57542 KI. 28 a, 6 Opublikowano: 15.VII.1969 MKP C14c t/Z0 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Wandalin Kremky, Jan Kraft Wlasciciel patentu: Instytut Przemyslu Organicznego, Warszawa (Polska) Garbnik syntetyczny o charakterze metalokompleksowym Przedmiotem wynalazku jest garbnik syntetycz¬ ny stanowiacy mieszanine specjalnie przygotowa¬ nych garbników o charakterze pomocniczym i za¬ stepczym z solami chromu trójwartosciowego.Dzieki zastosowaniu preparatu wedlug wyna¬ lazku do dogarbowania skór wyprawy chromowej otrzymuje sie skóry pelne, miekkie bez strat wy¬ trzymalosci na zerwanie i rozciaganie w stosunku do skór niedogarbowanych i dogarbowanych przy uzyciu innych srodków.Wedlug niemieckiego opisu patentowego nr 382.905 oraz szwajcarskiego nr 185426 syntetyczne garbniki metalokompleksowe otrzymuje sie przez kondensacje w srodowisku kwasnym formaldehy¬ du z produktami sulfonowania fenolu, krezolu, /^-naftolu i naftalenu. Produkty kondensacji zobo¬ jetnia sie przy pomocy wodorotlenku chromowego lub glinowego, albo zobojetnia wodorotlenkiem sodowym i miesza z siarczanem chromowym.Garbnik metalokompleksowy wedlug wynalaz¬ ku otrzymuje sie przez zmieszanie: produktu po- likondensacji kwasów fenolosulfonowych z formal¬ dehydem i bezwodnikiem kwasu ftalowego; kwa¬ sów sulfonowych dwunaftylometanu; zasadowego siarczanu chromowego maskowanego metylosiar- czynowanym produktem kondensacji kwasu fta¬ lowego i ^-naftolu. Dopuszczalne jest dodawa¬ nie zasadowego siarczanu chromowego przez do¬ mieszanie suchego, zasadowego siarczanu chro¬ mowego do gotowego wysuszonego garbnika me- talokompleksowego o niskiej zawartosci chromu.Zawartosc kwasów fenolosulfonowych w sto¬ sunku do kwasów sulfonowych dwunaftylometa- nu wynosi od 20 do 60%. Zawartosc chromu w 5 przeliczeniu na Cr203 wynosi od 8 do 14% w su¬ chym produkcie, który zawiera na 100 grup hydro¬ ksylowych (fenolowych) od 30 do 70 grup karbo- ksylowych.Uzycie do dogarbowania skór wyprawy chromo- io wej garbnika wedlug wynalazku pozwala na otrzymanie skór gotowych o lepszej ? pelnosci i miekkosci, scislejszym licu, dobrej wytrzymalos¬ ci na rozciaganie w stosunku do skór dogarbo¬ wanych przy uzyciu dotychczas znanych prepara- 15 tÓW.Przyklad. Do 19 czesci wagowych fenolu wprowadza sie 23 czesci wagowe 100°/o-wego kwa¬ su siarkowego, przy stalym mieszaniu, podnosi sie 20 temperature do 160°C i odprowadza wydzielona woda przez destylacje. Proces prowadzi sie do chwili uzyskania miana sulfomasy w granicach od 4,0 do 5,5 ml In NaOH na 1 g sulfomasy. Do sulfomasy wprowadza sie 40 czesci wagowych 25 wody, 10 czesci wagowych NaOH, 1,2 czesci wa¬ gowych bezwodnika kwasu ftalowego, 5,3 czes¬ ci wagowych 30°/o formaliny. Wprowadzone sklad¬ niki przy stalym mieszaniu kondensuje sie w tem¬ peraturze ,100°C do calkowitego przereagowania 30 formaldehydu. 5754257542 Do tak otrzymanego roztworu wodnego produk¬ tów kondensacji wprowadza sie przy stalym mie¬ szaniu roztwór technicznych kwasów sulfonowych dwunaftylometanu, sporzadzonych w nastepujacy sposób: do 19 czesci wagowych naftalenu wpro¬ wadza sie 19 czesci wagowych 100% kwasu siar¬ kowego, sulfonowanie prowadzi sie w temperatu¬ rze 160°C przez 4 godziny, nastepnie dodaje sie 7,7 czesci wagowych wody. Do wymieszanej sulfo- masy z woda wprowadza sie 7,5 czesci wagowych SjOtyi formaliny i kondensuje w temperaturze 100°C do^calkówitego przereagowania formaldehydu.Do tak sporzadzonej mieszaniny sulfokwasów, wprowadza sie przygotowany uprzednio w osob¬ nym aparacie roztwór zasadowego siarczanu chro¬ mowego, maskowanego metylosiarczynowanym produktem kondensacji kwasu ftalowego i /?-naf- tolu. Po wymieszaniu wszsyktich skladników garb¬ nik nastawia sie na wartosc pH = 2,4—2,7 i su¬ szy na suszarniach rozpylowych lub bezposred¬ nio stosuje do procesów garbarskich.Roztwór zasadowego siarczanu chromowego maskowanego metylosiarczynowanymi produktami kondensacji kwasu ftalowego i ^-naftolu przygo¬ towuje sie wprowadzajac do 108 czesci wagowych wody 3,8 czesci wagowych bezwodnika kwasu fta¬ lowego, 1,1 czesc wagowa wodorotlenku sodowego, 8 czesci wagowych 30% formaliny, 7,5 czesci wa¬ gowych siarczynu sodowego, 3,6 czesci wagowych ^-naftolu. Mieszanine przy ciaglym mieszaniu ogrzewa sie w temperaturze 100°C w ciagu 10 go¬ dzin. Nastepnie dodaje sie 200 czesci ' wagowych 5 roztworu zasadowego siarczanu chromowego o ste¬ zeniu 12% w przeliczeniu na Cr203. PL PL