Opublikowano: 25.11.1969 56861 KI. 86 d, 4 MKP D03d ^|c<3 UKD Twórca wynalazku: inz. Tadeusz Skikiewicz Wlasciciel patentu: Fabryka Pluszu i Dywanów im. Tadka Ajzena, Lódz (Polska) Sposób wytwarzania tkaniny typu epingle oraz krosno z urzadzeniem do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia tkaniny typu epingle oraz krosno z urzadzeniem do stosowania tego sposobu.Tkaniny typu epingle sa tkaninami dwuwarstwo¬ wymi, przy czym jedna warstwe stanowi tkanina podstawowa, w splocie plóciennym lub rypsowym, a druga warstwe zwana uzytkowa stanowi osnowa runowa, polaczona z tkanina podstawowa róznymi splotami, zaleznymi od przeznaczenia danej tkani¬ ny do celów meblowych lub tez podlogowych.Tkaniny typu epingle, na przyklad tkaniny me¬ blowe, dywany i chodniki boucle, sa dotychczas wytwarzane na krosnach rózgowych wyposazonych w specjalny mechanizm do wprowadzania do prze¬ smyku osnowy runowej ipretów metalowych zwa¬ nych irózgami, które po wytworzeniu na nich pete¬ lek na okreslonej dlugosci wyprodukowanej tkani¬ ny sa z niej wyciagane tworzac luzne petelki stano¬ wiace ceche charakterystyczna danych wyrobów.Rózgi stosowane do wyrobu tkanin typu epingle sa sztywnymi pretami metalowymi i wprowadzanie ich do przesmyku osnowy oraz wyciaganie ich z wytworzonej tkaniny wymaga znacznego zwieksze¬ nia gabarytu krosna w porównaniu ze zwyklymi krosnami. Poza tym naped elementów roboczych uruchamiajacych rózgi jest skomplikowany, przy czym naped ten jest zsynchronizowany z praca po¬ zostalych mechanizmów krosna. Wprowadzanie ró¬ zeg i ich wyciaganie wymaga okreslonego czasu, co pociaga za soba koniecznosc znacznego zmniej- 10 15 25 30 szenia predkosci napedu mechanizmów roboczych krosna, na skutek czego wydajnosc krosien rózgo¬ wych jest mniejsza od wydajnosci krosien zwy¬ klych. Równiez praca mechanizmu napedu rózeg jest bardzo halasliwa, a wreszcie krosna rózgowe sa bardzo kosztowne.Przewodnia mysla wynalazku jest wyeliminowa¬ nie rózeg przy wytwarzaniu tkanin typu epingle przez zastapienie tych rózeg watkiem pomocniczym, który jest wyciagany z wytworzonej tkaniny. Rzutu¬ je to na koniecznosc stosowania takiego splotu os¬ nowy runowej z tkanina podstawowa i watkiem po¬ mocniczym, który umozliwia swobodne i ciagle wy¬ ciaganie watku pomocniczego.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze podczas procesu tworzenia tkaniny watek pomocni¬ czy jest dwukrotnie wprowadzany do tego samego przesmyku osnowy runowej z zatrzymaniem tego watku na obydwóch brzegach tkaniny, przy czym po wyprodukowaniu odcinka tkaniny uwalnia sie zatrzymywany na brzegach wyrabianej tkaniny wa¬ tek pomocniczy i wyciaga sie go z wytworzonej tka¬ niny w postaci ciaglej, tworzac petelki z osnowy ru¬ nowej.Przy zastosowaniu watku pomocniczego z two¬ rzywa syntetycznego, ten watek pomocniczy, w po¬ staci przedzy z wlókien ciaglych, plecionej tasmy okraglej lub linki monof ilowej, moze byc uzywany do tegoz celu wielokrotnie. 