Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.VI.1969 57712 KI. 5 c, 23/00 MKP E 21 d ti/oo [CZYULftiA UKD 622.284.$ !,...,dij Patoko** •:. . ' Wspóltwórcy wynalazku: prof. mgr inz. Marcin Borecki, prof. dr inz. Je¬ rzy Rabsztyn, prof. mgr inz. Tadeusz Rado- wicki Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Hydrauliczna obudowa zmechanizowana zwlaszcza do niskich pokladów Przedmiotem wynalazku jest hydrauliczna obu¬ dowa zmechanizowana stanowiaca jednostke pod¬ porowa do wyrobisk scianowych zwlaszcza do eks¬ ploatacji niskich pokladów.Znane sa liczne rozwiazania konstrukcyjne obu- 5 dów zmechanizowanych do pokladów sredniej gru¬ bosci, skladajacych sie w zasadzie z czesci dolnej spoczywajacej na spagu tak zwanej spagnicy oraz . z czesci górnej podtrzymujacej strop zwanej strop¬ nica. Obie te czesci sa zwiazane ze soba poprzez 10 podpory hydrauliczne zwane równiez stojakami.Jednym z zasadniczych wymagan stawianych obudowie zmechanizowanej, jak wiadomo jest moz¬ liwosc zapewnienia przejscia obslugi wzdluz sciany a wiec ani spagnica ani stropnica nie powinny byc 15 na t3'le wysokie, aby to przejscie utrudnialy jak równiez aby hamowaly przeplyw powietrza wenty¬ lacyjnego wzdluz sciany.Dotychczas stosowany uklad jednostki podporo¬ wej do obudowy spelniajacy powyzsze wymagania 20 a skladajacy sie ze spagnicy, stropnicy i elementów hydraulicznych, nie stwarza trudnosci eksploata¬ cyjnych w pokladach sredniej grubosci.Inaczej jest w obudowie do pokladów niskich, gdzie przejscie wzdluz sciany weglowej nawet bez 25 obudowy nie zawsze jest latwe a tym bardziej iv warunkach zmniejszenia wysokosci przejscia spo¬ wodowanego stropnica i spagnica. Ponizej opisano obudowe zmechanizowana, która zachowujac - wszystkie zalety ukladu ogólnie przyjetego, jedno- 30 ozesnie spelnia wymagania stawiane obudowom zmechanizowanym do pokladów niskich oraz jest znacznie lzejsza od obudów zmechanizowanych in¬ nych typów a wiec tym samym tansza.Zgodnie z wynalazkiem kazda jednostka podpo¬ rowa zwana równiez sekcja ma po dwie stropnice polaczone poprzecznym poziomym sworzniem umoz¬ liwiajacym obracanie sie stropnic o pewien zalo¬ zony kat jedna wzgledem drugiej. Osiaga sie przez to lepsze dostosowanie sie stropnic (do nierównosci stropu (lepsze przyleganie) przy równoczesnym po¬ wiazaniu ich w jedna calosc. Stropnice posiadaja elementy ograniczajace ich wzajemny obrót.Kazda stropnica jest zaopatrzona w dwa amorty¬ zujace organy w których sa umieszczone cylindrycz¬ ne czesci podpór hydraulicznych. Takie zamoco¬ wanie podpór do stropnic umozliwia ograniczone i elastyczne wychylenie stropnicy w róznych plasz¬ czyznach poziomych wzgledem stojaka. Dolny ko¬ niec kazdej podpory hydraulicznej, jest polaczony ?.e stopa badz wspólna dla prawej i lewej podpory badz tez niezalezna.Przedmiot wynalazku moze byc wykonany w róznych odmianach, z których kilka przykladowych uwidoczniono na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia jednostke podporowa obudowy (sekcje) w widoku z boku z tym, ze przód jest z lewej stro¬ ny figury, fig. 2 przedstawia widok z góry, fig. 3 — w przekroju wzdluz linii I — I zaznaczonej na fig. 1, fig. 4 — w przekroju wzdluz linii II — II 57 7123 57 712 4 zaznaczonej na fig. 1, fig. 5 — w przekroju wzdluz linii III — III zaznaczonej na fig. 1, fig. 6 — w przekroju wzdluz linii IV — IV zaznaczonej na fig. 1, fig. 7 — w przekroju wzdluz linii V — V zaznaczonej na fig. 6, fig. 8 — przedstawia prze¬ krój osiowy przedniej podpory hydraulicznej oraz przedniej stopy wspólnej dla przedniej i tylnej podpory, fig. 9 — przekrój tylnej podpory hydrau¬ licznej wraz z okragla talerzowa stopa i kulistym przegubem, fig. 10 — przekrój poprzeczny stopy wzdluz linii VI — VI na fig. 11, fig. 11 — widok z góry przedniej stopy wraz z zamocowaniem prze- suwnika hydraulicznego, fig. 12 — przedstawia od¬ miane sekcji ze sworzniem laczacym obie stropnice, umieszczonym od tylu sekcji, fig. 13 — przedstawia zamocowanie przesuwnika dla tej odmiany, fig. 14 — widok z boku sekcji z przegubem w srodku, a fig. 15 i 16 — widok z góry sekcji z przegubem w srodku z tylna stropnica podwójna i pojedyncza.Jednostka podporowa obudowy (sekcja) posiada dwie stropnice A oraz B. Kazda stropnica sklada sie z górnego pasa stalowego 1 oraz dwóch dolnych pasów 2 polaczonych pionowymi wewnetrznymi pa¬ sami 3 oraz zewnetrznymi 4 i 5.W miejscach zamocowania hydraulicznych pod¬ pór C kazda stropnica jest zaopatrzona w dwa czlony amortyzujace D skladajace sie z pionowej tylnej sciany 6, przednich scianek 7 oraz bocznych 8. Od dolu amortyzujacy czlon D jest zamkniety plyta 9 posiadajaca cztery otwory na sruby 10 sluzace do zamocowania oslony 11 przy czym we¬ wnatrz oslony jest umieszczona gumowa okladka 12 w ksztalcie krazka z otworem w srodku. Do otworu amortyzatora jest wsunieta hydrauliczna podpora 13, przednia i tylna w kazdej stropnicy, opierajaca sie dnem cylindra o górna plyte strop¬ nicy.Dno cylindra podpory jest osadzone w prowadze¬ niu w ksztalcie tulei 14 lub alternatywnie w czte¬ rech pionowych zeberkach, nie pokazanych na fi¬ gurach. Podpora 13 wychylajac sie ze swojego po¬ lozenia- sciska gumowa wkladke 12 osadzona w oslonie 11. Mniej wiecej w srodku ciezkosci strop¬ nicy A i B jest osadzony obrotowo sworzen (os) 15 wiazacy obie stropnice w jedna calosc. W tym celu, w kazdej ze stropnic jest wspawana tuleja 16 o tak dobranej dlugosci, ze wewnatrz stykaja sie one czolowymi krawedziami a od zewnatrz sa krótsze niz krawedzie pasów 1 oraz 2. Sworzen 15 posiada na koncu otwory na zawleczki.Pomiedzy pasami zewnetrznymi 4 i 5 jest pozo¬ stawiony odstep umozliwiajacy wygodne zalozenie zawleczek do otworów na koncach sworznia 15.W ten sposób sworzen 15 nie wystaje poza boczny gabaryt stropnic.W tylnej czesci stropnic A oraz B jest umiesz¬ czony pomiedzy nimi ogranicznik wychylen. Skla¬ da sie on z metalowej skrzynki 17 otwartej od ty¬ lu a zamocowanej do stropnicy A, oraz z poziome¬ go stalowego wystepu 18 zamocowanego do konsoli 19 polaczonej ze stropnica B. Urzadzenie to umoz¬ liwia obrót wzajemny obu stropnic dokola sworznia 15 w granicach wysokosci skrzynki 17 i ogranicza wzajemny obrót stropnic.Równoczesnie wystep 18 i skrzynka 17 uniemoz¬ liwiaja poziome rozchylenie sie stropnic chroniac 5 tym samym sworzen 15 przed zgieciem lub zlama¬ niem. Do tylnej czesci jednej ze stropnic na przy¬ klad do stropnicy A jest przytwierdzony cylinder hydrauliczny 20, niezaleznie sterowany, zasilany ciecza hydrauliczna- z obiegu, który opierajac sie swoim tlokiem o sasiednia rozparta sekcje, ustawi wyrabowana (spelzajaca) sekcje w swoim wlasci¬ wym polozeniu. Koryguje sie w ten sposób spelza¬ nie sekcji na duzym upadzie.W wykonanym z rury rdzenniku 21 podpory hy¬ draulicznej jest umieszczona tuleja 22 z prostokat¬ nym lub trapezowym gwintem wewnetrznym. Do tulei 22 jest wkrecony gwintowany sworzen 23, który w przednich podporach jest zakonczony kol¬ nierzem 24 a w tylnym — kula 25 lub wycinkiem kuli.Gwintowane sworznie 23 przednich podpór za¬ konczone kolnierzami 24 sa przytwierdzone sruba¬ mi do przedniej stopy 26 wspólnej dla prawej i le¬ wej podpory. Stopa 26 posiada czolowa krawedz wygieta do góry i zagieta do tylu dla uzyskania wiekszej sztywnosci oraz latwiejszego przesuwania po spagu.W srodkowej czesci stopy 26 sa zamocowane dwie pionowe plyty 27 z podluznymi szczelinami 28. Slu¬ za one do uchwycenia przesuwnika hydraulicznego 29, umozliwiajac równiez jego ograniczone ruchy pionowe. Stopa 26 jest po obu stronach skosnie scieta i zakonczona pionowymi plytami 30 dla uni¬ kniecia wzajemnego zahaczenia stóp w sekcjach sasiednich podczas przesuwania.Stopy 31 tylnych podpór sa wykonane jako tale¬ rzowe a wiec okragle z zagietymi do góry krawe¬ dziami. Sa one polaczone przegubowo ze sworz¬ niem 23 tylnej podpory. Dla unikniecia pozostawa¬ nia tylnych stóp podczas podciagania (jesli zacze¬ pia o wystep na spagu) sa one polaczone odcinka¬ mi lancucha 32 z przednia stopa 26.Dla niektórych specyficznych warunków dolo¬ wych, obudowa wedlug wynalazku moze byc wy¬ konana w innych odmianach.Na fig. 12 uwidoczniony jest widok z boku sek¬ cji (jednostki podporowej) obudowy ze sworzniem 15 umieszczonym od tylu stropnic. W tym przypad¬ ku, wspólna stopa 26 i 30 znajduje sie z tylu sek« cji a z przodu sa umieszczone pojedyncze stopy talerzowe 31 z tym ze bardziej celowe jest wtedy * wykonanie ich w ksztalcie prostokatnym. Do zamo¬ cowania przesuwnika 29j sluzy wtedy stalowe jarz¬ mo 33 pokazane na fig. 13, a umieszczone pomiedzy przednimi stopami 31 i zwiazane z nimi w sposób rozlaczny.Na fig. 14 jest uwidoczniona odmiana specjalnie dobrze nadajacej sie do nierównych stropów. Rów¬ niez jak w odmianie pierwszej, sworzen 15 jest umieszczony pomiedzy przednimi a tylnymi podpo¬ rami ale stropnice sa wykonane jako dwuczescio¬ we. Zarówno przednia jak i tylna czesc stropnicy jest zaopatrzona w pakiet plyt 34 z otworami od¬ powiadajacymi srednicy sworznia 15. Umozliwia to 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 lepsze dostosowanie sie stropnic do nierównosci stropu. Na fig. 15 jest uwidocznione w widoku z góry powyzsze rozwiazanie z dwoma dwuczescio¬ wymi stropnicami a natomiast na fig. 16 pokazano widok z góry sekcji, gdzie tylna czesc przegubowej stropnicy jest wspólna dla przedniej i tylnej pod¬ pory. W sumie istnieja wiec trzy wspólzalezne od¬ cinki stropnic.W rozwiazaniu pokazanym na fig. 14, moze byc umieszczona plaska sprezyna 35, która po wyrabo- waniu sekcji obudowy spowoduje wyprostowanie stropnicy. Zamiast sprezyny plaskiej 35 moze byc zastosowana sprezyna spiralna 36 jak na fig. 15, nasadzona na sworzen 15 a swoimi koncami zamo¬ cowana do obu polówek dzielonej stropnicy.W opisanej powyzej obudowie wedlug wynalaz¬ ku przedstawionej w kilku odmianach, jedynym elementem zmniejszajacym wysokosc przejscia wzdluz sciany, jest stropnica, poniewaz spagnica zostala calkowicie wyeliminowana w wyniku za¬ stosowania sworznia 75 laczacego dwie sasiednie stropnice, a stojaki sa zamocowane w sposób prze¬ gubowy bezposrednio do stropnic. Wskutek tego przestrzen pomiedzy przednim a tylnym rzedem stojaków (podpór hydraulicznych) jest wolna (ot¬ warta) i moze sluzyc jako przejscie dla obslugi.Wyeliminowanie spagnicy spowodowalo bardzo, znaczne obnizenie ciezaru sekcji, co oczywiscie ulatwia montaz i wymiane czesci oraz zmniejsza koszt obudowy wedlug wynalazku. PL