W odpowiednio dobranych odleglosciach lancuch ten jest zaopatrzony w wieszaki, 12 i 13, na któ¬ rych zawiesza sie przeznaczone do powlekania 65 przedmioty, 14, 15, 16, 17, 18 i 19 1 imaków 20 i 21.5 56952 6 Przedstawiony na rysunku przenosnik jest przysto¬ sowany do przesuwania natryskiwanycn przedmio¬ tów poprzez strefe powlekania z odpowiednia pred¬ koscia, na przyklad z predkoscia 3m/min. Mikro- przelaczniki 22 i 23 sa zamontowane z mozliwoscia przedstawienia ich na przenosnikowym torze 10 i sa przez ten tor podtrzymywane, oraz sa zaopat¬ rzone w uruchamiajace je obrotowe palce 22a i 23a, z którymi stykaja sie haczyki 18, 19 podczas prze¬ suwania powlekanego przedmiotu wzdluz toru przenosnikowego. Na przyklad zetkniecie sie ha¬ czyka 18 z palcem 22a uruchamia natryskiwanie, a zetkniecie sie z palcem 23a przerywa natryski¬ wanie. W ten sposób zapobiega isie marnowaniu farby, poniewaz nie ma miejsca natryskiwanie ob¬ szaru pomiedzy przedmiotami.Farba jest dostarczana do pokrywanego przed¬ miotu w dwóch miejscach. W jednym z tych miejsc znajduje sie natryskujacy rozpylacz 30, zamocowa¬ ny na izolatorze 40 osadzonym na przesuwnej czes¬ ci 41 hydraulicznego nawrotnego przesuwnika 42.Przesuwnik ten jest uruchamiany za pomoca kon¬ wencjonalnych elementów hydraulicznych (nie po¬ kazanych na rysunku), w celu pionowego przesu¬ wania rozpylacza ruchem nawrotnym okreslona ilosc razy, podczas gdy obok niego przesuwa sie malowana szafka. Drugie zródlo natryskiwanej far¬ by stanowi rozpylacz 43, który jest osadzony na nieruchomym izolacyjnym wsporniku 44. Rozpy¬ lacz ten powleka dolne strony szafek, gdy przesu¬ waja sie one wzdluz linii potokowej. Podobny uklad moze byc zastosowany w innym miejscu li¬ nii potokowej w celu malowania pozostalych boków i górnych stron szafek.Zródlo farby stanowi zbiornik 45, umieszczony na izolacyjnym wsporniku 46. Pobierana ze zbior¬ nika farba przechodzi przez filtr 47, a nastepnie przez dwie zasilajace rury 48 i 49 do pomp 50 i 51, umieszczonych w obudowie 52, w której po kazdej stronie jest umieszczona identyczna pompa wraz z wyposazeniem. (Bedzie tu opisany tylko jeden taki zespól). Pompa ta o zmiennej wydajnosci jest napedzana silnikiem elektrycznym poruszajacym tlok pompy, korzystnie poprzez iskrzynke przeklad¬ niowa, za pomoca jarzmowego ukladu 53, najko¬ rzystniej z nastawianymi mimosrodami, od izola¬ cyjnego walka 54 siegajacego w dól poprzez izo¬ lacyjna podtrzymujaca tuleje 55 az do elementów napedzajacych znajdujacych sie w podstawie 56.Cisnieniowy wylot pompy, jest polaczony po¬ przez rure 57, trójdrozny, elektromagnetyczny za¬ wór 58, oczyszczajacy filtr 59, wysokocisnieniowy lacznik 60 i odpowiedni wysokocisnieniowy gietki przewód 61 z rozpylaczem 43. Najkorzystniej jest gdy filtr 59 przepuszcza tylko czastki o wielkosci ponizej dwudziestu pieciu mikronów.Z przewodem 57 jest polaczony tlumik impul¬ sów 62, skladajacy sie z obudowy wyposazonej wewnatrz w przepone, wystawiona na dzialanie bardzo duzych cisnien panujacych w rurociagu, przy czym przepona ta jest na tyle podatna, ze mo¬ ze lagodzic impulsy cisnienia pochodzace od wymu¬ szonego ruchu tloka pompy i moze zapewniac bar¬ dzo równomierne dostarczanie farby pod wysokim cisnieniem do rozpylacza 43. Z przewodem 57 jest polaczony równiez odciazajacy zawór 63, który jest polaczony z zasysajaca strona pompy, Zawór