5686156861 Poniewaz podczas procesu tkania watek pomocni¬ czy ulega skrecaniu podczas wysnuwania sie go z cewki czólenkowej, po kilkakrotnym uzyciu tego watku, w zaleznosci od kierunku jego skretu pier¬ wotnego, nastapiloby albo odkrecanie lub dokreca¬ nie, co w obydwóch przypadkach jest niedopuszczal¬ ne, albowiem w pierwszym przypadku odkrecanie sie powoduje zewnetrzne znieksztalcenie watku z rozluznieniem wlókien i zmiane zalozonego ksztaltu petelek na wytwarzanej tkaninie, zas w drugim przypadku dokrecania sie powoduje równiez zniek¬ sztalcenie watku ze zmiana ksztaltu petelek i jed¬ noczesnie zwiekszenie wspólczynnika tarcia w sto¬ sunku do wspólczynnika tarcia z góry zalozonego przy wyciaganiu watku z wytworzonej tkaniny. Po¬ ciaga to za soba koniecznosc okresowego likwido¬ wania powstalego odkrecenia lub dokrecenia watku dodatkowego.W celu lepszego zrozumienia istoty wynalazku, w dalszym ciagu opisu zostanie on omówiony, nie ogra¬ niczajac przy tym zakresu, w przykladzie jego za¬ stosowania z powolaniem sie na rysunek, na którym fig. 1 przedstawia krosno i urzadzenie do wyciaga¬ nia watku pomocniczego z wyrobionej tkaniny, w widoku z tylu, fig. 2 — urzadzenie pomocnicze do przewijania watku pomocniczego na cewiarce.Krosno wedlug wynalazku ma dwa przytrzymy- wacze la i Ib, zamocowane w okreslonym odstepie miedzy nimi, zaleznym od szerokosci wytwarzanej tkaniny. Przytrzymywacze te maja postac luzno zwisajacych sznurów lub elastycznych drutów me¬ talowych, siegajacych swymi luznymi koncami w glab brzegów tworzonej tkaniny na pewnym jej odcinku.W miare wytwarzania tkaniny brzegi jej przesu¬ waja sie po przytrzymywaczach la i Ib az do zsu¬ niecia sie z nich, przy czym dwukrotnie wprowa¬ dzany do jednego przesmyka osnowy runowej 2 z tkanina podstawowa 3 watek pomocniczy 4 daje sie wyciagac w postaci ciaglej z wytworzonej tka¬ niny.Przytrzymywacze la i Ib, w celu tworzenia nale¬ zytego przesmyku, umozliwiajacego zalapanie watku pomocniczego podczas przerzutu czólenka z tym watkiem, sa poruszane za pomoca dodatkowych ni¬ cielnic 5a, 5b.Wyciaga sie watek pomocniczy 4 za pomoca urza¬ dzenia, które jest zamocowane na przedpierscieniu 6 krosna. Urzadzenie to ma wrzeciona 7 i 8, z za¬ mocowanymi na nich sprezynujaco klami 9 i 10, miedzy którymi osadza sie wymienna cewke tar¬ czowa 11. Wrzeciono 7 jest napedzane poprzez ze¬ spól przekladni i kól zebatych za pomoca silnika elektrycznego 12. Silnik 12 napedza równiez za po¬ moca przekladni slimakowej 13 krzywke 14, która wprowadza w ruch posuwisto-zwrotny ciegno 15 z wodzikiem 16 watku 4.Poprzez przekladnie slimakowa 13 napedzane jest kolo zebate 17 osadzone na srubie pociagowej 18, na której zamocowana jest suwnica 19 z umocowanym na niej obrotowo krazkiem rowkowanym 20.Rowek krazka 20 opasuje wyciagany z wytworzo¬ nej tkaniny watek pomocniczy 4, który za pomoca wodzika 16 jest równomiernie nawijany na cewke tarczowa 11, przy czym krazek 20 w miare wycia- 25 30 35 40 50 gania watku pomocniczego 4 stopniowo jest pod¬ noszony sruba pociagowa 18 do góry, tak ze watek pomocniczy jest wyciagany z tkaniny caly czas pra1- wie w linii prostej. Po dojsciu do swego skrajnego górnego polozenia suwnica nadaje impuls do za¬ trzymania silnika 12 za pomoca wylacznika 21. Po wytworzeniu okreslonego odcinka tkaniny, tkacz ob¬ slugujacy krosno przesuwa suwnice 19 po prowadni¬ cy 22 w dól i recznie za pomoca wylacznika 21 wlacza silnik 12, który uruchamia cale urzadzenie.Urzadzenie jest zaopatrzone równiez w dzwignie przyciskowa 