Pierwszenstwo: Opublikowano: 28.11.1970 59262 KI. 83 d, 11/08 MKP G04f Ml W UKD 621.317.75+ +621.317.726 Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Zygmunt Krawczyk, dr inz. Cezary Lichodziejewski Wlasciciel patentu: Instytut Lotnictwa, Warszawa (Polska) Uklad wejsciowy czasomierza elektronicznego Przedmiotem wynalazku jest uklad wejsciowy czasomierza elektronicznego.Jednymi z podstawowych czesci wspólczesnych elektronicznych mierników zliczajacych sa bram¬ ka elektroniczna oraz uklad sterowania bramki.Bramka elektroniczna w czasie jej otwarcia od¬ twarza na wyjsciu przebieg napiecia wejsciowego.Otwarcie bramki nastepuje w czasie trwania ze¬ wnetrznego sygnalu bramkujacego, zwykle w po¬ staci napiecia o ksztalcie prostokatnym, który jest formowany w ukladzie sterowania bramka. Do¬ tychczas na wejsciu ukladu sterowania bramka przykladane sa impulsy okreslonego ksztaltu i od¬ powiedniej amplitudy, znaczace poczatek oraz ko¬ niec mierzonego odstepu czasu. Ta wlasnosc sta¬ nowi przy wielu zastosowaniach wade opisanego sposobu sterowania bramki, gdyz wymaga uksztal¬ towania poczatku i konca mierzonego odstepu cza¬ su w postaci okreslonych impulsów.W ukladzie wejsciowym czasomierza elektro¬ nicznego, wedlug wynalazku, bramka jest pola¬ czona ze zródlem zasilania przez szeregowo pola¬ czone dwa oporniki, pomiedzy którymi dolaczone sa wejscie i kondensator, przy czym wartosci opornosci oporników, pojemnosc kondensatora i na¬ piecie zródla zasilania sa tak dobrane, iz przy zwarciu wejscia na mase czasomierza nastepuje otwarcie bramki. Taki uklad wejsciowy moze wspólpracowac ze znanym ukladem sterowania o dwóch wejsciach znaczacych koniec i poczatek 10 15 20 25 30 mierzonego odstepu czasu. Ponadto, napiecie wy¬ stepujace na wejsciu sluzy do bezposredniego za¬ silania dodatkowych zewnetrznych ukladów tran¬ zystorowych przetworników.Sterowanie bramki za pomoca zwierania wej¬ scia do masy czasomierza przy pomiarach szeregu wielkosci nieelektrycznych nie wymaga wytwarza¬ nia odpowiednich impulsów znaczacych poczatek i koniec mierzonego odstepu czasu, który repre¬ zentuje wielkosc mierzona. Jednoczesnie taki spo¬ sób sterowania umozliwia sterowanie bramki zna¬ nymi metodami, rozszerzajac zakres stosowania czasomierza zliczajacego.Wystepowanie napiecia na wejsciu ma te zalete, ze moze byc wykorzystane do zasilania dodatko¬ wych ukladów zbudowanych na oporach lub ele¬ mentach pólprzewodnikowych, które wykorzysta¬ ne sa jednoczesnie jako wzorce opisanego wejscia.Istota wynalazku jest pokazana w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat ideowy ukladu sterowania bramka wlaczony w schemat blokowy czasomierza elektronicznego.Jak pokazano na rysunku, czasomierz elektro¬ niczny sklada sie z generatora sygnalów wzorco¬ wych G, bramki B, licznika L oraz ukladu stero¬ wania Si. Uklad sterowania SA sklada sie z dwóch oporników Ri i R2 wlaczonych szeregowo pomie¬ dzy bramka B i zródlem zasilania Z, a takze z kondensatora Cx bocznikujacego opornik R2 i zró- 5926259262 3 dlo zasilania Z oraz wejscia 1 doprowadzonego miedzy oporniki Ri i R2. Równolegle do ukladu sterowania Si moze byc dolaczony znany uklad sterowania S2 o dwóch wejsciach 2 i 3.Bramka B jest zasilana ze zródla Z o napieciu UB poprzez oporniki R2 i Ri- Wartosci oporników Rj, Ri i pojemnosc kondensatora Ci oraz napiecie UB sa tak dobrane, iz przy rozwarciu wejscia 1 bram¬ ka B jest zamknieta, a na wejsciu 1 wystepuje okreslone napiecie. Zwieranie do masy urzadzenia wejscia 1, przy opornosci zwarcia mniejszej od okreslonej dla prawidlowego dzialania bramki B, powoduje otwarcie bramki B pozwalajace na przej¬ scie sygnalów wzorcowych z generatora G do licz¬ nika L. Taki sposób zasilania bramki B przez uklad sterowania Si pozwala na jednoczesna wspólprace ukladów sterowania Si i S2. 10 15 20 PL