Pierwszenstwo: Opublikowano: 5.Y.1966 (P 114 416) 5.II.1970 58576 KI. 63 c, 65 MKP B 60 q UKD Twórca wynalazku i dr inz. Adam Ogrodnik, Sanok (Polska) wlasciciel patentu: • ..LhllA IKzedu Patentowego Reflektor do pojazdów mechanicznych Przedmiotem wynalazku sjest reflektor do pojaz¬ dów mechanicznych dajacy bezpieczne swiatlo mi¬ jania i skuteczne swiatlo przeciwmgielne stano¬ wiacy uzupelnienie do patentu inr 51455.Znane rozwiazania reflektorów do swiatel mi¬ jania i przeciwmgielnych, a w szczególnosci z na¬ sadkami skladajacymi sie z plytek ulozonych w na¬ sadce nierównolegle, w róznych odstepach wedlug patentu glównego posiadaja wady polegajace na tym, ze wykorzystana jest w tych rozwiazaniach tylko niewielka czesc strumienia swiatla wysyla¬ nego przez zarówke.Przez wyzej wspomniane nasadki przechodzi je¬ dynie ta czesc istrumienia swiatla, która jest rów¬ nolegla do osi optycznej reflektora. Pozostala czesc strumienia ulega pochlonieciu wewnatrz reflekto¬ ra i w nasadce. W stosowanych reflektorach tylko okolo 50% strumienia swietlnego ulega odbiciu od odblysnika i wychodzi jako wiazka promieni zbli¬ zonych do równoleglych, natomiast pozostale okolo 50% strumienia swiatla nie trafiajacego w odblys¬ nik ulega rozproszeniu i pochlonieciu.W reflektorach bez nasadki szczelinowej, swiatlo to jako promienie bezposrednio wysylane pod du¬ zym katem przestrzennym nie jest wykorzysty¬ wane do oswietlenia drogi przed pojazdem, a w zlych warunkach atmosferycznych (mgla, sniezy¬ ca), zmniejsza widocznosc i bardzo utrudnia jazde.Inna niedogodnoscia znanych rozwiazan reflekto¬ rów z nasadkami szczelinowymi jest to, ze daja one swiatlo symetryczne, mniej skuteczne od swiatla asymetrycznego i niezgodne z wymogami norm miedzynarodowych.Uklad elementów optycznych reflektorów we- 5 dlug wynalazku eliminuje te wady, gdyz prawie caly strumien swietlny wysylany przez wlókno zarówki pod katem przestrzennym 411 radianów zostaje zamieniony na strumien promieni zblizo¬ nych do równoleglych i przechodzi przez nasadke szczelinowa przy minimalnych stratach. Ponadto dzieki zastosowaniu odpowiedniego ukladu plytek w nasadce i odpowiedniego szkla kierujacego pro¬ mienie swiatla uzyskuje sie swiatlo asymetryczne.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w is przykladzie wykonania na rysunku, gdzie fig. 1 przedstawia pionowy przekrój reflektora z nasad¬ ka szczelinowa, fig. 2 widok reflektora z przodu, fig. 3 widok z przodu na szklo kierujace promie¬ nie swiatla, fig. 4 przekrój A — B (fig. 3) przez górna czesc szkla kierujacego promienie.Reflektor sklada sie z elementu optycznego 1, odblysnika pomocniczego 4, szkla kierujacego pro¬ mienie 5, nasadki szczelinowej 7, parobolicznego odblysnika glównego 8, zarówki 9, oprawki dla zarówki 10, szkla ochronnego 11, obudowy reflek¬ tora 6. Element optyczny sklada sie z odblysnika pomocniczego 2 i soczewki 3, a jest zamocowany przed zarówka w otworze szkla 5.Powierzchnie odblysników 2, 4, 8, maja duzy 30 wspólczynnik odbicia swiatla. Odblysnik 4 ma po- 20 25 58576585*6 3 wierzchnie paraboloidy tak ustawiona, ze promie¬ nie przez nia odbite, zostaja skupione i skiero¬ wane ku brzegom soczewki 3. Powierzchnie od¬ blysnika 2 stanowi czesc powierzchni kuli, której srodek pokrywa sie ze srodkiem wlókna zarówki.Soczewka 3 jest tak dobrana i usytuowana, ze wlókno zarówki znajduje sie w jej ognisku. So¬ czewka ta moze byc plasko-wypukla lub typu Fresnela. Szklo 5 jest pionowo rowkowe, w dolnej czesci rowki sa pionowe, zas w górnej sa odchy¬ lone od pionu pod katem wynoszacym okolo 15°.Przekrój poziomy A — B (fig. 3) górnej czesci szkla kierujacego 5, odpowiada polowie przekroju so¬ czewki Fresnela i ta czesc szkla skupia promienie pod katem „ó" (fig. 4.) i kieruje je skosnie w pra¬ wo i ku górze, dajac asymetryczne oswietlenie drogi.Nasadka szczelinowa posiada dwie sekcje plytek: dolne ulozone sa poziomo, a górne skosne pod ka¬ tem „q" do poziomu. Kat „cp" wynosi okolo 1.5°.Plytki w nasadce posiadaja górne powierzchnie o duzym wspólczynniku pochlaniania swiatla. Od¬ stepy miedzy plytkami wzrastaja ku dolowi i zwieksza sie równiez ich kat nachylenia do po¬ ziomu.W ukladzie optycznym "bedacym przedmiotem wynalazku promienie swiatla wysylanego pod ka¬ tami sferycznymi a, |3, y, ulegaja przeksztalceniu na promienie zblizone do równoleglych i wycho¬ dza z reflektora jako prawie równolegle do glów¬ nej strugi swiatla odbitego przez odblysnik glów¬ ny 8.Promienie wychodzace pod katem „(3" po odbi¬ ciu od odblysnika 2, trafiaja na odblysnik 4 i 8.Odblysnik 4 odbija promienie padajace na niego zarówno bezposrednio od wlókna zarówki pod ka¬ tem „y" jak i z odblysnika 2, skupia je i skiero¬ wuje ukosnie ku brzegowi soczewki 3. Dzieki temu zostaja one tak zalamane w soczewce, ze wycho¬ dza z niej jako promienie zblizone do równo¬ leglych.Promienie wychodzace z wlókna zarówki pod ka¬ tem „a" trafiaja na soczewke 3 i wychodza z niej jako promienie zblizone do równoleglych, gdyz 4 wlókno zarówki znajduje sie w ognisku soczewki.Os optyczna soczewki 3 jest nachylona do osi opty¬ cznej reflektora pod katem ty. Kat ty odpowiada katowi nachylenia plytek w srodkowej czesci na¬ sadki szczelinowej. Uzyskany w ten sposób stru¬ mien swiatla równoleglego przechodzi przez na¬ sadke szczelinowa prawie bez strat.Zastosowany uklad optyczny eliminuje wysyla¬ nie przez reflektor promieni rozproszonych i po¬ zwala na wykorzystanie w wiekszym niz dotych¬ czas stopniu strumienia swiatla wysylanego przez zarówke i uzycie go do lepszego oswietlenia drogi przed pojazdem mechanicznym.Uklad optyczny wedlug wynalazku moze byc stosowany równiez do reflektorów bez nasadki szczelinowej. Moze byc on stosowany do reflekto¬ rów z zarówkami jednowlóknowymi dajacymi swiatlo mijania, swiatlo dlugie — szosowe, czy swiatlo przeciwmgielne, dajac zwiekszenie ich sku¬ tecznosci i zmniejszenie ilosci swiatla rozproszo¬ nego wysylanego przez te reflektory. PL