13.11.1965 Niemiecka Republika Demokratyczna Opublikowano: 10.111.1969 56965 Ls/90 KI. 35 b, Jt/t Ifc MKP B66 c UKD 35)90 Wlasciciel patentu: VEB Forderaiilagen „7 Okrober", Magdeburg (Nie¬ miecka Republika Demokratyczna) Urzadzenie zabezpieczajace zuraw z przestawnym wysiegnikiem Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie zabez¬ pieczajace zuraw z przestawnym wysiegnikiem, w którym koniec martwej liny przechodzacej przez wspornik i przytrzymujacej wysiegnik, stanowi punkt pomiaru obciazenia.Znane sa rózne zabezpieczenia przed przeciaze¬ niem do zurawi z przestawnym wysiegnikiem mie¬ dzy innymi takie, w których koniec martwej liny przytrzymujacej wysiegnik stanowi punkt pomia¬ ru obciazenia. W zabezpieczeniach tych koniec martwej liny zamocowany jest na przyklad na czlonie zawieszenia, polaczonym poprzez przegub i podpore przesuwna z dzwignia wychylna, ulo¬ zyskowana obrotowo na osi poziomej.Takie rozwiazanie konstrukcyjne doprowadza do pewnego wyrównania zróznicowanych momentów obrotowych wokól punktu obrotowego dzwigni wy- chylnej, powstajacych wskutek zmieniajacych sie, zróznicowanych sil naciagu liny, przy takim sa¬ mym momencie obciazenia. Równowage momentów osiaga sie przy tym za pomoca polaczonej z kon¬ strukcja nosna zurawia sprezyny umieszczonej na drugim koncu dzwigni wychylnej, a na naruszenie tej równowagi reaguje wylacznik krancowy, sprze¬ zony ze sprezyna, który wylacza urzadzenie na¬ pedowe , lub wlacza sygnaly ostrzegawcze.W innych znanych urzadzeniach zabezpieczaja¬ cych przed przeciazeniem przy martwym koncu liny nosnej, jako urzadzenie pomiarowe obciaze¬ nia sluzy sprezyna i dzwignia z talerzem, osadzona wychylnie na osi, zamocowanej na podpórce. Mar¬ twy koniec liny jest tu zamocowany do dzwigni umieszczonej wychylnie na glowicy wysiegnika, a 5 dlugie ramie tej dzwigni wyposazone jest w spre¬ zyne umozliwiajaca uzyskanie równowagi momen¬ tów.Do talerza dzwigni zamocowany jest segment krzywkowy kopiujacy wychylenia dzwigni pod 10 wplywem obciazenia oraz pod wplywem zmiany kierunku martwego konca liny przy zmianie wy¬ siegu. Koniec dzwigni uruchamia wylacznik prze¬ ciazeniowy, a segment krzywkowy ma zepewniaó uruchomienie wylacznika przy przeciazeniu nawet 15 bez zmiany momentu obciazenia.Pierwsze z tych urzadzen maja jednak te nie¬ dogodnosc, ze tylko w ograniczonym zakresie na¬ daja sie do zurawi o wiekszym zakresie wysiegu, poniewaz nie wszystkie momenty, które moga do- 20 prowadzic do przeciazenia zurawia, moga byc przez te urzadzenia uwzglednione i urzadzenia te tylko w srodkowym zakresie obciazen daja male ale równomierne zmiany w naciagu martwego konca liny, natomiast przy malych i duzych obciazeniach, 25 male podwyzszenie obciazenia powoduje stosun¬ kowo duze wahania dzwigni, które tylko czesciowo mozna skompensowac ksztaltem krzywki. Na sku¬ tek tego w wielu polozeniach wysiegnika trzeba koniecznie nastawiac wylacznik ponizej dopusz- M czalnego obciazenia zurawia i w licznych przy- 5696556965 3 4 padkach taki zuraw nie moze byc wykorzystany w pelnym zakresie obciazen dopuszczalnych.W drugim z tych urzadzen wystepuje ta duza niedogodnosc, ze cala sila naciagu liny w martwym jej koncu zostaje przeniesiona na sprezyne, wobec