Opublikowano: 20.XI.1969 58538 KI. 21 dl, 59 MKPH-02-k M^,oii% A Wspóltwórcy wynalazku: Walter Fórste, Gottfried Ostermay Wlasciciel patentu: VEB Elektrogerate, Berlin (Niemiecka Republika De¬ mokratyczna) Komutator weglowy Przedmiotem wynalazku jest komutator weglo_ wy, przeznaczony w szczególnosci do mikrosilinicz- ków elektrycznych zabawek.Przy konstrukcji komutatorów weglowych wy¬ stepuje koniecznosc uwzglednienia problemów do¬ tyczacych zarówno elektrycznego, jak i mechani¬ cznego, zestyku pomiedzy uzwojeniem a dzialka¬ mi komutatora.W dotychczasowych konstrukcjach usilowano juz rozwiazac ten problem zwiazany z konstruk¬ cja komutatora weglowego przy uwzglednieniu aspektów technicznych, technologicznych i ekono¬ micznych. Znane isa juz komutatory weglowe, po¬ siadajace dzialki komutatora wykonane pojedyn¬ czo, a zaopatrzone w otwory lub wyzlobienia. Przez takie otwory albo wyzlobienia, przed lub tez po zmontowaniu komutatora, przeciaga sie druty uzwojenia, po czym zgina sie je falisto i wciaga z powrotem w wyzej wspomniane otwory. W celu zapobiezenia wystepowaniu naprezen, nie powygi¬ nane druty uzwojenia umocowuje isie w odnosnych otworach lub wyzlobieniach przy pomocy przewo¬ dzacej elektrycznosc, utwardzalnej pasty lub kitu.Znany jest poza tym fakt umieszczania folii albo tkaniny metalowej dla podlaczenia drutów uzwojenia w odpowiednich wybraniach.Wada tych konstrukcji polega na tym, ze dla zapewnienia polaczenia elektrycznego i mechani¬ cznego pomiedzy drutami uzwojenia a dzialkami komutatora weglowego koniecznym jest dokony¬ wanie wielu skomplikowanych, czasochlonnych i kosztownych operacji.Celem wynalazku jest ograniczenie czasochlon¬ nych i kosztownych operacji wytwarzania komu¬ tatora przy stworzeniu przez odpowiednia kon¬ strukcje komutatora warunków dobrego zestyku.Zadaniem opracowania wedlug wynalazku jest uzyskanie takiej konstrukcji komutatora, która zapewnialaby zarówno racjonalny, jak tez trwaly mechaniczny i elektryczny zestyk pomiedzy dru¬ tami uzwojenia a dzialkami komutatora.Zgodnie z wynalazkiem zadanie to rozwiazuje rozmieszczenie symetrycznie ma obwodzie wew¬ netrznej powierzchni walcowego plaszcza weglo¬ wego i zamocowanie równolegle do osi pasków z folii metalowej, jako koncówek przylaczeniowych, w ilosci identycznej z iloscia dzialek komutatora.W celu zapewnienia dobrego styku elektrycznego paski te przycisniete sa do plaszcza weglowego przez zamocowany na wale itwornika, znacznie krótszy, walcowy elerment z materialu izolacyjne¬ go, którego srednica odpowiada wewnetrznej sre¬ dnicy plaszcza weglowego. Pozostala przestrzen wewnatrz plaszcza weglowego wypelniona jest dla 25 nadania komutatorowi statecznosci, utwardzalna nieprzewodzaca elektrycznosci zywica.Poszczególne dzialki komutatora powstaja po¬ przez naciecie plaszcza weglowego w kierunku promieniowym po zakonczeniu procesu utwardza- 30 niia. Element z materialu izolacyjnego posiada na 15 20 58 53858 538 3 swej zewnetrznej powierzchni pierscieniowe Lufb faliste wystepy dla wyrównania tolerancji zarów¬ no przy plaszczu weglowym jak i przy elemencie izolacyjnym oraz chropowata powierzchnie czolo¬ wa od strony styku z zywica. Zaleta tego rozwia¬ zania jest fakt, ze umocowanie plaszcza weglowe¬ go na elemencie z materialu izolacyjnego oraz zamocowanie koncówek pasemkowych na plaszczu odbywa sie w toku jednej operacji roboczej.Celem blizszego omówienia wynalazku, zostanie on obecnie omówiony ma przykladowym rozwiaza, niu pokazanym na rysunku przedstawiajacym osiowy przekrój trójdzialkowego komutatora we¬ glowego.Na wewnetrznej powierzchni walcowego we¬ glowego plaszcza 1 rozmieszczone sa symetrycznie na obwodzie i zamocowane równolegle do osi pa¬ ski 2 wykonane z folii metalowej. Znacznie krót¬ szy, równiez walcowy element 3 z materialu izo¬ lacyjnego zamocowany jest na wale 4 twornika i wsuniety w weglowy plaszcz 1. Poniewaz jego sre¬ dnica zewnetrzna odpowiada srednicy wewnetrz¬ nej weglowego plaszcza 1, przyciska on silnie pas¬ ki 2 wykonane z folii metalowej do weglowego plaszcza 1 zapewniajac dobry styk elektryczny.Dla wyrównania tolerancji, element 3 wykonany z materialu izolacyjnego wyposazony jest w bie¬ gnace dookola, pierscieniowate lub faliste wystepy.Pozostala przestrzen wewnatrz weglowego plasz¬ cza 1 wypelniona jest wlana tam, elektrycznie nieprzewodzaca utwardzalna zywica 5, przez co zostaje zapewniona statecznosc komutatora we¬ glowego. Wewnetrzne polaczenie pomiedzy zywi¬ ca 5 i elementem 3 wykonanym z materialu izo- 10 15 20 25 30 lacyjnego osiaga sie przez nadanie powierzchni izolacyjnego elementu 3, zwróconej ku zywicy 5, odpowiedniej szorstkosci.Po zakonczeniu procesu utwardzania nacina sie weglowy plaszcz 1 w kierunku promieniowym, a to w celu wykonania oddzielnych dzialek. PL