ten jest tak wyregulowany, ze otwiera sie przy okreslonym cisnieniu, nieznacznie prze- 5 kraczajacym stosowane cisnienie robocze i przez¬ naczony jest ido zapobiegania uszkodzeniom w przypadku zatkania sie wylotu rozpylacza.Uruchamiany za pomoca solenoidu trójdrozny zawór 58 jest równiez polaczony z zasysajaca stro- io na pompy 51 za pomoca przewodu 64. W jednym polozeniu tego zaworu przewód 57 laczy sie z fil¬ trem 59 i w ten sposób dostarcza ciecz do rozpy¬ lacza 43, natomiast uruchomienie solenoidu, na przyklad za pomoca wylacznika 23, powoduje pola- 15 czenie przewodu 57 przewodem 64, powodujac re¬ cyrkulacje czynnika przez pompe, która wówczas biegnie jalowo i zasadniczo chwilowo przerywa za¬ silanie rozpylacza 43.Jest oczywistym, ze uklad pompujacy,- umiesz- 20 czony z drugiej strony obudowy 52 (po lewej stro¬ nie na rysunku) jest zupelnie podobny. Zgodnie z tym ciekly material powlekajacy bedzie w podobny sposób dostarczany do rozpylacza 30, poprzez lacz¬ nik 65 i gietki przewód 66. Rozpylacze 30 i 43 sa 25 wzajemnie oddalone o taka sama odleglosc, jaka istnieje pomiedzy wieszakami 12 i 13 przenosnika, tak ze obydwa pistolety moga byc wylaczane z pra¬ cy jednoczesnie.Dysza rozpylacza 30 wytwarza wachlarzowata 30 blone, zasadniczo w jednej jedynej plaszczyznie.Znajdujaca sie wewnatrz przelotu 31 ciecz pod cis¬ nieniem wydostaje sie na zewnatrz przez bardzo maly otwór 32 o zwiekszajacym sie przekroju po¬ przecznym. Wskazanym jest, aby otwór ten byl 35 wydluzony, o wymiarach wynoszacych 0,3 mm na 0,13 mm. Jest on wykonany w dnie wybrania 33, które znajduje isie w tyle w stosunku do czolowej powierzchni dyszy. Doprowadzana do otworu 32 pod bardzo duzym cisnieniem ciecz, po wydostaniu 40 sie na zewnatrz zostaje rozdrobniona i przybiera ksztalt wachlarza, którego boki 34 i 35 sa rozwar¬ te pod katem okolo 80°.Aby mozna bylo osiagnac wymagane wyniki, dany kat powinien co najmniej wynosic 25° cho- 45 ciaz w niektórych przypadkach kat ten moze byc mniejszy niz 15°, ale najkorzystniej jest gdy wy¬ nosi on co najmniej 50° do 60°. Dostarczanie cie¬ czy pod duzym cisnieniem przez bardzo male wy¬ dluzone otwory powoduje tworzenie sie „pióropu- 50 szy", przy któryms z boków. „Pióropusze" te sa wy¬ soce niepozadane, gdyz nie tylko znieksztalcaja na¬ noszone slacly, jakie tworza czasteczki cieczy, ale równiez powoduja tworzenie sie obszarów o du¬ zych wymiarach czastek co wplywa na pogarsza- 55 nie sie sterowania polem elektrostatycznym i obni¬ za jakosc malowania. W celu zapobiezenia powsta¬ wania takich „pióropuszy", konieczne jest stoso¬ wanie cisnien cieczy rzedu 17,5 kG/cm2, a najko¬ rzystniej nawet ponad 21 kG/cm2. W praktyce cze- 60 sto wskazanym jest stosowanie cisnienia co naj¬ mniej rzedu 56 kG/cm2, a przy rozpylaniu synte¬ tycznej emalii dobre wyniki uzyskuje sie przy cis¬ nieniach na przyklad 120 kG/cm2.Zbyt duze cisnienie powoduje w wyrzucanej z wylotowego otworu cieczy, przybierajacej ksztalt7 56952 8 wachlarza, powstawanie fal 36a — 36i w ksztalcie luku, oraz promieniowych obszarów o naprzemian wiejkszej i mniejszej gestosci, w postaci prazków 3?a — $7gr przy czym wymienione lukowe fale powstaja przy nieco nizszych cisnieniach niz prazki.Aby zmniejszyc dlugosc fal lukowych do wy¬ miaru ponizej 1,3 mm, nalezy nadac cieczy dosta¬ tecznie duza predkosc wzgledem otaczajacego po¬ wietrza. Najkorzystniej jest, gdy odleglosc od wy¬ lotowego otworu 32 do przedniej krawedzi blony, gdzie nastepuje rozrywanie isie jej na oddzielne czastki, nie przekracza 25 mm, a najczesciej poza¬ dane jest aby odleglosc ta nie wynosila wiecej niz 19 mm, przy czym bardzo dobre wyniki malowa¬ nia uzyskuje sie przy odleglosci rzedu 6 mm.Dysza, lub co najmniej jej czesc, w której znaj¬ duje sie otwór wytryskujacy, powinny byc wyko¬ nane z odpornego na zuzycie materialu. Do tego celu • nadaja sie wegliki tungstenu lub szlachetny kamien, taki jak diament, jak równiez odpowied¬ nia jest stal nierdzewna.Maly otwór wytryskowy w polaczeniu z zasto¬ sowanym bardzo duzym cisnieniem bedzie dawal wymagane rozdrobnienie materialu przy wymaga¬ nym natezeniu jego przeplywu. Jezeli do malowa¬ nia sa przeznaczone przedmioty „azurowe", takie jak ramy rurowych krzesel stalowych lub ramy rowerowe, to najbardziej odpowiednim natezeniem przeplywu farby jest natezenie nie mniejsze niz 250 cmtyimm. Przy mniej „azurowych" przedmio¬ tach natezenie przeplywu moze jeszcze wzrosnac do 406 cms/min.Dotychczas omówiono urzadzenie, w którego glowicy rozpylajacej wykonany jest podluzny otwór wylotowy. Jednakze okazalo sie, ze bardziej wskazanym jest wykonanie otworu kolowego w miejsce wydluzonego. W takim otworze musi byc zastosowana srubowa wkladka w przelocie 31, za¬ pewniajaca uzyskanie strumienia w ksztalcie wy¬ drazonego stozka. Zadawalajace wyniki zostaly uzyskane z kolowymi otworami, majacymi na ogól; tego samego rzedu wymiar otworu roboczego jak wymiar stosowany w omawianych wyzej otworach szczelinowych.W szczególnym wykonaniu urzadzenia wedlug wynalazku przedstawionym na fig. 1^-6, odpowied¬ nio wysokonapieciowe zasilajace zespoly 68 i 69 maja jeden zacisk uziemiony, a drugi zacisk po¬ laczony z rozpylaczem, tak ze dysza lub powleka¬ jaca blona Wychodzaca z niej dziala jako jedna elektroda, druga elektroda jest uziemiony malowa¬ ny przedmiot. W celu nadania czastkom strumie¬ nia natryskujacego* odpowiedniej predkosci urza¬ dzenie musi pracowac przy calkowitej róznicy po¬ tencjalów pola wynoszacej co najmniej 40 000 V.Pray malow-aniu równych powierzchni wskazane jest takie zmieszczenie rozpylacza w stosunku do przediftiatu: aby zasadnicze rozpraszanie czastek strumienia natryskujacego i zmniejszenie jego psedfcofcei zachodzilo wczesniej zanim czastki te osiagna bezposrednie sasiedztwo powlekanego przedmiotu. Zmniejsza to sklonnosc czastek do za¬ tracania sie w postaci zbytnio rozproszonego stru¬ mienia natryskujacego. Aczkolwiek przy powleka¬ niu przedmiotów majacych wglebienia ruch czas¬ tek moze byc wykorzystywany jako wspólczynnik kontrolny w celu uzyskiwania odpowiedniej jakos¬ ci malowania, wskazanym jest umieszczenie rozpy- 5 lacza dostatecznie blisko przedmiotu, w celu za¬ pewnienia czastkom, które maja byc odkladane duzej poczatkowej predkosci, co prowadzi do uzys¬ kania zadawalajacych wyników malowania. Tam gdzie predkosc czastek materialu nie moze byc za¬ stosowana jako czynnik kontrolujacy, wskazanym jest, aby odleglosc miedzy rozpylaczem a przed¬ miotem, mierzona wzdluz osi strumienia natrys¬ kujacego, wynosila co najmniej 500 mm. Tam gdzie os strumienia natryskujacego jest prostopadla do toru przesuwu przedmiotu powlekanego bardzo dobre wyniki zostaly uzyskane przy oddaleniu roz¬ pylacza od tego toru 760 mm lub nieco