czego ta sprezyna musi miec odpowiednio duze wymiary, a inne elementy musza byc do niej do¬ stosowane.W innych jeszcze znanych urzadzeniach zabez¬ pieczajacych przed przeciazeniem zurawi, jako pismkt pomiaru obciazenia stosuje sie line podno¬ szaca, a dla uchwycenia zmiany obciazenia uzy¬ tecznego, line te przed krazkiem na glowicy wy¬ siegnika przeprowadza sie przez krazek linowy na przystawce a na jej drodze do bebna przewija sie line przez drugi krazek na wychylnej dzwigni.Zmiany polozenia dzwigni sa przeniesione na krzywke, która obraca sie zgodnie z polozeniem wysiegnika. Przy obciazeniu wychylnej dzwigni przez naprezenie liny, wolny koniec dzwigni dziala na sprezyne w obudowie. Ruch sprezyny przejmu¬ je dwuramienna dzwignia, której jedno ramie do¬ tyka krzywki, a drugie uruchamia wylacznik.I to urzadzenie ma równiez szereg wad. Chociaz katowe odchylenia liny sa dokladnie przekazywa¬ ne na dzwignie, sposób przekazywania ruchu na krzywki pozwala na wykorzystanie tylko malej czesci ich obwodu do korekcji ruchu sprezyny, co zmusza do stosowania stosunkowo duzych krzy¬ wek o duzym ciezarze i zajmujacych duzo miejsca.Na skutek stosowania wielu czesci, zwlaszcza wy- chylnych, dokladonósc tego urzadzenia zabezpie¬ czajacego pozostawia wiele do zyczenia. Poza tym, na skutek bardzo duzych róznic w dopuszczalnym obciazeniu, w tego rodzaju urzadzeniach zabez¬ pieczajacych z punktem pomiaru na linie podno¬ szacej musza byc stosowane stosunkowo duze, nie¬ wygodne i nieekonomiczne sprezyny, zmuszajace do stosowania innych czesci o odpowiednio duzych wymiarach.Dalsza niedogodnosc polega na tym, ze przy wy¬ mianie wysiegników o róznej dlugosci nie mozna odpowiednio przestawic zabezpieczenia przed prze¬ ciazeniem.Dalsze znane hydrauliczne, elektro-hydrauliczne i elektryczne urzadzenia zabezpieczajace przed przeciazeniem maja skomplikowana konstrukcje oraz w ciezkich warunkach nie nadaja sie do eks¬ ploatacji. Oprócz tego sa one kosztowne w wyko¬ naniu i eksploatacji, a zwlaszcza kosztowna jest ich konserwacja.Celem wynalazku jest wyeliminowanie tych nie¬ dogodnosci oraz pelne wykorzystanie sprawnosci zurawia i zapewnienie maksymalnego bezpieczen¬ stwa pracy i obslugi.Zadaniem wynalazku jest skonstruowanie ta¬ kiego zabezpieczenia przed przeciazeniem, w któ¬ rym przez odpowiednia . konstrukcje i polaczenie elementów przenoszacych sily oraz elementów ste¬ rujacych i wlaczajacych mozliwe jest pelne wy¬ korzystywanie mozliwosci obciazeniowych zurawia, przy pelnym bezpieczenstwie i malych kosztach oraz malych wymiarach tarcz krzywkowych i ela¬ stycznego czlonu sprezynujacego.Zadanie to zostalo rozwiazane wedlug wynalaz¬ ku dla zurawi o przestawnym wysiegniku, przez wstawienie przekladni lancuchowej miedzy dzwig¬ nia zabierakowa kopiujaca katowe zmiany wychy¬ lenia martwego konca liny przytrzymujacej przes- 5 tawny wysiegnik, a krzywke sterujaca polozenie dzwigni stykowej, wylacznika, w zaleznosci od po¬ wyzszego wychylenia, przy czym okazalo sie ce¬ lowe zastosowanie dwóch krzywek, dwóch dzwigni stykowych i dwóch wylaczników.W urzadzeniu wedlug wynalazku dzwignia zabie¬ rakowa polaczona jest mocno z kolem napedzaja¬ cym przekladnie lancuchowa i jest niezaleznie od dzwigni glównej