Pierwszenstwo: Opublikowano: 29.111.1967 (P 119 726) 20.XII.1968 56447 SI. 47 g? 9 MKP F Uk AUQ UKD Wspóltwórcy wynalazku: inz. Piotr Paluszny, Jan Balcarek, mgr Józef Miskowiec, inz. Jan Gil Wlasciciel patentu: Wojewódzki Zaklad Uslugowo-Produkcyjny Zwiazku Ochotniczych Strazy Pozarnych, Katowice (Polska) Zawór szybkootwierajacy do butli z gazem sprezonym, zwlaszcza z (CO2) Przedmiotem wynalazku jest zawór szybkootwie¬ rajacy do butli z gazem sprezonym, zwlaszcza z CO2, stosowany w automatycznych urzadzeniach gasni¬ czych lub dla innych celów.Znane sa rozwiazania konstrukcyjne zaworów szybkootwierajacyeh, w których plytka bezpiecz¬ nika umiejscowiona jest ponizej uszczelki wrzecio¬ na wmotowana bezposrednio na przewodzie prze¬ plywowym czynnika gazowego badz bocznikowo w specjalnie wykonanym w korpusie króccu. Tak w jednym jak i drugim przypadku plytka bezpie¬ cznika narazona byla na mechaniczne uszkodzenie i samoczynne rozladowanie sprezonego w butli ga¬ zu z CO2, powodujac straty w ulatniajacym sie bez¬ powrotnie gazie, a obiekt chroniony pozbawiony byl srodka gasniczego. Przy rozwiazaniu konstruk¬ cyjnym mechanizmu otwierajacego i zamykajace¬ go zawór, stosuje sie zapadki lub wdrazone bolce, dzialanie takiego ukladu jest zawsze jednokierun¬ kowe, a sam moment otwarcia zaworu nastepuje nagle. Znane sa równiez zamkniecia dzialajace dwukierunkowo, jednak i w tych przypadkach sto¬ sowane polaczenia jarzmowe sa skomplikowane i zwiekszaja niepotrzebnie gabaryty korpusu za¬ woru.W obu rozwiazaniach znanych nie zabezpiecza sie dzwigni przed mozliwoscia samoczynnego wlacze¬ nia zaworu przy uderzeniu lub potraceniu zes¬ polu. W znanych rozwiazaniach dla ladowania butli przewidziany jest specjalny króciec z zaworkiem 15 20 25 30 2 zwrotnym usytuowanym ponizej komory uszczel¬ nienia, co równiez zwieksza gabaryty zaworu.Celem wynalazku jest skonstruowanie takiego za¬ woru szybkootwierajacego, który posiadalby spraw¬ nie dzialajacy system zabezpieczenia, dwukierun¬ kowo dzialajacy mechanizm zamykajacy z wyklu¬ czeniem samoczynnego zadzialania zaworu oraz gabaryty zaworu zostalyby powaznie zmniejszone.Cel ten zostal osiagniety przez zaopatrzenie wrze¬ ciona zaworu w plytke bezpiecznika w ten sposób, ze plytka umieszczona zostala powyzej pierscie¬ nia uszczelniajacego i chroniona jest obustronnie podkladka bezpiecznika i kolnierzem bezpiecznika specjalnym ksztalcie z otworem w srodku, calosc zas rozlacznie osadzona jest na wrzecionie przy po¬ mocy nakretki. Nowe rozwiazanie konstrukcyjne zaworu szybkootwierajacego posiada dwukierunko¬ wo elastycznie dzialajacy mechanizm otwierajaco- zamykajacy w postaci osi z mimosrodowym wy- korbieniem, którego wielkosc jest wieksza od sko¬ ku wrzeciona otwierajacego zawór. Zezwala to na elastyczne zamkniecie i otwarcie zaworu przy za¬ bezpieczeniu prawidlowego docisku poprzez wrze¬ ciono uszczelki. Niezaleznie od powyzszego przez zastosowanie specjalnie wydrazonego korka docis¬ kowego i pierscienia regulujacego uzyskane mozli¬ wosci regulowania docisku uszczelki na wrzecionie zaworu. Dzwignie zaworu zaopatrzono w zatrzask sprezynowo — kulkowy, który zabezpiecza dziala- 5644756447 nie dzwigni tylko w tych przypadkach, kiedy na¬ cisk na dzwignie jest kontrolowany. 