wiecej.Mniejsza odleglosc, moze byc zastosowana wów¬ czas, gdy rozpylacz jest ustawiony pod katem ostrym do drogi przemieszczenia sie przedmiotu powlekanego. Stwierdzono równiez, ze przy wzros¬ cie gradientu napiecia podnosi sie efekt naladowa¬ nia czastek. Srednie gradienty potencjalu powin¬ ny wynosic co najmniej okolo 2000 V/cm, a najko¬ rzystniej 4000 V/cm. Wówczas gdy stosowane jest male oddalenie przedmiotu powlekanego od dyszy, tak jak to zachodzi w przypadku, gdy dysza lub blona cieczy spelnia role wysokonapieciowej elek¬ trody i gdy nie jest wskazane zmniejszenie pred¬ kosci czastek, nadanej przez hydrostatyczne cis¬ nienie, doprowadzane napiecie moze byc mniejsze niz 40 000 V. Natomiast gdy stosuje sie wieksze oddalenie, to wówczas wskazanym jest stosowanie napiecia zasilajacego od 100 000 do 150 000 V a na¬ wet wiecej.Odmiana urzadzenia przedstawiona na fig. 4— 6 umozliwia zmiane w szerokim zakresie wydaj¬ nosci objetosciowej materialu powlekanego, nawet podczas pracy elektrostatycznego urzadzenia na¬ tryskujacego. Na ogól jest to przeprowadzone za pomoca stalego utrzymywania cieczy pod wyma¬ ganym wysokim cisnieniem w komorze znajduja¬ cej sie tuz za otworem rozpylajacym, jednoczesnie z szybkim otwieraniem i zamykaniem polaczenia pomiedzy otworem i komora zasilajaca.W odmianie wykonanie urzadzenia przedstawio¬ nej na fig. 4, 5, 6 rozpylacz, zaopatrzony w hydro¬ statyczny otwór rozpylajacy 71 zamontowany jest na przesuwanej pionowo podstawie 72 przesuwni- ka nawrotnego, na której osadzony jest przede wszystkim glówny wspornik 73 zaopatrzony w skierowane ku górze zakonczenia 73a i 73b, przy czym na zakonczeniu 73a jest osadzony silnik 74.Poniewaz wspornik i polaczone z nim elementy znajduja sie pod wysokim napieciem podczas pracy urzadzenia, silnik ten jest zasilany z izolujacego transformatora, lub tez moze byc to silnik powie¬ trzny jak równiez hydrauliczny. Silnik 74 wprawia w ruch obrotowy wielowypustowy wal 75, który jest osaczony swymi czopami w koncówkach wspornika glównego. Najkorzystniejsza predkosc obrotowa walu wynosi 300 obr/min. Na wale tym osadzona jest sterujaca krzywka 76 majaca pod¬ wyzszona czesc 76a i obnizona czesc 76b. Podwyz¬ szona czesc krzywki zajmuje stopniowo coraz 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6056952 9 10 wieksza czesc jej obwodu, w miare przesuwania sie w kierunku lewego jej konca, a stopniowo co¬ raz mniejsza czesc obwodu, w miare przesuwania sie w kierunku opuszczonego w dól prawego konca tej krzywki.Na wsporniku 73 jest na stale zamontowany drugi wspornik 77, na którym z kolei jest umiesz¬ czony hydrostatyczny rozpylacz natryskujacy (wi¬ doczny po lewej stronie fig. 5) oraz uklad przezna¬ czony do sterowania srednia objetoscia cieklego materialu powlekajacego, rozpylana w danym okresie czasu. W prowadnicach wspornika 77 znaj¬ duje sie jarzmo 78, które otacza sterujaca krzywke 76 i jest zaopatrzone w palec prowadzacy lub pro¬ wadzacy krazek 79, zamontowany w jednym jego boku. Jarzmo 78 jest stale dociskane w lewo (fig. 5) za pomoca sprezyny 80, zamknietej w obudo¬ wie 81, przy czym sprezyna ta opiera sie o poru¬ szajacy sie ruchem nawrotnym trzpien 82 osadzony na jarzmie 78. W ten sposób obracanie sie krzywki 76 umozliwia sprezynie przesuwanie jarzma 78 na lewo, wówczas gdy obnizona czesc krzywki styka sie z krazkiem 79 oraz przesuwanie