Pierwszenstwo: Opublikowano: 5.X.1968 56230 KI, , 47L^g/95, v MKP F 16 j r^jCfc UKD Wspóltwórcy wynalazku: dr inz. Franciszek Gabrys, mgr inz. Bogdan Marzecki, mgr inz. Henryk Kijek, mgr inz.Jerzy Szafranski Wlasciciel patentu: Huta Warszawa, Warszawa (Polska) Urzadzenie samouszczelniajace do hydraulicznego utwardzania pierscieni Wynalazek dotyczy samouszczelniajacego urza¬ dzenia do hydraulicznego utwardzania stalowych pierscieni, zwlaszcza pierscieni ze stali niemagne¬ tycznych przeznaczonych do turbogeneratorów o duzej mocy.Pierscieniom ze stali niemagnetycznych wcho¬ dzacych w sklad czesci turbogeneratorów o du¬ zej mocy, stawiane sa bardzo wysokie wymagania pod wzgledem wlasnosci wytrzymalosciowych i plastycznych, gdyz sa to elementy od których w duzym stopniu uzalezniona jest sprawna i bez¬ awaryjna praca turbogeneratorów. Dotychczas na¬ dawanie odpowiednich wlasnosci wytrzymaloscio¬ wych i plastycznych tym pierscieniom odbywalo sie poprzez rozkuwanie ich w podwyzszonych tem- Pjeraturach przy pomocy prasy i trzpienia. Zasad¬ nicza wada takiego sposobu utwardzania pierscie¬ ni byla niemozliwosc uzyskania w calej ich obje¬ tosci jednakowych wlasnosci wytrzymalosciowych i plastycznych co w konsekwencji prowadzilo do przedwczesnego zniszczenia pierscieni na skutek trudnych warunków ich pracy. Ponadto sposób ten byl bardzo uciazliwy i pracochlonny.Wiadomym jest, ze dobre wyniki pod wzgledem równomiernego rozlozenia wlasnosci wytrzymalos¬ ciowych i plastycznych w calej objetosci pierscie¬ nia mozna osiagnac rozprezajac ten pierscien przy pomocy wysokich cisnien cieczy dochodzacych do 2000 atmosfer. Jednakze z powodu trudnosci skon¬ struowania niezawodnie pracujacego urzadzenia 10 15 25 30 do hydraulicznego utwardzenia pierscieni wracano do tradycyjnego sposobu ich rozkuwania przy po¬ mocy wyzej wymienionej prasy i trapienia. Celem wynalazku jest urzadzenie pozwalajace na hy¬ drauliczne rozprezanie pierscieni powodujace ich utwardzenie i gwarantujace niezawodna prace.Urzadzenie uwidocznione na zalaczonym rysun¬ ku sklada sie z elementów uszczelniajacych, któ¬ rymi sa dwa stalowe utwardzone stozki, górny 2 i dolny 7. Miedzy te elementy uszczelniajace umieszcza sie rozprezany pierscien 6. Przewodem 12 dostarczany z multiplikatora cisnienie hydro¬ statyczne rzedu 2000 atmosfer w przestrzen znaj¬ dujaca sie pomiedzy pierscieniem 6 a uszczelkami 2 i 7 oraz w przestrzen znajdujaca sie pomiedzy uszczelka 7 a tlokiem 8. Calosc ukladu, to jest uszczelka górna 2., uszczelka dolna 7 oraz pod¬ stawa 11 i tlok 8 zwiazana jest ciegnami 4. Szczel¬ nosc ukladu zapewnia zalozenie, ze powierzchnia czynna tloka 8 jest od 10 do 30%wieksza od naj¬ wiekszego przekroju pierscieniowego pomiedzy srednica wewnetrzna pierscienia rozprezanego i srednica zewnetrzna. Zaleznosc te ujmuje wzór d2t = K(D2W —d2p) przy czym K = 1,1 do 1,3 Poniewaz przestrzen rozprezajaca pierscien i przestrzen ukladu hydraulicznego docisku uszczel¬ ki 7 sa ze soba bezposrednio polaczone, uklad ten samoczynnie uszczelnia sie przy wzroscie cisnie¬ nia. Nakladanie pierscienia na urzadzenie odbywa sie po uprzednim zdjeciu górnej trawersy z usz- 5623056230 czelka 2. Pozostalymi elementami urzadzenia sa: nakretki 1, uszczelka gumowa 5, tarcza zbierajaca zanieczyszczenia z tloka 8, uklad do wstepnego podnoszenia uszczelki dolnej od 7 do 12. Zródlem wysokiego cisnienia jest multiplikator dwustron¬ nego dzialania uwielokrotniajacy do 8 razy cis¬ nienie cieczy pochodzacej z istniejacego ukladu zasilajacego prasy hydrauliczne.Zastosowanie wynalazku pozwoli na osiagniecie wymaganych wlasnosci wytrzymalosciowych i pla¬ stycznych pierscieni koniecznych przy budowie nowoczesnych turbogeneratorów. PL