Pierwszenstwo: Opublikowano: 5.II.1969 56852 KI. 21 d«, 3/03 H05c H\0O MKP II 00 lt UKD Twórca wynalazku i Ignacy Donimirski, Warszawa (Polska) wlasciciel patentu: CIBL;' fti&H te:-.Elektryzator do ogrodzen elektrycznych, zwlaszcza pastwiskowych W patencie glównym nr 48001 zostal ujawniony uklad elektryczny do impulsowego elektryzowania drutu ogrodzen elektrycznych, stosowanych do do¬ zorowania zwierzat domowych i odstraszania zwie¬ rzynydzikiej. 5 Uklad ten oparty na zasadzie ladowania-rozla¬ dowania kondensatora dawkujacego ladunek im¬ pulsu elektryzujacego, pracuje dobrze w warunkach normalnej eksploatacji, kiedy przewód ogrodzenia jest niezbyt dlugi i dobrze izolowany wzgledem 10 ziemi.Ogrodzenie elektryczne, które mozna porównac z linia przesylowa otwarta na koncu, jest wów¬ czas dla ukladu impulsowego obciazeniem biernym o charakterze pojemnosciowym, a jego pojemnosc przeniesiona do obwodu pierwotnego transforma¬ tora wyjsciowego jest mala w porównaniu z po¬ jemnoscia kondensatora dawkujacego.Inaczej jednak przedstawia sie rzecz, gdy pod wplywem wilgoci atmosferycznej lub roslin doty¬ kajacych przewodu ogrodzeniowego jego izolacja wzgledem ziemi ulega pogorszeniu i wystepuje znaczna uplywnosc wzdluz linii, lub gdy przy bar¬ dzo dlugich ogrodzeniach pojemnosc linii jest sto¬ sunkowoduza. 25 Potrzebna dosc duza przekladnia transformatora wyjsciowego powoduje wówczas niekorzystne prze¬ niesienie tych wielkosci do obwodu pierwotnego, co zarówno zwieksza straty ladunku impulsu elek¬ tryzujacego ogrodzenie, jak i zmniejsza napiecie 30 15 20 uzyteczne impulsu — powodujac tym samym gor¬ sze dzialanie ogrodzenia. Praca ukladu wedlug patentu glównego moze stac sie w tych warunkach niezadawalajaca.Wynalazek ma na celu taka modyfikacje ukla¬ du wedlug patentu glównego nr 48001, która za¬ pewni niezawodna prace ogrodzenia elektrycznego nawet w wymienionych, trudnych warunkach eks¬ ploatacyjnych.Istota wynalazku polega na tym, ze w ukladzie wedlug patentu glównego zastosowano transforma¬ tor wyjsciowy o stosunku przekladni conajmniej mniejszym od dziesieciu, aby mozna bylo uzyskac mniejszy wplyw obciazenia na obwód pierwotny — kosztem zwiekszenia napiecia na kondensatorze dawkujacym. W celu utrzymania w tych warun¬ kach czestotliwosci impulsowania w wymaganych granicach przy wahanaiach napiecia zasilajacego elektryzator, konstrukcja prostownika musiala byc zmieniona aby zapewnic wyzsze napiecie wypro¬ stowane takie, aby przy najnizszym zalozonym na¬ pieciu zasilania przebieg ladowania kondensatora dawkujacego nie wychodzil poza kwazi-prostoli- niowy odcinek charakterystyki ladowania, t.j. o okolo 40% wyzsze od wartosci napiecia na po¬ czatku rozladowanaia.Zalozenie to zostalo praktycznie zrealizowane przez zastosowanie w czlonie prostownika diodo¬ wego powielacza napiecia, wzglednie transforma¬ tora lub autotransformatora. 56 85256 852 Ponadto wedlug wynalazku zamiast czlonu ste¬ rujacego-komutacyjnego, skladajacego sie poprzed¬ nio z rurki jarzeniowej i przekaznika magnetycz¬ nego, zastosowano samosterujaca sie diode gazo¬ wana, zapewniajaca lepisza prace ukladu przy podwyzszonym napieciu i zwiekszajaca w znacz¬ nym stopniu niezawodnosc urzadzenia. W ukladzie wedlug wynalazku moze byc zastosowany takze inny bezstykowy element komutacyjny, np. komu¬ tator elektrochemiczny lub pólprzewodnikowy o \ód]&wieclftiie} ^charakterystyce. * v Na rysunku* przedstawiono przyklady wykonania wynalazku. TTg. i przedstawia uklad podobny jak w patencie glównym, lecz zawierajacy autotran¬ sformator, fig. 2 wejscie ukladu z transformato¬ rem, a fig. 3 przedstawia uklad z potrajaczem napiecia i nowym elementem komutacyjnym. Na rysunku uzyto tych samych oznaczen co w paten¬ cie glównym nr. 48001, wobec czego przedstawione uklady nie wymagaja szczególowego ¦ omawiania.W ukladzie wedlug fig. 1, nie rózniacym sie po¬ zornie w innych szczególach od ukladu wedlug patentu glównego, zastosowano odmienny sposób zasilania, a mianowicie za pomoca autotransfor¬ matora ATr, natomiast w ukladzie wedlug fig. 2 zastosowano zasilanie ukladu za posrednictwem transformatora Trs. Wykladzie wedlug fig. 3 za¬ stosowano na wejsciu diodowy potrajacz napie¬ cia, skladajacy sie z diod Dl9 D2 i D, oraz kon¬ densatorów C2, C, i C4, a w obwodzie rozladowa¬ nia — nowy element komutacyjny.Elementem tym jest w tym przypaSku dioda gazowa K, o bardzo malym oporze wewnetrznym, której trwalosc siega kilkudziesieciu milionów za- dzialan przy pradzie przeplywu rzedu dziesiatków amperów tak, ze uklad wyposazony w ten nowo¬ czesny element komutacyjny moze pracowac nie- 5 nagannie w ciagu wielu lat eksploatacji. Napiecie zaplonu tej diody jest tak dobrane, aby przewo¬ dzila ona prad dopiero po naladowaniu kondensa¬ tora dawkujacego Cj do zadanego napiecia, przez co pelni ona równoczesnie role sterujaca. 10 25 30 PL