tego jarzma na prawo o okreslona odleglosc, wówczas gdy z krazkiem 79 oraz przesuwanie tego jarzma na pra¬ wo o okreslona odleglosc, wówczas gdy z krazkiem 79 styka sie podwyzszona czesc powierzchni krzywki.Dysza 83 rozpylacza z wykonanym w niej ot¬ worem 71, jest zamontowana w kadlubie 84 i ma wybranie stanowiace zasilajaca komore 85, umiesz¬ czona tuz za rozplajacym otworem 71 i przystoso¬ wana do laczenia sie z nim. Rozpylajacy otwór jest otworem w rodzaju jednego z omówionych po¬ przednio, na przyklad moze byc on w ksztalcie pro¬ stokata, którego pionowy bok wynosi 0,25 mm, a poziomy — 1,0 lub 1,3 mm. W czasie pracy urza¬ dzenia ciekly material powlekajacy jest dostar¬ czany stale pod duzym hydrostatycznym cisnieniem do komory zasilajacej, najkorzystniej za pomoca ukladu obiegowego, w którym pompa dostarcza ciekly material powlekajacy przez zasilajacy prze¬ wód 86, przy czym material ten powraca zwrot¬ nym przewodem 87 wedlug znanych zasad recyr¬ kulacji w celu utrzymywania cisnienia, zwrotny przewód powinien byc zaopatrzony w okreslonym miejscu w dlawiacy otwór o takim wymiarze w stosunku do wydajnosci pompy tloczacej, który pozwalalby na stale utrzymywanie w zasilajacej komorze 85 wymaganego cisnienia roboczego na przyklad 70 kG/cm2. Doplywem cieczy powlekaja¬ cej do otworu dyszy steruje zaworowy drazek 88, którego jeden koniec umieszczony jest w poblizu otworu 71, drugi natomiast zamontowany jest na jarzmie 78. W celu zapobiegania przeciekom cieczy z zasilajacej komory 85 przy jednoczesnym umo¬ zliwieniu nawrotnego ruchu zaworowego drazka 88, zastosowano uszczelnienie 89, przymocowane za pomoca dlawikowej nakretki 90.Dzieki takiej konstrukcji cofniecie zaworowego drazka o 0,1 mm powoduje calkowite otwarcie otworu 71.Sterowanie natezeniem przeplywu cieklego ma¬ terialu powlekajacego, a zatem srednia jego obje¬ tosc rozpylana w danym okresie, czasu jest uzys¬ kiwane za pomoca zmiany wzglednego czasu, ot¬ warcia otworu rozpylajacego, w stosunku do czasu zamkniecia, w którym polaczenie z komora 85 jest przerwane. W celu przeprowadzenia tego rodzaju 5 regulacji krzywka 76 ma moznosc przesuwania sie wzdluz wielowypustowego walu 75, przy czym jest ona przesuwana i przytrzymywana w wymaganym polozeniu, za pomoca odpowiednich, przeznaczo¬ nych do tego celu elementów przedstawiajacych.Elementem przestawiajacym jest wspornik 91, ma¬ jacy mozliwosc przesuwania sie za pomoca gwin¬ towanego sworznia 92, wkreconego w koncówke 73b glównego wspornika. Obrócenie sworznia 92 za pomoca srubokreta wkladanego w rowek 92a (przy czym nastawianie to moze byc przeprowadzane na¬ wet podczas pracy urzadzenia za pomoca zastoso¬ wania srubokreta z odpowiednio izolowanym chwytem), zmienia polozenie krzywki na wielowy- pustowym wale, powoduje zwiekszenie lub zmniej¬ szenie okresu czasu, w którym mozliwy jest prze¬ plyw cieczy powlekajacej przez rozpylajacy otwór 71, w stosunku do okresu czasu, w którym prze¬ plyw ten jest przerwany. Laczac komore zasilajaca z otworem wtryskujacym kilka razy na sekunde, na przyklad 5 razy na sekunde, przy obracaniu sie krzywki z predkoscia 300 obr/min, mozna zapewnic równomierne nakladanie farby na malowany przedmiot, przy czym jednoczesnie moga byc prze¬ prowadzane znaczne zmiany sredniej objetosci do¬ starczanego materialu powlekajacego. , Gdy krzywka sterujaca zostanie przesunieta