2*awbT szybkootwierajacy wedlug wynalazku ma uniwersalne zastosowanie, moze byc montowany w urzadzeniach automatycznych samowyzwalaja¬ cych, przy czym moze byc w kazdym momencie zamkniety, co ma duze znaczenie przy koniecznosci oszczednosci srodków gaszenia na obiektach plywa¬ jacych i latajacych, gdzie uzupelnienie srodka gas¬ niczego nie jest mozliwe. Zawór wedlug wynalaz¬ ku posiada bardzo znacznie zmniejszone gabaryty, co z kolei zezwala na stosowanie znormalizowanych oslon w czasie transportu i przetaczania butki.Zawór szybkootwierajacy do butli z CO2 wedlug wynalazku jest uwidoczniony w przykladowym wy¬ konaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zawór w przekroju podluznym, fig. 2 szczegól B zamontowania plytki bezpiecznika we wrzecionie zaworu w znacznym powiekszeniu, fig. 3 — mecha¬ nizm wlaczajacy z przekroju, zas fig. 4-rozwiaza- nie przycisku sprezynowo — kulkowego dzwigni zaworu, zabezpieczajacego przed przypadkowym otwarciem zaworu.Osadzone suwliwie w korpusie 1 wrzeciono 2 zao¬ patrzono w podkladke bezpiecznika 7, bezpiecznik 6 oraz nakladke kolnierzowa z otworem 5 z osadzo¬ nym na niej pierscieniem elastycznym 4 zamykaja¬ cym i uszczelniajacym otwór wylotowy, przy czym wszystkie te czesci polaczone sa z wrzecionem 2 roz¬ lacznie za pomoca nakretki 8. Górna czesc wrzecio¬ na 2 o mniejszej srednicy, osadzona suwliwie w dlawiku 3 polaczonym gwintowo z korpusem za¬ woru z przylegajaca do jego dolnej powierzchni czolowej podkladka etlastyczna 9, zapotrzona jest w sprezyne 15, której dolny koniec oparty jest na dlawiku 3 zas górny o nakretke 16 osadzona na wrzecionie 2. Otwarcia przelotu zaworu celem na¬ ladowania pustej butli dokonuje sie poprzez prze¬ mieszczenie mimosrodu osi 10 o kat odpowiadajacy wielkosci skoku wrzeciona 2 za pomoca dzwigni 13, której wielkosc kata ruchu ogranicza regulator 17.Podczas otwierania zaworu butli pustej wrzeciono 2 podnosi sie do góry dzieki sprezynie 15, zas w przypadku otwierania zaworu celem wyzwolenia gazu z butli wrzeciono 2 podnoszone jest dodatkowo sila pochodzaca od cisnienia tego gazu. Zatrzask sprezynowo — kulkowy 18 zamontowany w dzwig¬ ni 13 z kulka wchodzaca w otwór korpusu 1 zabez¬ piecza zawór przed samoczynnym przypadkowym jego otwarciem.Dzieki podluznym otworom w korpusie 1, w któ¬ rych osadzone sa konce osi 10 oraz korkowi docis¬ kowemu 11 posiadajacemu pólkoliste wybranie pod - os 10 zapewnia sie mozliwosc otrzymania zadanego 5 docisku pierscienia uszczelniajacego 4 i wrzeciona 2 do gniazda zaworu za pomoca pierscienia regulu¬ jacego 12 gwintowo — polaczonego z zaworem 1. 10 PL