23, która naciska na nawój watku po¬ mocniczego 4 na cewce 11. Po nawinieciu pelnego nawoju na cewce 11 dzwignia przyciskowa równiez naciska na wylacznik 21 wylaczajac silnik 12.Kiel 9 jest polaczony z wrzecionem napedowym 7 poprzez tarczowe sprzeglo cierne 24, które umo¬ zliwia poslizg cewki 11 i w ten sposób zabezpiecza tkanine przed uszkodzeniem w przypadkach nie¬ przewidzianych, nadmiernych oporów przy wycia¬ ganiu watku 4. Wyciaganie watku dodatkowego 4 z wytworzonej tkaniny mozna przeprowadzac rów¬ niez na urzadzeniu niepolaczonym z krosnem. W tym przypadku urzadzenie to ma osobne stanowisko pracy, a watek wyciaga sie z tkaniny podczas jej przewijania z walka na walek. W urzadzeniu takim wyeliminowany jest krazek rowkowany wraz ze sruba pociagowa i prowadnica, natomiast synchro¬ nizowana jest predkosc przewijania tkaniny z walka na walek, z predkoscia wyciagania z niej watku pomocniczego.Poniewaz na cewce tarczowej 11 miesci sie kilka nawojów watkowych z cewek watkowych, kazdy nawój z cewek watkowych na obydwu koncach watku jest zakonczony suplem. Cewka tarczowa 11 na swych tarczach ma wykonane szczeliny promie¬ niowe, w które wprowadza sie konce nawoju watko¬ wego i zahacza w szczelinie ich suplami, wystaja¬ cymi na zewnatrz tarcz.Po kilkakrotnym wykorzystaniu nawojów watko¬ wych ulegaja one rozkrecaniu sie lub dokrecaniu i zachodzi potrzeba okresowego przywrócenia stanu watku dodatkowego do stanu pierwotnego na po¬ mocniczym urzadzeniu przedstawionym na fig. 2.Urzadzenie pomocnicze do przewijania watku po¬ mocniczego na cewiarce ma dwuczesciowa rame 25a i 25b osadzona obrotowo w podstawie 26. W ramie 25, prostopadle do osi obrotu, zamocowane sa sprezynujaco wrzeciona 27 i 28 z klami 29, 30, za których pomoca osadza sie cewke tarczowa 11 z kilkoma pelnymi nawojami z cewek watkowych, nawinietych uprzednio przy pomocy urzadzenia we¬ dlug f:.g. 1.Jedna z tarcz cewki tarczowej 11 wspólpracuje z tarcza 31 tworzac z nia bezstopniowa przekladnie cierna. Tarcza 31 jest zamocowana na stale na wal¬ ku 32, na którym osadzone jest równiez kolo zebate 33 sprzegniete z kolem zebatym 34 zamocowanym na walku 35, zamocowanym na stale w ramie 25a i osadzonym obrotowo w podstawie 26.Na ramie 25a zamocowany jest pierscien prowad- niczy 36, przez który przechodzi odwijajacy sie z cewki 11 watek pomocniczy 4 do cewiarki (nie przedstawionej na rysunku).56861 Na ramie 25a osadzone sa kolki 37 z nasunietymi na nich sprezynami 38, oraz gwintowany trzpien 39 z nakrecana na nim nakretka motylkowa 40. Kolki 37 i trzpien 39 przechodza przez otwory w ramie 25b i przez pokrecanie nakretka.motylkowa 40 prze¬ suwa sie rame 25b z osadzonym w niej na wrzecio¬ nie 28 klem 30, który przesuwa cewke tarczowa 11 zmieniajac przelozenie jej tarczy na tarczy, a tym samym zmieniajac przelozenie przekladni i pred¬ kosc obrotowa ramy 25a, 25b.Przy stalej predkosci cewienia watku dodatko¬ wego 4 nastawia sie przekladnie w ten sposób, aby na cewiarce watek dodatkowy 4 byl nawijany na cewki watkowe ze zlikwidowaniem odksztalcen powstalych na nim podczas pracy na krosnie.Sposób i urzadzenie wedlug wynalazku umozli¬ wiaja wytwarzanie tkanin typu epingle na zwyklych krosnach, pracujacych z normalna predkoscia. PL