Pierwszenstwo: 59034 KI. 5 c, 5/12 MKP E 21 d s/1 Opublikowano: 5.XII.1969 Wspóltwórcy wynalazku: Kazimierz Grzymalski, Henryk Gauze, Ryszard Magierowski, Wladyslaw Sacher, Aleksander Babczynski, Mieczyslaw Cieslik Wlasciciel patentu: Przedsiebiorstwo Budowy Szybów, Bytom (Polska) Sposób mocowania dzwigarów lub innych elementów w szybie oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób mocowa¬ nia dzwigarów lub innych elementów w szybie do obudowy. Znany obecnie sposób mocowania dzwigarów, rurociagów lub kabli w szybie do obudowy polega na wlozeniu konców dzwigarów, obejm lub wsporników w pozostawione lub wykute otwory w obudowie i ich zamurowaniu.Sposób ten stosuje sie tak przy obudowie muro¬ wej z cegly lub z betonitów jak i przy obudo¬ wie betonowej. Pozostawianie otworów w obu¬ dowie lub ich wykuwanie, zwlaszcza w obudo¬ wie betonowej jest trudne w praktycznej reali¬ zacji, a male prawdopodobienstwo dobrego zwia¬ zania swiezego betonu ze starym daje brak pew¬ nosci trwalego umocowania dzwigarów w otwo¬ rach.Poza tym w odcinku szybów wykonywanych metodami specjalnymi w warstwach skal luznych i zawodnionych, powstaje przy wykuwaniu otwo¬ rów niebezpieczenstwo wtargniecia do szybu wody lub kurzawki spoza obudowy. Ponadto wa¬ da dotychczasowego sposobu jest brak mozliwo¬ sci kontroli dlugosci wmurowanego w obudowe odcinka dzwigara czy wspornika. Dzwigary szy¬ bowe sa bowiem wykonywane o jednakowej dlu¬ gosci dla calej glebokosci szybu, przy ich osa¬ dzaniu w otworach w obudowie, wskutek duzej tolerancji wykonania obudowy siegaja one gle¬ biej lub plyciej w obudowe. 10 15 20 25 30 Zbyt plytkie ich posadowienie jest przyczyna pózniejszego wysuwania sie dzwigarów z obudo¬ wy, zbyt glebokie zmusza do wykuwania otwo¬ rów siegajacych poza obudowe w górotwór — pózniejsze zródlo nieszczelnosci i wycieków wo¬ dy. Powazna wade tego sposobu stanowi naru¬ szenie przez wykute otwory statecznosci sciska¬ nego pierscienia obudowy.Wszystkie te trudnosci byly nieraz powodem powaznych awarii szybowych polegajacych na zatopieniu szybu lub koniecznosci wstrzymywa¬ nia w nim ruchu.W celu rozwiazania tego zagadnienia opraco¬ wano sposób umocowania wsporników lub dzwi¬ garów bezposrednio do obudowy metoda kot¬ wienia, uzyskujac dzieki temu trwalosc polacze¬ nia, dokladnosc wykonania i eliminujac zagroze¬ nia ze strony górotworu. Wynalazek obejmuje równiez urzadzenie do stosowania wyzej wymie¬ nionego sposobu, które sklada sie z plyty czolo¬ wej ze wspornikiem z podluznymi otworami do regulacji mocowania dzwigarów, przy czym plyta mocowana jest do obudowy szybowej za pomoca znanych kotew.Zakladanie zbrojenia sposobem kotwienia prze¬ prowadza * sie z pomostu roboczego w szybie, na który opuszcza sie z powierzchni dzwigar z przy¬ kreconymi na koncach wspornikach. Na pomos¬ cie podwiesza sie dzwigar na cieglach zamoco¬ wanych do poprzedniego dzwigara. Po dosunie- 5903459034 *** Ciu wsporników do obudowy, ustawieniu w pio¬ nie i poziomie wedlug osi szybu i oklinowaniu wierci sie otwory pod dwie kotwy, lezace na przekatnej, napelnia sie otwory zaprawa cemen¬ towa i osadza kotwy. Nastepnie odciaga sie wspornik i powierzchnie przylegania pokrywa zaprawa cementowa. Wsporniki wprowadza sie na miejsce osadzenia i przyciaga do obudowy nakretkami zalozonymi na kotwy. Wierci sie na¬ stepnie pozostale otwory pod kotwy i osadza je.Ostatnia czynnoscia jest dokrecanie calosci srub, zarówno mocujacych kotwy jak i laczacych dzwigar ze wspornikiem, przy równoczesnym zbadaniu zachowania prawidlowosci usytuowania w*stosunku do osi szybu. Wynalazek jest blizej wyjasniony na przykladzie stosowania podanym na rysunku, gdzie fig. 1 przedstawia widok z boku urzadzenia z czesciowym przekrojem obu¬ dowy szybowej, fig. 2 — widok czolowy urza¬ dzenia a fig. 3 — znana kotew klinowa do mo¬ cowania wspornika w obudowie.Urzadzenie przedstawione na fig. 1 sklada sie ze wspornika 1 wraz z plyta czolowa. Plyta przylegajaca do obudowy posiada otwory na ko¬ twy 2 mocujace plyte do obudowy. Pomiedzy plyta a obudowa znajduje sie warstwa podlewki z betonu. Wspornik posiada podluzne otwory mo¬ cujace na sruby odpowiadajace rozstawem otwo¬ rom w dzwigarze 4. Ksztalt otworów umozliwia przy utrzymaniu stalej dlugosci dzwigara dosu- wanie wsporników do obudowy, pomimo nie za¬ chowania wymiarów wykonania obudowy.Na fig. 3 przedstawiono stosowana powszech¬ nie kotwe klinowa. Kotwa wykonana jest z pre¬ ta stalowego, który z jednego konca jest nagwin¬ towany, a z drugiego posiada rozciecie pod klin 3.Przy wkladaniu kotwy w otwór, klin 3 wchodzi w rozciecie a czolo klina 3( opiera sie o dno ot¬ woru. Pobijanie mlotkiem odbudowy wystajacej czesci kotwy ma na celu glebsze wnikniecie kli¬ na 3 w kotwe i lepsze dzieki temu rozparcie ko¬ twy w obudowie.Zaleta tego sposobu jest znaczne przyspiesze¬ nie robót, zmniejszenie zagrozenia ze strony ku- 5 rzawki lub wody spoza obudowy, zwiekszenie dokladnosci wykonania zbrojenia oraz mozliwo¬ sci natychmiastowego obciazenia dzwigarów po umocowaniu. Ten ostatni szczegól jest o tyle wazny, ze umozliwia natychmiastowe podwiesze- io nie na dzwigarze osadzonym w obudowie nowe¬ go dzwigara. Podany sposób eliminuje trudnosci, które wystepowaly przy dotychczasowych sposo¬ bach zakladania dzwigarów, a ponadto przez za¬ stosowanie lzejszej konstrukcji wsporników i 15 dzwigarów jest zródlem oszczednosci materialo¬ wych. Rozwiazuje on równiez trudnosci zwiaza¬ ne z wymiana zbrojenia w czasie eksploatacji szybu, ulatwiajac ta czynnosc tak na szybach z obudowa betonowa jak i murowa. 20 PL