Opublikowano: 20.XII.196S 56703 Wspóltwórcy wynalazku: dr inz. Wladyslaw Nadolski, mgr inz. Jerzy Modzelewski, Zdzislaw Filipiak, Janusz Wlo¬ darczyk, Jan Romanowski Wlasciciel patentu: Fabryka Samochodów Osobowych Przedsiebiorstwo Panstwowe, Warszawa (Polska) Sposób i urzadzenie do walcowania na zimno zebów zwlaszcza wielowypustów na niektórych powierzchniach obrotowych Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenie do walcowania na zimno zebów zwlaszcza wielo¬ wypustów na niektórych powierzchniach obroto¬ wych na obrabiarkach do walcowania gwintów.Znany jest sposób wykonywania zebów na po¬ wierzchniach walcowych przy pomocy dwóch ru¬ chomych plaskich zebatek przesuwajacych sie przeciwbieznie wzgledem siebie, przyczym przed¬ miot obrabiany posiada jedynie ruch obrotowy wokól wlasnej osi. Inna odmiana tego sposobu jest zastosowanie dwóch zebatek o przekroju ko¬ lowym, poruszajacych sie tak samo przeciwbieznie jak w przypadku plaskich zebatek. Kolowy ksztalt zebatek pozwala na ruch obrotowy przedmiotu i na ruch wzdluzny w kierunku jego osi. Innym znanym sposobem jest sposób ksztaltowania, zebów przez wciskanie sie w przedmiot narzedzi ksztal¬ tujacych w kierunku promieniowym, az do uzys¬ kania zadanego uzebienia.Wada tych sposobów jest fakt, ze wymagaja one specjalnych bardzo kosztownych obrabiarek przy¬ stosowanych do wykonywania jedynie tych czyn¬ nosci.Sposób wedlug wynalazku usuwa te wade, umoz¬ liwiajac wykonywanie zazebien na typowych obra¬ biarkach do walcowania gwintów z zastosowaniem jedynie specjalnego pomocniczego urzadzenia.Rozwiazanie tego sposobu polega na tym, ze przedmiot jest obrabiany przez dwie zebatki plas¬ kie, z których jedna jest nieruchoma, a druga ma 10 15 30 ruch postepowy wzgledem zebatki nieruchomej.Przedmiot w czasie procesu walcowania ma ruch obrotowy wokól wlasnej osi oraz ruch postepowy wzgledem zebatek. Nalezy podkreslic, ze uzebienie przedmiotu wykonywane jest w jednym przejsciu zebatki. Urzadzenie wedlug wynalazku odznacza sie prostota konstrukcji i mozliwoscia zastosowa¬ nia bez jakichkolwiek przeróbek w obrabiarkach do walcowania gwintów.Przedmiot wynalazku jest blizej wyjasniony w przykladowym wykonaniu uwidocznionym na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia schematyczne trzy kolejne etapy (a, b, c) procesu walcowania, a fig. 2 pokazuje w rzucie aksonometrycznym urzadzenie podajace i prowadzace przedmiot w cza¬ sie walcowania. Jak widac na rysunku fig. 1 a ob¬ rabiany przedmiot zostaje zamocowany w przy¬ rzadzie w chwili, gdy zebatka ruchoma 2 znajduje sie w swym krancowym polozeniu. Przedmiot 1 równiez znajduje sie w krancowym polozeniu.Fig. 1 b przedstawia poczatek procesu walco¬ wania, gdy przedmiot zostaje przesuniety za po¬ moca sprezyny 4 i krzywki 5 w kierunku do ze¬ batki nieruchomej 3. Fig. 1 c pokazuje koncowy etap procesu walcowania, w którym przedmiot 1 odlacza sie od prowadzacego urzadzenia 6, które powraca do pozycji wyjsciowej dzieki zastosowa¬ niu przeciwwagi 7.W ten sposób przedmiot 1 zamocowany w urza¬ dzeniu 6 zostaje poddany obróbce plastycznej na 5670356733 3 zimno, przy czym obróbka ta dokonuje sie w jed¬ nym przejsciu zebatki ruchomej 2.Figura 2 przedstawia urzadzenie do wykonywa¬ nia sposobu wedlug wynalazku. Przedmiot 1 za¬ mocowany jest obrotowo za pomoca nakielków i ruchomych dzwigni 8, które sterowane sa przy po¬ mocy tloczków 9 umieszczonych w cylindrze 10 i napedzanych pneumatycznie. Mocowanie przed¬ miotu odbywa sie w chwili, gdy zebatka rucho¬ ma 2 i urzadzenie podajace 6 znajduje sie w kran- ^cowym poczatkowym polozeniu. Urzadzenie poda¬ jace 6 i zebatka ruchoma 2 posiadaja ruchy ze so¬ ba scisle zwiazane tak, aby poczatek procesu wal¬ cowania przypadl w polozeniu, gdy pierwszy zab zebatki ruchomej 2, os przedmiotu 1 i pierwszy zab zebatki nieruchomej 3 pokrywaja sie ze soba tak, jak przedstawiono to na fig. 1 b. Konstruk¬ cja urzadzenia 6 zezwala na zwolnienie przedmio¬ tu 1 w dowolnym polozeniu wzgledem zebatki nie¬ ruchomej 3 za pomoca urzadzenia sterujacego 11. 5 PL