Pierwszenstwo: Opublikowano: 28.XII.1966 (P 118 204) 30.XI.1969 58293 KI. 15 g, 46/02 MKP B 41 j UKD Z9/U Twórca wynalazku: Tadeusz Stawski Wlasciciel patentu: Ministerstwo Obrony Narodowej (Akademia Sztabu Generalnego), Warszawa (Polska) Urzadzenie do przesuwania linijki bedacej wskaznikiem wierszy, na pulpitach biurowych i Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do prze¬ suwania linijki na pulpitach biurowych zwlaszcza przy przepisywaniu tekstu na maszynie.Podstawowa czesc pracy wykonywanej na ma¬ szynach piszacych i liczacych polega na przepisy¬ waniu tekstu opracowanego przez inne osoby.Praktycznie stosowany sposób przepisywania po¬ lega na czytaniu i pisaniu tekstu umieszczonego na stoliku Obok maszyny oraz na zaznaczaniu linijka przepisywanego wiersza.Warunki pracy przy ulozeniu tekstu przepisy¬ wanego obok maszyny sa bardzo meczace. Osoba piszaca zmuszona jest do odrywania wzroku od tekstu pisanego oraz reki od klawiatury maszyny w celu przesuwania linijki, co wplywa równiez ujemnie na wydajnosc pracy.Znany jest pulpit umozliwiajacy umieszczenie tekstu przepisywanego na wysokosci oczu osoby piszacej zaopatrzony w mechanizm do przesuwa¬ nia linijki po tekscie przepisywanym.Zasadnicza wada tego znanego mechanizmu jest to, ze odleglosc, na jaka moze przesunac stie linijka od jej polozenia wyjsciowego jest stosunkowo du¬ za, a wielkosc jej przesuwu zalezna jest od wiel¬ kosci sily z jaka osoba piszaca naciska na pedal mechanizmu znajdujacego sie pod stolem, na któ¬ rym jest ustawiona maszyna. Poniewaz wielkosc przesuwu jest proporcjonalna do sily nacisku na pedal ,przy wiekszej sile linijka ma mozliwosc 10 15 20 25 30 przesuniecia sie o kilka wierszy, co oczywiscie nie jest pozadane.Ustawienie linijki dokladnie pod nastepnym wierszem wymaga zmudnego treningu, a zatem osoba piszaca zmuszona jest do stale powtarzaja¬ cego sie odrywania uwagi od tekstu pisanego i przy nacisku pedalu obserwowania wielkosci prze¬ suwu linijki. W przeciwnym wypadku linijka mo¬ ze zostac przesunieta za daleko i przeskoczyc na¬ stepny wiersz zatrzymujac sie na przyklad pod trzecim wierszem, a poniewaz linijka moze byc przesuwana przy pomocy mechanizmu tylko z góry w dól, osoba piszaca zmuszona jest ustawic reka linijke pod odpowiednim wierszem, a zatem sto¬ sowanie pulpitu z tak rozwiazanym mechanizmem przesuwu linijki nie spelnia oczekiwanych rezul¬ tatów.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogod¬ nosci przez opracowanie urzadzenia umozliwiaja¬ cego ustawienie skoku linijki odpowiednio do ty¬ powych odstepów skoków maszyn do pisania oraz linii papieru liniowanego i kratkowanego. Cel ten osiagnieto wedlug wynalazku dzieki temu, ze li¬ nijka bedaca wskaznikiem wierszy jest* polaczona suwliwie z prowadnica przymocowana do pulpitu równolegle do bocznej jego krawedzi i jest prze¬ suwana skokowo po plycie pulpitu przy pomocy specjalnego urzadzenia za posrednictwem linki bez konca przewijajacej sie po dwóch usytuowa¬ nych naprzeciwko siebie rolkach umieszczonych 58293\ 58293 3 równiez w plaszczyznie równoleglej sciany bocz¬ nej plyty pulpitu, przy czym linka jest polaczona z ramieniem linijki.Urzadzenie przeznaczone do nadawania ruchu skokowego linijce sklada sie z walka usytuowa¬ nego równolegle do dolnej krawedzi plyty pulpitu ulozyskowanego w dwóch tulejach, na którym jest sztywno osadzona dzwignia polaczona opancerzona linka z pedalem przeznaczonym do zmiany polo¬ zenia tej dzwigni o kat „A", a tym samym do zmiany polozenia rolki, której ruch jest przekazy¬ wany na linijke, przy czym wielkosc wychylenia sie dzwigni jest regulowana przy pomocy rygla i odpowiada wielkosciom skoków promieniowych walków maszyn do pisania oraz odstepom linii papieru liniowanego i kratkowanego.Wynalazek jest wyjasniony blizej na przykla¬ dzie rozwiazania uwidocznionym na zalaczonych rysunkach, na których fig. 1 przedstawia urzadze¬ nie w widoku z przodu czesciowo w przekroju wraz z plyta pulpitu, fig. 2 — urzadzenie w wi¬ doku z boku, a fig. 3 — schemat plyty pulpitu wraz z urzadzeniem mocujacym.Do wspornika 1 przymocowanego do dolnej kra¬ wedzi plyty pulpitu 2 jest przymocowana trwale tuleja 3, wewnatrz której jest luzno osadzona tu¬ leja 4 zakonczona z jednej strony czopem 5, na którym jest osadzona prawoskretna sprezyna 6, której jeden koniec jest przymocowany wkretem 7 do wspornika 1, a z drugiej strony jest zakon¬ czona kolnierzem 8, na którym jest osadzona sztywno rolka 9. Na walku 10 ulozyskowanym jed¬ nym koncem w tulei 4, a drugim koncem w tulei 11 jest osadzona sztywno tuleja 12 polaczona trwa¬ le z dzwignia 13, w której jest wykonane gniazdo 14 dla linki 15 opancerzonej, której drugi koniec jest umieszczony w gniezdzie 16 polaczonym trwa¬ le z dzwignia 17 pedalu 18, przy czym dzwignia 13 jest podparta koncem sprezyny 19 osadzonej na tulei 11, natomiast na odcinku walka 10 znajduja¬ cym sie na kolnierzu 8 jest nawinieta lewoskretna sprezyna 20 zaczepiona jednym koncem w szczeli¬ nie wykonanej w kolnierzu 8, (nie pokazanej na rysunku). Na tulei 11 jest osadzona plytka ustaw- cza 21 polaczona wkretami z kolnierzem (nie po¬ kazanym na rysunku) wspornika 1, posiadajaca na obwodzie wyciecia 22, których odleglosci od siebie odpowiadaja wielkosciom skoków walków maszyn piszacych oraz odleglosciom linii papieru liniowa¬ nego i kratkowanego, zaopatrzona • w gniazdo 23 sluzace do umieszczenia w nim drugiego konca pancerza linki 15 oraz w ogranicznik 24 ograni¬ czajacy roboczy ruch dzwigni 13. Na tulei 11 obok plytki ustawczej 21 jest ruchomo ulozyskowany ustawiacz 25 skoku linijki 26, zaopatrzony w ogra¬ nicznik 27 utrzymujacy dzwignie 13 w polozeniu wyjsciowym, natomiast w górnej jego czesci jest osadzona tuleja 28 z ryglem 29 zazebiajacym sie w zaleznosci od zadanej wielkosci skoku linijki 26 z jednym z wyciec 22 wykonanych na obwo¬ dzie plytki ustawczej 21.Do górnej krawedzi plyty pulpitu 1 jest przy¬ mocowany wspornik 30 z walkiem 31, na którym jest ruchomo ulozyskowana rolka 32.Do wsporników 1 i 30 jest przymocowany pret 5 33, po którym przesuwa sie prowadnica 34 linijki 26, której ramie 35 jest polaczone z linka 36 na¬ winieta na rolki 32 i 9.Na skutek dzialania sily dzwignia 17 pedalu 18 powoduje poprzez linke 15 wychylenie sie dzwigni io 13 o kat „A", która na skutek trwalego polaczenia z walkiem 10 powoduje obrót tego walka, przy czym wielkosc obrotu walka jest ograniczona ogranicznikiem 24 umocowanym na plytce ustaw¬ czej 21. 15 Dzieki lewoskretnej sprezynie umieszczonej na walku 10 i osadzeniu jej konca w wycieciu kol¬ nierza 8 nastepuje obrót tego walka wraz z osa¬ dzona na nim trwale rolka 9. Obrót rolki 9 po¬ woduje przewijanie sie linki 36 podwieszonej na 20 rolce 32. Linka 36 zacisnieta na ramieniu prowad¬ nicy powoduje przesuniecie tej prowadnicy w dól wraz z linijka 26 po precie 33.Po przerwaniu dzialania sily na dzwignie 17 pedalu 18 sprezyna 19 osadzona na tulei 11 po- 25 woduje powrót dzwigni 13, która pociaga za soba linke 15 do chwili oparcia sie dzwigni 13 o ogra¬ nicznik skoku 24, przy czym dzwignia 13 powo¬ duje obrót walka 10, który slizga sie w sprezy¬ nie 20. 30 Dodatkowe zabezpieczenie walka 4 z rolka 9 przed obrotem podczas cofania sie dzwigni 13 spelnia sprezyna 6, która w tym wypadku dziala hamujaco. Linijka wiec pozostaje w miejscu, a ca¬ ly mechanizm jest przygotowany do powtórzenia 35 wyzej opisanych czynnosci.Wielkosc skoku linijki zalezna jest od polozenia rygla 29 ustawiacza skoku 25 w jednym z wyciec 22 plytki ustawczej 21. W ten sposób ogranicznik 24 ogranicza skok dzwigni, a tym samym ograni- 40 cza skok linijki. PL