Wynalazek dotyczy gryzarki o takim ustroju, ze dwie jej kolejne czesci znajduja sie w zetknieciu i obracaja okolo Wslpólnej osi w tym samym kierunku, przyozem jedna z tych czesci, dzwigajaca kolo podzialowe, otrzymuje naped od zródla sily, druga zas, dzwigajaca obrabiany klocek, uruchomia czesc pierwsza zapomoca odpowiedmiiej pedni, z szybkoscia rózna od tamtej. Ta róznica szybkosci obrotowych zapobiega zbieganiu sie przy kolejnych obrotach pozy- cyj katowych kola napedowego i czesci dru- gielj obrabiarki.Przy pracy frezarek do wyrobu kól ze¬ batych w wypadku, gdy pomiemone czesci stolu sa bezposrednio osadzone na sobie, pokazalo sie, ie w razie obrotu ich w kie- rumku tym samym (Wcutek czego ruch Wzgledny stykajacych sie czesci jest drob¬ ny), wszelkie umilowania przekazywania, zapomoca tych stykajacych sie powierzchni, cisnien znaczniejszych wywolywaly tylko nieregularny, zachodzacy skokami ruch o- prawy obrabianego klocka. Skoki te powsta¬ ja wskutek tego, ze wobec drobnego ruchu wzglednego powierzchni stykowych niepo¬ dobna zapewnic im poprawnego smarowa¬ nia i wedlug Wszelkiego prawidopodobien- stwa tarcie znajduje sie na granicy, gdzie powierizchmie metalowe scieraja sie to bez¬ posrednio, to przy udiziiiale smaru.Wynalazek zimierza do usuniecia powyz¬ szych niedogodnosci i polega na tern, ze czesc wtórna, oprawa klocka, lezy bezpo-srednio na nieruchomej powierfzchni nosnej.Najtwaktyczniej czesc te umiescic w nieru¬ chomiej ramie, otaczaijacej cziesc pierwotna obrabiarki i pednie posrednia.Gryzarka niniejsza sklada sie przeto z obracajacej sie na osi pionowej1 czesci pier¬ wotnej, obejmujacej czesc nieruchomej ra¬ my, i czesci wtórnej, osadzonej wtspófesio- wo z czescia pierwotna wewnatrz ramy i u- ruchomianej zapomoca odpowiedniej! ped¬ ni z szybkoscia obrotowa inna, niiz szybkosc czesci pierwszej!.Rysunek przedstawia diwie formy wy¬ konania gryzarki do kól zebatych. Fig. 1 i 2 wyobrazaja obie czesci maszyny w widoku bocznym i zgóry, czesciowo w przekroju, a fig. 3 i 4—inna odmiane wykonania wyna¬ lazku w wiekach podobnych.W odmitónie wedlug fig. 1 i 2 plyta a, wykonana najpraktyczniej w postaci dzwi¬ gani skrzynkowego, wyposazona jest w lo¬ zysko (stepke) 6. Stól roboczy c, który na¬ zywamy ponizej czesfcia wtórna, posiada czop rf, wpuszczony w stefplke 6 plyty a.Czesc pierwotna stanowi pierscien e, obra¬ cajacy sie zapomoca odpowiednio uksztal¬ towanej i osadzonej na plycie a, wspólosio¬ wo z czescia witórna tulei /. Czesc e zwia¬ zana jest iz cziescia niajpedzana g pediii po¬ dzialowej]. Czesc e zawarta) jeisi w niie- ruchomej ratowe obraczkowej h, umo¬ cowanej na powierzchni górnej iplyty i za- q|palir!zioniej u góry w odpowiednia 'kryze /, na której podczas obrotu spoczywa (po¬ wierzchnia dolna czesc wtórna c.Pednie pomiedzy czesciami pierwotna i wtórna, która ma wywolywac pozadana róznice ruchu obrotowego, mozna wykonac, nip. w postaci trybu istozkowego /, zwi^za^ nego z trybem