Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.1.1969 56685 KI. 65a2 57 MKP B63 b \3joo UKD czy i.; I A Urzedu Patentowego Wspóltwórcy wynalazku: arch. Sheldon B. Field, arch. Thomas Fort Bridges Wlasciciel patentu: John J. Mc Mullen Associates, Inc., Nowy Jork (Stany Zjednoczone Ameryki) Statek z ukladem stabilizujacym Przedmiotem wynalazku jest statek z ukladem . stabilizujacym, w którym wykorzystane sa stoso¬ wane konstrukcje statku, takie jak poklad i pod¬ trzymujace go poprzeczne i wzdluzne sciany gro¬ dzi, tradycyjnie stosowane w statkach dla prze¬ wozu ladunków masowych ftp.Stosowanie zbiorników wodnych dla zapobiega¬ nia kolysaniom statku datuje sie juz od poczatku dziewietnastego wieku i jest znane z projektów Frahma w tej dziedzinie. Jednakze stosowanie zbiorników wodnych nie bylo oplacalne az do ostatniego rozwoju ukladu stabilizujacego typu korytowego. Obecnie, przy szerokim zastosowa¬ niu ukladów stabilizujacych kolysania, wystepuje koniecznosc zredukowania kosztów, ich ciezaru i objetosci tak, aby uklady te zajmowaly mozliwie najmniejsza przestrzen ladunkowa statku bez utraty zdolnosci skutecznego przeciwdzialania przechylom.Jednym z warunków zredukowania przestrzeni i ciezaru, wlasciwych dla ukladów stabilizujacych, jest wykorzystanie istniejacej konstrukcji statku jako urzadzen tlumiacych i zbiornika dla plyn¬ nych czynników stabilizujacych. Jednakze wyko¬ rzystanie istniejacych elementów statku jako czes¬ ci ukladu stabilizujacego stwarza znane problemy powstawania nadmiernych naprezen w konstruk¬ cjach. Zagadnienia te musza byc rozwiazane tak, aby wytrzymalosc i funkcja strukturalna tych ele¬ mentów nie zostaly naruszone. 19 15 20 25 30 Jednakze problem wykorzystania istniejacych elementów konstrukcji statku dla ukladu stabili¬ zujacego statku dla przewozu ladunków masowych jest nadal otwarty.Dlatego glównym celem wynalazku jest stwo¬ rzenie ukladu stabilizujacego dla statku do prze¬ wozu ladunków masowych, przy czym uklad ten obejmuje co najmniej czesciowo istniejace ele¬ menty konstrukcji, normalnie znajdujace sie w statkach tego typu.Dalszym celem wynalazku jest wykorzystanie konstrukcji nosnej statku do przewozu ladunków masowych jako elementów ukladu stabilizujacego, bez podwazania lub umniejszania strukturalnych funkcji tych elementów oraz stworzenie ukladu stabilizujacego starcku, który czesciowo obejmuje wzdluzniki podtrzymujace poklad, normalnie sto¬ sowane w statkach do ladunków masowych.Przedmiotem wynalazku jest równiez wyposaze¬ nie statku w wieksza liczbe zbiorników stabilizu¬ jacych, rozmieszczonych na calej jego dlugosci.Inne cechy wynalazku wynikaja z dalszego szcze¬ gólowego opisu.Przyklad wykonania wynalazku jest wyjasniony na podstawie rysunków, na których fig. 1 przed¬ stawia statek w widoku bocznym oraz rozmiesz¬ czenie zbiorników ukladu stabilizujacego w sto¬ sunku do otworów, falistych grodzi poprzecznych i pokladu, fig. 2 — statek w przekroju poprzecz¬ nym wzdluz osi 2—2 na fig. 1, fig. 3 przedstawia 5668556685 30 przekrój wzdluz osi 3—3 na fig. 1, fig. 4 — szcze¬ gól wzmacniajacej plyty w przekroju wzdluz osi 4—4 na fig. 2, fig. 5 — fragment w przekroju wzdluz osi 5—5 na fig. 3, a fig. 6 przedstawia szczegól skrajnego zbiornika w przekroju wzdluz 5 linii 6—6 na fig. 5.Tradycyjny sta'tek 10 do przewozu ladunków masowych na wieksza liczbe ladowni 12 rozmiesz¬ czonych na jego dlugosci, oddzielonych falistymi poprzecznymi grodziami 14, z glównym górnym 10 pokladam 16 (fig. 1). Odpowiednia liczba wzdluz¬ nych grodzi 18 biegnie w zasadzie przez cala dlu¬ gosc statku i dzieli ladownie %2 na pewna liczbe poprzecznych przedzialów. Kazda ladownia 12 po¬ siada jeden lub wiecej luków 26, przez które na- 15 stepuje zaladunek lub wyladunek materialów syp¬ kich. Zakrzywione wzdluzne nosne plyty 22 sa rozmieszczone w kadlubie, a kazda z nich jedna krawedzia jest polaczona ze spodem pokladu 16, a druga krawedzia jest sztywno umocowana do 20 falistych poprzecznych grodzi 14. Krawedzie plyt sa polaczone z pokladem 16 i elementami kon¬ strukcji nosnej za pomoca spawania lub w inny korzystny sposób.Dla zwiekszenia wytrzymalosci konstrukcyjnej 25 nosne plyty 2£ i sasiadujace z nimi czesci pokla¬ du 'tworza w przekroju poprzecznym sztywna trójkatna strukture, pokazana dokladniej na fig. 5.Podluzna waska plyta 24 jest umocowana u gó¬ ry kazdej falistej grodzi 14 i sluzy jako podstawa lub