na prawo w dól (fig. 4), to tak jak to pokazuje fig. 6A, przelot dla wyplywu cieczy jest otwarty przez dlu¬ gi procentowo okres czasu. Srednia objetosc do¬ starczanego w jednostce czasu materialu powle¬ kajacego wynosi wówczas okolo 85% objetosci ja¬ ka moglaby byc dostarczona gdyby rozpylanie nie bylo przerywane i gdyby praca odbywala sie przy tym samym cisnieniu materialu rozpylanego. Ana¬ lizujac wykres z fig. 6B, mozna spostrzec, - ze gdy krzywka znajduje sie w srodkowym polozeniu, po¬ laczenie miedzy rozpylajacym otworem 71 i zasi¬ lajaca komora 85 jest otwarte przez polowe calego czasu pracy, a zamkniete przez druga polowe tego czasu. Dostarczana w tym przypadku srednia obje¬ tosc materialu powlekajacego wynosi polowe tej objetosci, jaka moglaby byc dostarczana przez ten sam rozpylacz nie zaopatrzony, w zadne elementy sterujace. Fig. 6C pokazuje czynny przekrój krzyw¬ ki i zwiazany z nim wykres, przy czym w tych warunkach polaczenie pomiedzy rozpylajacym otworem i komora zasilajaca jest otwarte -tylko w ciagu okolo 15% ogólnego czasu pracy urzadze¬ nia. Ruch posuwisty zaworowego drazka 88 i mo¬ zliwosc stosowania wiekszego otworu przy mniej¬ szej szybkosci dostarczania materialu powlekaja¬ cego, pozwala unikac zatykania dyszy przez stale czastki farby.Tego rodzaju uklad pozwala utrzymywac w ko¬ morze 85 wymagane cisnienia rozpylania na stalym poziomie (na przyklad od 56 do 70 kG/cm2) i umoz¬ liwia sterowanie objetoscia powlekajacego materia¬ lu w szerokim zakresie.Odmiane urzadzenia wedlug wynalazku przed¬ stawia fig. 7, gdzie pokazane jest urzadzenie na- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6011 56952 12 tryskujace 100, którego obudowa 101 jest wykona¬ na z materialu izolacyjnego i jest przymocowana w odpowiedni sposób do metalowego, uziemionego kadluba 103.Poprzez kadlub 103 i obudowe 101, przechodzi pokryty izolacja doprowadzajacy przewód 104, po¬ laczony z zaciskiem zespolu zasilajacego (nie po¬ kazanego- na rysunku), a za pomoca elektrycznego polaczenia 105 z opornikiem 106, który moze miec opór rzedu 160 megaomów. Jest on polaczony swym prawym koncem ze stykiem 106a, laczacym sie z elektroda 107, która jest wykonana z cienkiego drutu i zaopatrzona w koncówke 108 siegajaca na zewnatrz koncowego kolpaka 109 i plytki dyszowej 109a, wykonanych na przyklad z materialu izola¬ cyjnego. Elektroda 107 jest umieszczona w poblizu otworu 110, wyrzucajacego farbe. Odleglosc od koncówki elektrody do najblizszej uziemionej czesci pistoletu (przedniego konca kadluba 103 rozpylacza) wynosi okolo 150 mm. Korzystne jest stosowanie zaostrzonej elektrody, o srednicy nie wiekszej niz 2,5 mm, a najkorzystniej o srednicy 0,25 lub 0,5 mm.Podobnie jak otwory, opisane przy innych wy¬ konaniach, otwór 110 w elemencie dyszowym 126 jest wykonany z materialu o duzej odpornosci na zuzywanie sie, takiego materialu jak wegliki tun¬ gstenu lub diamentu i ma wymiar minimalny 0,13 mm, a maksymalny 0,40 mm.Farba jest dostarczana do rozpylacza ze zró¬ dla (nie pokazanego na rysunku) poprzez przewód 111, wykonany w kadlubie rozpylacza i laczacy sie z ulozonym- wzdluznie w obudowie kanalem prze¬ lotowym 112, który jest zakonczony zaworowym gniazdem 113, umieszczonym przy dyszy 126 i la¬ czy sie z rozpylajacym otworem 110. Zawór ten jest sterowany za pomoca zbieznego zakonczenia za¬ worowego elementu 115, wykonanego