czolowym k, obracajacym sie na czopie umocowanym w czesci e i za¬ zebiajacym sie iz nieruchomem kolem zeba^ tern m, osiadzonem wspólosiowo z czescia pierwotna na tulei f. Kolo stozkowe / zaze¬ bia sie z podobnem kolem m na wale o, za¬ opatrzonym w slimak p i obracajacym sie w lozyskach q w czesci pierwotnej e. Sli¬ mak p napedza slimacznice r, umocowana na czeisci wtórnej!.Pednia pracuje w sposób nastepujacy.Przy napedzie czesci pierwotnej e, pednia podzialowa obraca kolo k, a wttaz z niem « tryb istozkowy /, uruchomiajac slimak p aa- zebiajacy sie ze slimacznica r czesci wtór¬ nej,. Zespól jest obliczony w ten sposób, ze czesc wtórna, c obraca sie w tym samym kierunku, co czesc pierwotna e, jednak z inna szybklosdila obrotowa.Fig. 3 i 4 wyobrazaja zastosowanie nie¬ ruchomej ramy i do maszyn, w których cze¬ sci pierwotna i Wtórna, jak równiez i ped¬ nia posrednia róznia sie od ustroju opisa¬ nego powyzej tylko tern, ze kolo czolowe m (spoczywa nie ma nieruchomej tulei; lecz na zaopatrzonym w wieniec zebaty pieriscieniu s, napedzanym slimakiem u.Podczas gdy w odmianie wedlug fig. 1 ii 2 szybkosc ruchu czesci wtórnej c wzgle¬ dem czesci pierwotnej e wyznaczala szyb¬ kosc, z jaka cziesc pierwotna obracala sie okolo nieruchomego kola m, tutaj {Kg. 3 i 4) stosunek pomiedzy szybkosciami czesci wtórnej c i pierwotniej! e moizna dalej1 je¬ szcze regulowac, gdyz pierscien s, dzwiga¬ jacy kolo czolowe m, otrzymuje ruch wsteczny.Czesc napedzajaca pedni podzialowej t. j. slimak r siedzi na wale w, osadzonym np. w lozyskach x ramy h i otrzymuje ruch od walu napedzajacego przyrzad naci¬ najacy zeby y, a wiec gryz slimakowy w razie zastosowania tegoz, W drugiej formie wykonania slimak n, udzielajacy kolu m ruchu wstecznego, mo¬ ze równiez uruchomiac ten sam wal, który napedza czesc r pedni podzialowej^ Opisana budowa posiada bardzo prafc- tyozne rozmieszczenie czesci: rama h chro¬ ni pednie przekladniowa od wiórów i brudu, pnizyczem niezbedny dostep do poisizcziegól- 2 —nych czesci daja przewidziane w odpowied¬ nich miejscach otwory* Znane sa juz wiprawidzie ustroje gryza- rek do wyrobu trybów, w kitórych niedogod¬ nosciom plynacym z zlbyt silnego tarcia po¬ miedzy stolem roboczym a jego podstawa, starano sie zapobiec w ten spoisófe, ze stól ten slizgal sie bezposrednio na plycie pod¬ stawowej maszyny, a czesc pierwotna w postaci waskiego pierscienia o uzebieniu podwójnem, zaopatrzonem w uzebienie podzialowe, obraca sie okolo stolu robocze¬ go. Ale i w takiej konstrukcji pednie po¬ dzialowa nalezy przymocowywac do stolu roboczego, a jakkolwiek polozenie puinktu stycznosci ostatniego ogniwa zespolu kól napedowych, laczacego cziesc pierwotna ze stolem roboczym, przesuwa sie wzgledem gryzu slimakowego, to jednak ogniwo to zajmuje stale polozenie kaflowe Wzgledem stolu roboczego, jakowa niedogodnosc moz¬ na usunac przez przymocowanie pedni zmiennej do stolu pierwotnego, jak to uczy¬ niono w konstrukcji powyzszej. PL