dno, do którego umocowane sa dolne czesci plyt 22.Zgodnie z wynalazkiem, para skrajnych zbior¬ ników 30, pokazanych w miejscach A, B (fig. 1), zabudowana jest najblizej skorupy kadluba, tuz pod pokladem 16, i sluzy jako czesc ukladu sta¬ bilizujacego, wspóldzialajacego z wybranymi pa¬ rami nosnych plyt 22, które tworza boki kanalu stanowiacego poprzeczne polaczenie skrajnych zbiorników 30 w sposób opisany ponizej.Jak przedstawiono na fig. 3—6, kazdy skrajny zbiornik 30 ma dwie cieczoszczelne grodzie 32 oraz skosna spodnia plyte 34, majaca pionowa i pozio¬ ma pólke 36 i 38, przyspawane do pokladu 16 oraz 45 odpowiednio do burty kadluba. W kazdym skraj¬ nym zbiorniku znajduje sie pionowy poprzeczny srodnik 40, a jego krawedzie na calej ich dlugosci przylegaja do plyty 34, czesci burty i czesci glów¬ nego pokladu 16. Srodnik 40 ma na celu zwieksze- 50 nie poprzecznej sztywnosci konstrukcji statku.Na fig. 3—5 pokazano, ze czesc plyty 34 jest umocowana w miejscu pomiedzy polaczeniem nos¬ nej plyty 22 z odpowiednim skrajnym zbiornikiem 30 i sluzy jako ukosna ograniczajaca plyta 42, w 55 której znajduje sie wieksza liczba otworów lub wyciec 44. Otwory te, blizej dolnej krawedzi plyty 42, maja coraz mniejsze wymiary i 'przekrój, aby tylko w mozliwie najmniejszym stopniu oslabiac wytrzymalosc ply*ty 42. Plyta 42 ograniczona jest 60 od góry pozioma pólka. 46, której górna krawedz jest przyspawana lub umocowana w inny sposób od spodu glównego pokladu 16. Odciazajace otwo¬ ry 48 w tej pólce maja na celu zmniejszenie cie¬ zaru i umozliwienie swobodnego przeplywu po- 65 40 wietrza w sposób opisany ponizej. W kazdym skrajnym zbiorniku znajduje sie waska grodz 50, korzystnie w poblizu jego srodka, celem zapobie¬ gania lokalnej oscylacji i wyeliminowanie niepo¬ zadanego gwaltownego przeplywu cieczy ze skraj¬ nego zbiornika 30. Waska grodz 50 ma na calej powierzchni wieksza liczbe otworów 52.Sposób dzialania ukladu stabilizujacego jest na¬ stepujacy. Jest latwo zrozumiale, ze ukosne plyty 22 tworza wymagane konstrukcyjnie podparcie glównego pokladu 16, a przestrzen miedzy nimi 'tworzy przelotowy kanal 51, przebiegajacy miedzy para poprzecznie rozmieszczonych skrajnych zbior¬ ników 30, usytuowanych po przeciwleglych stro¬ nach kadluba. Dodatkowe konstrukcyjne wzmoc¬ nienie i usztywnienie uzyskuje sie przez poprzecz¬ ne srodniki 40 i cieczoszczelne grodzie 32. Ponadto nosne plyty 22 i grodzie 32 wraz z dennymi ply¬ tami 34, glównym pokladem 16 burtami kadluba statku 10 tworza podluzny, zamkniety pojemnik lub zbiornik na ciecz, który po napelnieniu masa cieczy stanowi bierny uklad stabilizacyjny statku 10.Kiedy siatek 10 kolysze sie — na skutek falo¬ wania morza — ciecz wewnatrz ukladu stabilizu¬ jacego przemieszcza sie z jednej strony na druga.W nastepstwie przechylów skuteczna masa cie¬ czy, przemieszczajac sie, przekazuje moment sta¬ bilizujacy na statek.Ograniczajace plyty 42 zapewniaja odpowiednie rozproszenie energii i tlumienie ruchu cieczy pod¬ czas gdy nie przeplywa ona pomiedzy zbiornika¬ mi. Powietrze ponad powierzchnia cieczy prze¬ plywa swobodnie miedzy skrajnymi zbiornikami 30 i przelotowym kanalem poprzez otwory 46 lub inne otwarte wyciecia 44 w ograniczajaeej plycie 42.Ten przeplyw cieczy z jednej strony ukladu sta¬ bilizujacego na druga trwa tak dlugo, jak dlugo trwaja przechyly statku. Jako medium stabilizu¬ jace wewnatrz ukladu moze byc uzyta dowolna ciecz, taka jak ropa, olej pedny, woda morska i tym podobne.Wlasna czestotliwosc oscylacji cieczy wewnatrz stabilizujacego ukladu moze byc dobrana odpo¬ wiednio do szczególnych wlasciwosci statku i fa¬ lowania morza przez odpowiednie dostosowanie wysokosci slupa cieczy w ukladzie stabilizujacym.W celu wytworzenia momentu odpowiedniej wielkosci wbudowuje sie do statku ustalona wiek¬ sza liczbe ukladów stabilizujacych, które moga byc czesciowo napelniane ciecza i dzialaja w spo¬ sób wyzej opisany. Do wynalazku mozna wpro¬ wadzac inne i dalsze zmiany bez pominiecia jego istoty.Rozumie sie tez, ze — jakkolwiek pokazane zo¬ staly tylko dwa usytuowania ukladu A i B — moz¬ na stosowac dowolna liczbe ukladów dla uzyska¬ nia zadanej wielkosci momentu stabilizujacego, wymaganego dla konkretnego stadku.Rozumie sie tez, ze jakkolwiek przekrój zbior¬ nika pokazany na fig. 3 ma ksztalt litery „C", to przekroje o ksztalcie litery „Z" i „H" sa objete istota i zasada wynalazku.X56685 5 PL