z materialu izolacyjnego i polaczonego z kolei z popychaczem 116 sprzezonym z uruchamiajacymi go elementa¬ mi nie pokazanymi na rysunku.Farba pod wysokim cisnieniem jest dostarcza¬ na do rozpylacza przez przewód 111 i wytryskuje z otworu 110 w postaci wachlarzowatej blony 121 (fig. 8 i 9), która w strefie rozpylania rozrywa sie na wachlarzowate strumienie 123, rozpylonych czastek. Przeciekanie farby do wnetrza obudowy mieszczacej opornik 106 jest uniemozliwione dzie¬ ki zastosowaniu kolowego pierscienia 132 otacza¬ jacego lacznik 133, przez który przechodzi element stykowy 106a elektrody. Podobnie jak obudowa 101, uruchamiajacy zawór element 115, koncowy kolpak 109 i dyszowa plytka 109a, równiez lacznik 133 jest wykonany z materialu izolacyjnego.Koncówka 108 elektrody 107 jest umieszczona na zewnatrz glowicy równolegle do strumienia far¬ by, wychodzacego z otworu 110. W szczególnym wykonaniu tu przedstawionym, wysunieta czesc elektrody jest oddalona o okolo 3,2 mm od po¬ wierzchni blony, a koncówka 108 jest o okolo 3,2 mm cofnieta do tylu od strefy rozpylania 122, Stwierdzono, ze w tym wykonaniu cofniecie wierz¬ cholka elektrody do tylu od strefy rozpylania, po¬ woduje bardziej skuteczne ladowanie elektryczne .natryskiwanych czastek, a zatem wieksza spraw¬ nosc odkladania niz ta, jaka uzyskaloby sie gdyby elektroda byla wysunieta do strefy rozpylania lub tez poza nia. Umieszczenie elektrody w pewnym oddaleniu od blony zabezpiecza przed elektrycz- 5 nym stepieniem elektrody przez farbe, a równiez uniemozliwia fizyczne oddzialywanie elektrody na tworzenie sie wymaganej powloki oraz na proces rozpylania. W celu polepszenia sprawnosci powle¬ kania, mozna zastosowac kilka elektrod. Na przy¬ klad zadawalajace wyniki uzyskano przy uzyciu dwóch elektrod umieszczonych czesciowo na zew¬ natrz rozpylacza w plaszczyznie równoleglej do po¬ wierzchni cieklej blony, w odleglosci 3,2 mm od strefy rozpylania, a ich koncówki sa wzajemnie oddalone o 1,3 mm.Na elektrodzie 107 jest utrzymywany wysoki po¬ tencjal elektryczny rzedu 50 000 V. Poniewaz prze¬ dnia czesc natryskujacego urzadzenia 100 znajduje sie blisko elektrody 107 i jest odizolowana od zie¬ mi, uzyskuje ona normalnie potencjal zasadniczo równy potencjalowi elektrody 107 lub co najmniej potencjal rózniacy sie od potencjalu elektrody mniej niz o 10%.Przy zalozeniu, ze normalna odleglosc od elek¬ trody do przedmiotu powlekanego wynosi 25 cm, wówczas napiecie to stworzyloby pole elektrosta¬ tyczne w kierunku przedmiotu powlekanego o sred¬ nim gradiencie 2000 V/cm, a z uziemionym kadlu¬ bem 103 rozpylacza odsunietym tylko o okolo 15 cm do tylu od^koncówki 108 elektrody, wytworzyloby sie pole elektrostatyczne równiez w kierunku uzie¬ mionego kadluba o srednim gradiencie potencjalu ponad 3300 V/cm. Istnienie uziemionego kadluba w stalej i stosunkowo malej odleglosci od elektro¬ dy daje pewne korzysci. Mianowicie niezmienny, minimalny gradient potencjalu jest zapewniony w poblizu elektrody, bez wzgledu na zachodzace ewentualnie zmiany odleglosci pomiedzy rozpyla¬ czem a malowanymi przedmiotami. Stosunkowo mala odleglosc pomiedzy ladujaca elektroda a uzie¬ mionym kadlubem umozliwia osiagniecie wysokie¬ go lokalnego gradientu potencjalu w poblizu wierz¬ cholka elektrody, a zatem powoduje skuteczne la¬ dowanie rozpylanej farby przy niskim napieciu przykladanym