Opublikowano: 15.VII.1969 57723 Kl. 7 a, 3 MKp B21b UKp *\oo Wspóltwórcy wynalazku: dr inz. Jerzy Ludyga, mgr inz. Aleksander Ma- komaski, inz. Stanislaw Rudny, dr inz. Roman Wusatowski Wlasciciel patentu: Instytut Metalurgii Zelaza im. Stanislawa Staszica, Gliwice (Polska) Sposób wytwarzania dwuteowników równoleglosciennych Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia dwuteowników równoleglosciennych, to jest o jednakowej [grubosci pólek na calym ich po¬ przecznym przekroju, w walcowniach bruzdowych z zastosowaniem prostujacych rolek, znajdujacych sie za ostatnim gotowym wykrojem walców.Znany jest sposób walcowania dwuteowników równoleglosciennych na tak zwanych walcarkach uniwersalnych posiadajacych walce poziome i pio¬ nowe, osie których znajduja sie wszystkie w jed¬ nej wspólnej plaszczyznie. Te cztery walce two¬ rza wykrój i daja gniot walcowniczy, wydluza¬ jacy walcowane pasmo. . t . ' Walcarki te sa wobec tego ciezkiej konstrukcji, wymagaja dodatkowych mocnych napedów i po¬ woduja, iz sposób ten jest skomplikowany i bar¬ dzo kosztowny.Inny znany sposób walcowania dwuteowników równoleglosciennych, polega na zastosowaniu nie napedzanych rolek pionowych, osie których znaj¬ duja sie w jednej plaszczyznie z osiami walców roboczych zwyklych walcarek duo lub trio. Przy tym sposobie rolki te tworza wraz z walcami ro¬ boczymi, podobnie jak na 'walcarkach uniwersal^ nyoh, wykrój i daja gniot walcowniczy wydlu¬ zajacy pasmo. Posiadaja one wobec tego ciezka ibudowe, zajmuja duzo miejsca i oslabiaja Walce Pobocze. Sposób ten, wskutek tego nie zawsze mo¬ ze znalezc zastosowanie i wymaga specjalnie rozbudowanego ukladu walcowni. 10 15 20 25 30 Poszukiwano wiec takiego sposobu walcowania tych profili, który umozliwialby ich walcowanie, bez wiekszych inwestycyjnych kosztów na zwy¬ klych najprostszych nawet walcowniach bruzdo¬ wych posiadajacych w swoim programie produk¬ cyjnym odpowiadajace im wymiary dwuteowni¬ ków normalnych. , Znany jest tego rodzaju sposób polegajacy na tym, ze dwuteownik wychodzacy z wykroju goto¬ wego posiada srodnik wygiety, a pólki proste i prostopadle do konców srodnika. Za wykrojem tym znajduja sie nie napedzane rolki, które na¬ ciskajac na konce pólek maja, poprzez wypro¬ stowanie srodnika,, doprowadzic je do równoleg¬ losci. Sposób ten okazal sie jednak w praktyce Zupelnie nie przydatny, gdyz nie tylko nie naste¬ puje prostowanie srodnika, ale powstaje dodatko¬ we zagiecie pólek, tak iz caly profil jest pogiety.Celem wynalazku jest taki sposób wytwarza¬ nia dwuteowników równoleglosciennych, który zapewnia geometrycznie prawidlowy ich przekrój poprzeczny jednoczesnie mozliwy do zrealizowa¬ nia w prostych walcowniach bruzdowych.Okazalo isie, ze cel ten mozna osiagnac przez takie uksztaltowanie profilu ostatniego wykroju walców, aby wywalcowane pasmo posiadalo po wyjsciu z tego .ostatniego wykroju srodnik dwu- teownika prosty i prostopadly do dolnych polówek pólek dwuteownika przebiegajacego przez walc© w ksztalcie litery H pasma walcowanego, a tyl- 5772357723 3 feo górne polówki tych pólek ,byly rozchylone na izewftatfz o pewien niezbedny dla górnego walca kat pochylenia. Nastepnie przewidziano juz tylko prostowanie tych .górnych czesci pólek bez .gniotu walcowniczego. W tym celu zastosowano tuz za ostatnim wykrojem walców luzne, nienapedzane pionowe rolki osprzetowe, które gdy pasmo wy¬ chodzi z ostatniego wykroju prostuja pólki dwu¬ teownika doprowadzajac je do równoleglosci Wzgledem sielbie i prostopadlosci do srodnika.Na rysunku przedstawiono przebieg wytwarza¬ nia dwuteowników równoleglosciennych sposobem! wedlug wynalazku, na którym fig. 1 przedstawia Jasmo przebiegajace przez walce i rolki prostu¬ jace, w widoku z boku, fig. |2 to samo, w widoku z góry a fig. 3 !dwuteownik w momencie pro¬ stowania pomiedzy rolkami, w widoku, patrzac z kierunku strzalki K na fig. 1. Pasmo wychodzi z ostatniego, gotowego wykroju walców 4, skalib-. rowanych w ten sposób, ze srodnik 1 dwuteowni¬ ka jest prosty, a pólki 2 dwuteownika sa zalama-. ne i rozchylone na zewnatrz, | (Pasmo to natrafia na znajdujace sie za walca¬ mi nienapedzane rolki 3, które prostuja pólki 2 doprowadzajac je do równoleglosci wzgledem sie^ Jbie oraz prostopadlosci ido srodmika 1. Poniewaz nienapedzane, prostujace rolki 3 .znajduja sie za wykrojem gotowym wiec nie oslabiaja walców, a (dlatego ze nie przenosza gniotu walcowniczego, 5 sa wobec tego lekkiej konstrukcji i nie zajmuja wiecej od normalnego osprzetu walcowniczego miejsca.Sposób ten moze wiec byc zastosowany na kaz¬ dej walcowni walcujacej dwuteowniki normalne. 10 PL