Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.IV.1970 59332 AllM ki. «r*r±4 MKP F0Qf UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Henryk Poddany, mgr inz. Kazimierz Dubicki Wlasciciel patentu: Zaklady Mechaniczne „Ursus", Ursus (Polska) Filtr do oleju, zwlaszcza do silników spalinowych Przedmiotem wynalazku jest odsrodkowy filtr do oleju z wbudowanym elementem szczelinowym oraz zaworem przelewowym, przeznaczony do oczyszczania oleju obiegowego, zwlaszcza w spali¬ nowych silnikach tlokowych.Znane sa odsrodkowe filtry do oleju, posiadajace w wirniku szeregowo wbudowany filtracyjny ele¬ ment szczelinowy, oraz zawór przelewowy umiesz¬ czony równolegle do filtru.W znanych filtrach oczyszczanie oleju odbywa sie na zasadzie sily odsrodkowej oraz w wyniku prze¬ plywu oleju przez element szczelinowy.W tego rodzaju rozwiazaniach w przypadku wzrostu zanieczyszczenia filtracyjnego elementu szczelinowego, powodujacego spadek cisnienia w ukladzie olejenia, otwiera sie zawór przelewowy, przez który nie oczyszczony olej przeplywa do ukla¬ du olejenia w ilosci potrzebnej do wyrównania powyzszego spadku cisnienia.W przypadku calkowitego zatkania sie elementu szczelinowego, olej przedostajacy sie do ukladu ole¬ jenia nie jest oczyszczany. Równiez przy olejach zimnych, ze wzgledu na duzy opór przeplywu oleju przez element szczelinowy, w znanych dotychczas ukladach, czesc oleju nie oczyszczonego przeplywa przez zawór przelewowy bezposrednio do ukladu olejenia, omijajac filtr.W znanych filtrach dostawanie sie oleju nie oczyszczonego do ukladu olejenia nastepuje w wy- 10 15 25 30 niku umieszczenia zaworu przelewowego, równole¬ gle wzgledem filtru, pomiedzy kanalem doprowa¬ dzajacym olej z pompy a kanalem doprowadzaja¬ cym olej do ukladu olejenia silnika.Znane filtry maja te wade, ze w przypadku zat¬ kania sie elementu szczelinowego, olej nie oczysz¬ czony dostaje sie do ukladu olejenia przyspieszajac zuzycie sie silnika. Celem wynalazku jest skonstru¬ owanie filtru, iktóry eliminuje wymienione wady i dostarcza do ukladu olejenia silnika olej oczysz¬ czony odsrodkowo i wiskutek przeplywu przez fil¬ tracyjny element szczelinowy, w warunkach gdy element szczelinowy nie jest zatkany oraz zapotrze¬ bowanie oleju przez silnik nie przekracza wartosci limitowanych przez przeplyw otworem dlawiacym, oraz olej oczyszczony odsrodkowo w przypadku zat¬ kania elementu szczelinowego w ilosci proporcjo¬ nalnej do stopnia zmniejszenia przepustowosci ele¬ mentu szczelinowego.Zgodnie z wytyczonym zadaniem doplyw oczysz¬ czonego oleju do ukladu olejenia w kazdych wa¬ runkach zapewnia sie przez umieszczenie zaworu przelewowego pomiedzy przestrzenia wewnatrz wirnika znajdujaca sie przed filtracyjnym elemen¬ tem szczelinowym na drodze przeplywu oleju z pompy, a kanalem doprowadzajacym oczyszczony olej do ukladu olejenia, przy czym obudowa komo¬ ry zaopatrzona jest w otwór dlawiacy usytuowany przed rurka i kanalem doprowadzajacym oczysz¬ czony olej do ukladu olejenia. 5933259332 W urzadzeniu wedlug wynalazku olej .przeply¬ wa szeregowo przez wirnik oczyszczajacy go od¬ srodkowo, a nastepnie przez element szczelinowy.W przypadku zatkania elementu szczelinowego lub w przypadku wzrostu zapotrzebowania oleju do ukladu olejenia (np. przy wzroscie luzów czesci wspólpracujacych) wlacza sie automatycznie zawór przelewowy, który dostarcza olej oczyszczony od¬ srodkowo w ilosci zapewniajacej wlasciwe cisnienie w obiegu olejenia.Rola zaworu przelewowego filtru wedlug wyna¬ lazku jest^zatem podwójna, po pierwsze zawór ten spelnia funkcje bezpiecznika zapewniajacego do¬ plyw oleju do ukladu olejenia w przypadku zatka¬ nia sie elementu szczelinowego, po drugie spelnia on funkcje zaworu regulatora cisnienia, który uzu¬ pelnia doplyw oczyszczonego oleju do ukladu oleje¬ nia w przypadku wzrostu jego zapotrzebowania.Urzadzenie wedlug wynalazku jest dokladnie wy¬ jasnione na rysunku, na którym przedstawiono przekrój podluzny odsrodkowego filtru do oleju.W urzadzeniu olej do filtru dostarczany jest przez pompe (nie pokazana na rys.) do kanalu 1, skad wplywa do komory 2 w osi 3 wirnika i poprzez otwory 4 i 5 do wnetrza wirnika 6. Wirnik 6 obra¬ cajac sie z duza liczba obrotów (okolo 6000 obr./ /min.) powoduje odsrodkowe oczyszczanie oleju, któ¬ ry przeplywa nastepnie przez element szczelinowy 7 i otwory 8 do przestrzeni 9. Z przestrzeni 9 olej wyplywa przez otwór dlawiacy 10 do komory 11 wewnatrz osi 3, a nastepnie rurka 12 i kanalem 13 do ukladu olejenia silnika. Czesc oleju sluzaca do napedu wirnika 6 przeplywa przez rurki 14 do dwóch przeciwleglych dysz 15 (na rys. pokazano tylko jedna rurke i jedna dysze) wprawiajac wir¬ nik 6 w ruch obrotowy dookola swej osi. W -przy¬ padku zatkania sie elementu szczelinowego lub wzrostu zapotrzebowania oleju przez silnik, np. w wyniku wzrostu luzów wskutek zuzycia, olej oczyszczony odsrodkowo w wirniku 6 przedostaje sie poprzez otwory 16 i zawór przelewowy 17 do komory 11 skad rurka 12 i kanalem 13 przeplywa do ukladu olejenia silnika." Otwór dlawiacy 10 jest tak dobrany, ze jego sred- 10 nica zapewnia spadek cisnienia oleju przeplywa¬ jacego do wartosci wymaganej przez uklad olejenia silnika. 15 PL