do elektrody. Zastosowanie nizsze¬ go napiecia przykladanego do elektrody umozliwia z kolei zastosowanie mniejszego i mniej kosztow¬ nego urzadzenia zasilajacego oraz lzejszego i bar¬ dziej gietkiego przewodu wysokiego napiecia, co ma specjalne znaczenie gdy rozpylacz ma byc ob¬ slugiwany recznie. Dalsze zmniejszenie potencjalu elektrody moze byc uzyskane bez wiekszego po¬ gorszenia sprawnosci odkladania farby, przez jesz¬ cze dalsze zmniejszenie odleglosci pomiedzy ladu¬ jaca elektroda i uziemionym kadlubem pistoletu.Bardzo dobre wyniki uzyskano z urzadzeniem, w którym odleglosc od elektrody do uziemienia wynosila okolo 75 mm i które pracowalo przy po¬ tencjale elektrody rzedu 25 000 V.Zastosowanie w pokazanym na fig. 7—9 urza¬ dzeniu elektrody ladujacej elektrycznie strumien natryskujacy, podobnej do elektrody 107 czyni da¬ leko skuteczniejszym ladowanie natryskiwanych czastek niz byloby to mozliwe w przypadku, gdy¬ by tylko na dyszy bylo utrzymywane wysokie na- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6056052 13 piecie w celu elektrycznego ladowania blony cie¬ czy powlekajacej. Elektroda taka moze byc rów¬ niez zastosowana wówczas, gdy róznica potencjalu pomiedzy ta elektroda i przedmiotem powlekanym daje tylko jedno pole ladujace. Moze to byc uzy¬ skane za pomoca wyeliminowania uziemionej cze¬ sci kadluba 103 i wówczas, cale urzadzenie rozpy¬ lajace moze byc wykonane z przewodzacego prad materialu, zasadniczo odizolowanego od ziemi.W celu uzyskania najkorzystniejszych wyników tego rodzaju urzadzenie wymaga jednakze bardzo duzego napiecia w celu skompensowania wiekszej odleglosci pomiedzy elektrodami, przy czym druga elektroda jest malowany przedmiot. Równiez w ta¬ kim ukladzie, gdy odleglosc miedzy elektroda i ma¬ lowanym przedmiotem zmienia sie w wiekszych granicach, trzeba zastosowac znaczne równowaza¬ ce zmiany napiecia w celu utrzymania odpowied¬ niej sprawnosci procesu. Zadawalajace wyniki mozna osiagac jednakze przy stalym przyklada¬ nym napieciu, zwlaszcza gdy odleglosc od rozpyla¬ cza do przedmiotu nie zmienia sie w duzych gra¬ nicach. W ukladzie pokazanym na fig. 7—9 stalosc sprawnosci natrysku jest w dostatecznym stopniu zachowana nawet jezeli istnieja stosunkowo duze zmiany w odleglosci pomiedzy rozpylaczem i przed¬ miotem, bez wprowadzania powazniejszych rów¬ noznacznych zmian napiecia.Urzadzenie 100 wedlug projektu moze byc wy¬ konane w postaci recznego pistoletu natryskujace¬ go, przez uksztaltowanie metalowego kadluba 103 w tylnej czesci pistoletu w formie uchwytu. Za¬ stosowanie opornika jest szczególnie korzystne w recznie obslugiwanym pistolecie, poniewaz slu¬ zy on do ograniczania natezenia wyladowan elek¬ trycznych, które moglyby wystepowac przy zbli¬ zeniu elektrody 107 do jakiegokolwiek uziemione¬ go przedmiotu lub jakiejkolwiek czesci ciala ope¬ ratora, oraz do zmniejszenia niebezpieczenstwa ognia lub porazenia. Wskazanym jest wykonanie jak najmniejszego elementu stykowego 106a i elek¬ trody 107, azeby zmniejszyc ich pojemnosc elek¬ tryczna. Z tych samych wzgledów korzystnym jest wykonanie z materialu izolacyjnego dyszy 126 za¬ worowego gniazda 113 i co najmniej przedniego konca zaworowego elementu 114. Jezeli przednia czesc pistoletu jest wykonana, z przewodzacego prad materialu, to wymienione wyzej niebezpie¬ czenstwa nie moga byc wyeliminowane. 14 PL