ulozyskowana obrotowo na osi wspornika oraz zaopatrzona jest w krazki prowa¬ dzace koniec slepej liny.lDwie krzywki sa razem z lancuchowym kolem napedzanym osadzone mocno na wale, ulozyskowanym obrotowo w dolnym kon¬ cu dzwigni glównej. Kazda z dzwigni stykowych jest ulozyskowana obrotowo na osi, umieszczonej w dzwigni glównej oraz jest wyposazona w kra¬ zek, sluzacy do polaczenia dzwigni z krzywkami.Moga byc zastosowane równiez wymienne tarcze krzywkowe przytrzymywane przez dzwignie.Zastosowanie przekladni przy przenoszeniu ru¬ chu na krzywke ma zasadnicze znaczenie dla wlas¬ ciwego dzialania wylacznika, gdyz z jednej strony pozwala na kilkakrotne zwiekszenie kata obrotu krzywki w stosunku do kata wychylenia dzwigni zabierakowej, co pozwala na lepsza reakcje krzyw¬ ki na male róznice wychylenia tej dzwigni, oraz pozwala na zmniejszenie srednicy krzywki i kil¬ kakrotnie lepsze wykorzystanie jej obwodu.Dalsze zalety zabezpieczenia przed przeciazeniem wedlug wynalazku, polegaja na mozliwosci doklad¬ nego dopasowania krzywek regulujacych wylacze¬ nie do dopuszczalnych momentów obciazenia w ca¬ lym zakresie wysiegu, co umozliwia maksymalne obciazenie zurawia przy kazdym dowolnym jego wysiegu. Przez umieszczenie kilku róznych tarcz krzywkowych i przelaczników krancowych mozli¬ we jest oprócz tego wykrzystanie wiekszego, do¬ puszczalnego momentu obciazenia przy ustawieniu wysiegnika równolegle do dluzszego boku podsta¬ wy.Urzadzenia zabezpieczajace przed przeciazeniem wedlug wynalazku funkcjonuje bezpiecznie wsku¬ tek wlasciwego prowadzenia czlonów sterujacych przed kazdorazowym wysiegiem. Bezpieczenstwo funkcjonowania jest wieksze ponadto dzieki temu ze kontrola ustawienia wysiegnika, przy zmianie tego ustawienia, odbywa sie równiez za pomoca urzadzenia zabezpieczajacego przed przeciazeniem, w zwiazku z czym jest wykluczone podnoszenie dluzszego wysiegnika przy krzywkach przeznaczo¬ nych do krótszych wysiegników. Dokladne usta¬ wienie krzywek i powtórne przelozenie dzwigni wlaczania pozwalaja na zastosowanie krzywek o ksztalcie odpowiadajacym lukowi kola i o malych wymiarach.Wynalazek wyjasniony jest blizej na przykladzie rozwiazania, uwidoczniowym na zalaczonych ry¬ sunkach, na których fig. 1 przedstawia urzadzenie wedlug wynalazku w widoku z przodu, a fig. 2 — to samo urzadzenie, w przekroju wzdluz linii a—a na fig. 1. 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 Na osi 2 wspornika 1 ulozyskowana jest obroto¬ wo za pomoca swego kolowego konca dzwignia glówna 3, której drugi, dolny koniec opiera sie na elastycznej podporze 20, zamocowanej na wspor¬ niku 1, ze sprezyna 16. Do glównej dzwigni 3 za¬ mocowany jest za pomoca koncówki 4 koniec 5 martwej liny podtrzymujacej wysiegnik. Koniec 5 martwej liny jest ujety miedzy dwa prowadza¬ ce krazki 7, umieszczone na zabierakowej dzwig¬ ni 6. Dzwignia 6 jest polaczona sztywno z lancu¬ chowym kolem 8 oraz jest umieszczona obrotowo niezaleznie od dzwigni '3, na osi 2 wspornika 1.Dzwignia 6 jest polaczona ponadto poprzez lan¬ cuchowa przekladnie 9a, skladajaca sie z lancu¬ chowego kola 8, lancucha 9 i z zebnika 10, z krzyw¬ kami 11, umieszczonymi na dolnym koncu dzwig¬ ni 3. Krzywki 11, lla maja rózne wymiary oraz sa osadzone