Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.IV.1969 57215 KI. 42 1, 6/01 MKP B 01 d 56/oo Twórcawynalazku: mgr Jerzy Najda Wlasciciel patentu: Instytut Chemii Nieorganicznej, Gliwice (Polska) Wklad do probówki wirówkowej Przedmiotem wynalazku jest wklad do probów¬ ki, który umozliwia filtracje przy pomocy wirów¬ ki z probówkami.Znane sa wirówki specjalnie przeznaczone do filtracji, w których na powierzchni bebna wiru¬ jacego umieszczona jest przegroda filtracyjna.Ciecz przesacza sie pod dzialaniem sily odsrodko¬ wej przez warstwe filtracyjna i zostaje wyrzuco¬ na na wewnetrzna sciane obudowy wirówki.Znane sa wirówki zawierajace probówki w opra¬ wach zamocowanych uchylnie. Pod wplywem sily odsrodkowej probówki przyjmuja polozenie pro¬ mieniowe, a w cieczy w nich zawartej zachodzi sedymentacja. Aby oddzielic ciecz od osadu nale¬ zy ciecz zdekantowac z nad osadu zebranego w dolnej czesci probówki.Przewaznie nie stanowi to tak dokladnego od¬ dzielenia jakie mozna osiagnac droga filtracji.Wklad wedlug wynalazku zawiera saczek, który dzieli probówke na dwie czesci, ewentualnie na polowe. Saczek ten moze byc krazkiem wykonanym z masy porowatej w rodzaju spieku szklanego, lub moze byc okraglym sitkiem z umieszczona na nim przegroda filtracyjna, na przyklad bibula.Ponadto wklad zawiera element, którego zadaniem jest utrzymanie saczka w probówce na mniej wie¬ cej polowie jej glebokosci. Elementem tym jest odcinek rury o srednicy zewnetrznej nieco mniej¬ szej od srednicy wewnetrznej probówki majacy na jednym koncu zamocowany saczek a na drugim 10 15 20 25 30 uksztaltowany kolnierz, który nie miesci sie w probówce, lecz opiera sie na jej krawedzi.Korzystne okazalo sie umieszczanie we wkladzie osiowej rury o srednicy znacznie mniejszej niz srednica probówki i przechodzacej przez saczek.Rura ta umozliwia przefiltrowanie ilosci cieczy znacznie przewyzszajacej pojemnosc probówki.W przerwie wirowania odbiera sie pipeta prze¬ sacz poprzez te rure z dolnej czesci probówki a nastepnie uzupelnia sie ciecz przeznaczona do filtracji w górnej czesci probówki. W przypadkach, gdy w duzej objetosci cieczy znajduje sie malo osadu, saczek pozostaje przy tych manipulacjach w probówce. Gdy natomiast odsacza sie ciecz z wiekszej ilosci osadu mozna przy kazdej przerwie wirowania wklad wyciagnac w celu usuniecia wiekszej ilosci osadu mozna przy kazdej przerwie wirowania wklad wyciagnac w celu usuniecia wiekszej czesci osadu z saczka.Uproszczona odmiana wkladu wedlug wynalaz¬ ku nie ma rury do utrzymywania saczka na wlas¬ ciwej glebokosci w probówce. Jej stosowanie jest ograniczone do specjalnych probówek, które maja na wewnetrznej scianie uksztaltowany pierscie¬ niowy próg. Probówki o tej postaci uzyskuje sie przez wytlaczanie z tworzywa sztucznego. Wklad do tych probówek jest saczkiem w ksztalcie kraz¬ ka, który szczelnie przylega do wymienionego pro¬ gu.W tej odmianie wkladu szczególnie celowe jest 5721557215 umieszczanie osiowej rury przymocowanej do saczka, gdyz poza korzysciami wyzej wymienio¬ nymi, rura ta ulatwia wyjmowanie wkladu z pro¬ bówki.Wklad do probówki wirówkowej wedlug wyna¬ lazku jest uwidoczniony na rysunku schematycz¬ nym, którego fig. 1 przedstawia wklad majacy ru¬ re z kolnierzem w przekroju osiowym, a fig. 2 od¬ miane wkladu dostosowanego do probówki zaopa¬ trzonej w próg równiez w przekroju osiowym.Probówka 1 o postaci typowej stosowanej do wirówek ma wklad zlozony z saczka 2 i rury 3 z kolnierzem 4. Saczek 2 jest przymocowany na koncu rury 3, w której dlugosc jest tak dobrana, aby saczek znajdowal sie w polowie glebokosci probówki 1. Cienka rurka 5 przechodzi w osi pro¬ bówki poprzez saczek 2 i jest do niego przymoco¬ wana.Odmiana wkladu (fig. 2) nie ma rury 3 do unie¬ ruchamiania saczka 2 w probówce, gdyz sluzy do 10 20 specjalnych probówek 6 majacych pierscieniowy próg 7 do osadzenia saczka 2 zaopatrzonego w rur¬ ke, 5. PL