PL57707B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 29.VII.1966 (P 115 832) 30.VII.1969 57707 KI. 12 o, 25 MKP C 07 c * G9 UKD Wspóltwórcy wynalazku: doc. dr Janusz Kulesza, dr inz. Jerzy Podlej- ski, mgr inz. Aleksander Falkowski, mgr inz.Tadeusz Zardecki Wlasciciel patentu: Fabryka Syntetyków Zapachowych „Aroma", War¬ szawa (Polska) Sposób wytwarzania octanu 8-hydroksy-p-mentanylu Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia octanu 8-hydroksy-p-mentanylu (octanu dwu- hydro-alfa-terpinylu).Znane sa metody otrzymywania octanu 8-hy¬ droksy-p-mentanylu przez estryfikacje p-mentano- lu-8. Estryfikacja p-mentanolu-8 za pomoca bez¬ wodnika kwasu octowego zarówno, w obecnosci lub bez katalizatora zachodzi bardzo opornie i z wydajnoscia nie przekraczajaca 20%. Znacznie wyzsza wydajnosc estryfikacji bo okolo 70% moz¬ na uzyskac prowadzac proces za pomoca chlorku acetylu w srodowisku róznych amin lub trzecio¬ rzedowych zasad azotowych, ale metoda ta jest klopotliwa pod wzgledem technologicznym i dosc kosztowna.Stwierdzono, ze mozna uniknac powyzszych trudnosci i otrzymac octan 8-hydroksy-p-menta¬ nylu z dobra wydajnoscia jesli octan alfa terpi- nylu podda sie bezposredniemu katalitycznemu uwodornieniu.Proces uwodornienia octanu alfa terpinylu moz¬ na przeprowadzic w obecnosci róznych kataliza¬ torów uwodornienia, przy czym w zaleznosci od rodzaju katalizatora stosuje sie odpowiednia tem¬ perature i cisnienie.Jezeli uwodornienie octanu alfa terpinylu pro¬ wadzi sie w obecnosci niklu Raneya lub kata¬ lizatorów chroiminowych wówczas nalezy utrzy¬ mywac temperature reakcji w granicach 50— 150°C, a cisnienie 30—150 atmosfer, natomiast uzycie katalizatora palladowego lub platynowego wymaga temperatury 20—100°C i cisnienia 1—20 atmosfer. Zwiekszajac w podanych granicach cis¬ nienie lub temperature reakcji mozna skrócic czas 5 trwania procesu uwodornienia.Proces uwodornienia prowadzi sie w srodowis¬ ku rozpuszczalników organicznych typu polarne¬ go jak np. alkoholi, eterów lub niepolarnych np. weglowodorów alifatycznych. Czysty octan 8-hy- io droksy-p-mentanylu wyodrebnia sie ze srodowis¬ ka reakcji na drodze destylacji pod zmniejszonym cisnieniem rzedu 0,5 do 40 mm Hg po uprzednim wydzieleniu katalizatora i ewentualnym odparo¬ waniu rozpuszczalnika.Octan 8-hydroksy-p-mentanylu otrzymany spo¬ sobem wedlug wynalazku wykazuje bardzo przy¬ jemny zapach o charakterze bergamotowo-lawen- dowym i posiada nastepujace stale fizykoche¬ miczne: temperatura wrzenia 100—102°C/20 mm Hg 20 temperatura wrzenia 63— 64°C/08 mm Hg n^° 1,4480—1,4510 Wydajnosc octanu 8-hydroksy-p-mentanylu wy¬ tworzonego sposobem wedlug wynalazku wynosi 80—95% wydajnosci teoretycznej. Nizej podane przyklady wyjasniaja blizej sposób wedlug wy¬ nalazku nie ograniczajac jego zakresu.Przyklad I. 196 g .octanu alfa terpinylu rozpuszcza sie w 200 ml etanolu i dodaje 15 g ni- 30 klu Raneya, po czym uwodornia sie w tempe- 5770757707 3 raturze 60°C pod cisnieniem 50 atmosfer w ciagu okolo 7 godzin. Nastepnie po oddzieleniu kata¬ lizatora przez odsaczenie i oddestylowanie roz¬ puszczalnika otrzymuje sie surowy octan 8-hy¬ droksy-p-mentanylu, który oczyszcza sie przez des¬ tylacje pod zmniejszonym cisnieniem 20 mm Hg w temperaturze 100—102°C.Wydajnosc 180 g n^J 1,4492 Przyklad II. Stosuje sie ilosci reagentów i sposób postepowania jak w przykladzie I, z ta róznica, ze uwodornienie prowadzi sie w tempe¬ raturze 150°C pod cisnieniem 30 atm. w ciagu 3 godzin. Produkt wyodrebnia sie jak w przykla¬ dzie I. Otrzymany z wydajnoscia 182 g octan 8-hydroksy-p-mentanylu (n^J 1,4496) wrze w tem¬ peraturze 93—94°C pod cisnieniem 10 mm Hg.Przyklad III. Ilosc uzytych reagentów i spo¬ sób postepowania jak w przykladzie I, z ta róz¬ nica, ze uwodornienie prowadzi sie w tempera¬ turze 60°C pod cisnieniem 150 atm. w ciagu 4 godzin. Produkt wyodrebnia sie jak w przykladzie I. Otrzymany z wydajnoscia 190 g octan 8-hydro¬ ksy-p-mentanylu ( n^J 1,4494) wrze w temperatu¬ rze 101°C pod cisnieniem 20 mm Hg.Przyklad IV. 196 g octanu alfa terpinylu rozpuszcza sie w 100 ml etanolu i dodaje 2 g czerni platynowej, po czym uwodornia sie w tem¬ peraturze 25—30°C pod cisnieniem 5 atmosfer w ciagu okolo 6 godzin. Produkt wyodrebnia sie jak w przykladzie I. Otrzymany z wydajnoscia 15 20 25 185 g octan 8-hydroksy-p-meatanylu (n^J 1,4496) wrze w temperaturze 94,5—95,5°C pop! cisnieniem 11 mm Hg.Przyklad V. Stosuje sie ilosci reagentów i sposób postepowania jak w przykladzie IV z ta róznica, ze uwodornienie prowadzi sie w tempe¬ raturze 20°C i pod cisnieniem 2^J6tiil. w ciagu 1 godziny. Produkt wyodrebnia sie/Jitft-w przy¬ kladzie I. Otrzymany z wydajnoscia 107 g octan 8-hydroksy-p-mentanylu (n?? 1*4496) wrze w tem¬ peraturze 63—63,5°C pod cisnieniem 0,5 mm Hg. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania octanu 8-hydroksy-p-men¬ tanylu znamienny tym, ze octan alf4 leferpinylu poddaje sie katalitycznemu uwodornieniu w srodowisku rozpuszczalnika organicznego, po czym produkt reakcji po oddzieleniu kataliza¬ tora i oddestylowaniu rozpuszczalnika oczysz¬ cza sie przez destylacje pod zmniejszonym cisnieniem.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze uwodornienie prowadzi sie w obecnosci niklu Raneya lub katalizatorów chrominowych, za¬ chowujac temperature 50—150°C i cisnienie 30—150 atm.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze uwodornienie prowadzi sie w obecnosci katali¬ zatorów palladowych lub platynowych zacho¬ wujac temperature 20—100°C i cisnienie 1—20 atm. Lub. Zakl. Graf. Zam. 1452. 19.IV.69. 230 \ PL