4 PL