sztywno razem z zebnikiem 10 na wale 19, ulozyskowanym obrotowo w dolnej czesci dzwigni 3. Nad krzywkami lla, llb ulozyskowane sa obrotowo na osi 15, osadzonej w dzwigni 3, stykowe dzwignie 13a, 13b ogólnie oznaczone 13 osadzone niezaleznie jedna od drugiej. Górne ra¬ miona dzwigni l'3a, 13b sa uciskane elastycznie przez sprezyny 14. Natomiast na dolnych ramio¬ nach dzwigni 13 osadzone sa krazki 12 przylegaja¬ ce do krzywek 11. Dolne konce stykowych dzwigni 13a, 13b stanowia polaczenie ukladu dzwigniowe¬ go z wylacznikami 17a, 17b umieszczonymi na sztywnym wsporniku 1.Na kazdej stykowej dzwigni 13 znajduje sie usta- lacz 21, sluzacy do ustalania polozenia dzwigni 13 z dzwignia 3, a na dzwigni 3 umieszczona jest oslona 22lancucha. ' Przy obciazeniu konca 5 martwej liny wysieg¬ nika powstaje wokól punktu obrotowego dzwigni 3, na osi 2 wspornika 1 moment, wyrównujacy wstepny ucisk sprezyny 16 az do przekroczenia wartosci granicznej. Przy przekroczeniu tej war¬ tosci nastepuje dalsze odksztalcenie sprezyny 16 i dolny koniec dzwigni 3 wraz z krzywkami 11 i stykowymi dzwigniami 13 opisuje lukowy tor i wylacza wskutek tego wylacznik 17a, lub 17b. Po¬ woduje to wylaczanie dzwignicy i uruchomienie sygnalów ostrzegawczych w mechanizmie obroto¬ wym i w mechanizmie naciagowym wysiegnika.Przy przestawieniu wysiegnika zmienia sie na¬ chylenie konca 5 martwej liny i pomimo takiego samego momentu obciazenia zmienia sie równiez sila naciagu liny w jej martwym koncu 5. Zmia¬ na nachylenia konca 5 martwej liny powoduje po¬ przez zabierakowa dzwignie 6 i lancuchowy naped 9a przekrecenie krzywek i ruch stykowej dzwigni 13, której krazki 12 pod dzialaniem sprezyn 14 sta¬ le stykaja sie z krzywkami 11. Umozliwia to z ko¬ lei zetkniecie sie dolnego konca dzwigni 13a lub 13b z wylacznikiem 17a lub 17b.Przelozenie stosunkowo malych odchylen konca 5 martwej liny poprzez zabierakowa dzwignie 6 i lancuchowa przekladnie 9a powoduje kilkakrot¬ nie wiekszy katowy obrót krzywek 11, a tym sa¬ mym pewniejsze dzialanie wylaczników 17.Przelozenie zmiany odchylenia konca 5 martwej liny prowadzone az do konca dzwigni stykowej 13, stykajacej sie z wylacznikiem krancowym, umozli- 6 wia wyrównanie ruchów dzwigni 3, róznicowanych przy takim samym momencie obciazenia i zmien¬ nym wysiegu oraz powoduje stale wylaczenie do¬ kladnie przy przekroczeniu dopuszczalnego momen- 5 tu obciazenia.Wymiary krzywek lla, llb sa zróznicowane, przy czym w ruchu znajduje sie chwilowo tylko jeden z wylaczników 17a lub 17b. Przy obrocie wysieg¬ nika z polozenia równolegle do kierunku jazdy zu- io rawia w polozenie poprzeczne do tego kierunku albo odwrotnie nastepuje za pomoca dolnej krzyw¬ ki, umieszczonej na punkcie obrotowym górnego wózka zurawia, przerwanie obwodu pradu na wy¬ laczniku 17a, a zamkniecie obwodu pradu na wy- 15 laczniku 17b albo odwrotnie, wskutek czego moze byc wykorzystany dopuszczalny, wiekszy moment obciazenia przy ustawieniu wysiegnika równolegle do kierunku jazdy.Wymiana krzywek 11 jest mozliwa tylko w cza- 20 sie wylaczenia dzwigni stykowej 13, kiedy obwód pradu jest przerwany do wylaczników. Wtedy mozliwe jest uzytkowanie zurawia bez tarcz krzywkowych 11 oraz ustawienie dzwigni styko¬ wej 13. 25 PL