Pierwszenstwo: Opublikowano: 10!X.1968 55856 Z4e 45fii MKP G Ol r A S/42 CZYI LLNIA UKD Urzedti Patentowego filskiel liempwfl«M4| LiHm| Twórca wynalazku: mgr inz. Jan Srzednicki Wlasciciel patentu: Zaklady Wytwórcze Podzespolów Telekomunikacyj¬ nych „Telpod" Przedsiebiorstwo Panstwowe Wyod¬ rebnione, Kraków (Polska) Miernik parametrów elektrycznych warystorów i Przedmiotem wynalazku jest miernik sluzacy do równoczesnego pomiaru dwóch parametrów elek¬ trycznych warystora: wspólczynnika nieliniowosci i napiecia charakterystycznego. W mierniku tym pomiar wspólczynnika nieliniowosci przeprowadza sie metoda porównania dwóch pradów przy zna¬ nym stosunku dwóch napiec. W dotychczas zna¬ nych miernikach wspólczynnika nieliniowosci i napiecia charakterystycznego pracujacych wedlug wyzej wymienionej metody uklad pomiarowy sklada sie w zasadzie z zasilacza stabilizowanego i z dzielnika napiecia przylaczonego do wyjscia zasilacza.Ponadto mierniki takie zawieraja przyrzady do pomiaru napiecia i pradu warystora. Wyznacze¬ nie parametrów warystora za pomoca tego typu przyrzadów jest bardzo klopotliwe. Zwykle naj¬ pierw przylacza sie badany warystor do wyjscia zasilacza i tak doregulowuje sie jego napiecie, aby uzyskac prad charakterystyczny Ilm Napiecie zasilacza jest wówczas napieciem charakterystycz¬ nym U! warystora. Nastepnie warystor przylacza sie do wyjscia dzielnika napiecia o napieciu wyjsciowym U2 i ze zmierzonego pradu I2 wary¬ stora wyznacza sie wspólczynnik nieliniowosci p wykorzystujac nastepujacy wzór: fi = - 10 logL—logI2 15 20 25 30 Poniewaz stosunek napiec —oraz prad charak- U2 terystyczny ^ maja znane, stale wartosci wiec wskaznik pradu I2 moze byc wycechowany wprost w wartosciach wspólczynnika /?. Wada mierników tego typu jest stosunkowo dlugi czas pomiaru, spowodowany glównie koniecznoscia dokladnego doregulowywania napiecia dla uzyskania przeplywu zadanego pradu charakterystycznego przez wary¬ stor. Wady tej nie usunieto we wszystkich zna¬ nych rozwiazaniach konstrukcyjnych mierników napiecia charakterystycznego i wspólczynnika nie¬ liniowosci, w których ten ostatni mierzony jest metoda porównania dwóch pradów.Celem wynalazku jest usuniecie wspomnianej wyzej wady mierników tego typu. Cel ten zostal osiagniety przez skonstruowanie miernika zawie¬ rajacego zasilacz stabilizowany i dzielnik napiecia i w którym pomiedzy siatke sterujaca lampy sze¬ regowej zasilacza stabilizowanego a punktem ze¬ rowym calego ukladu miernika wlaczono konden¬ sator, przy czym wzmacniajacy uklad zasilacza stabilizowanego polaczony jest z siatka sterujaca lampy szeregowej zasilacza poprzez styki lacznika sterowanego ukladem czasowym.W mierniku wedlug wynalazku prad charakte¬ rystyczny warystora ustala sie automatycznie i dzieki temu czas pomiaru jest krótki.Miernik zostanie blizej objasniony na przykla- 5585655856 4 dzie wykonania na podstawie rysunku. Na rysun¬ ku tym zasilacz stabilizowany miernika zestawio¬ ny jest z lampy szeregowej 4, lamp 6 i 7 ukladu wzmacniajacego oraz pomocniczych zasilaczy 1,2 i 3, przy czym zasilacze 2 i 3 dostarczaja napiec stabilizowanych. Opornik 5 zasilacza ma wartosc dobrana zaleznie od zadanego pradu charaktery¬ stycznego warystora. Ponadto w zasilaczu znaj¬ duje sie kondensator 8 sluzacy do utrzymywania napiecia na siatce sterujacej lampy 4 po odla¬ czeniu od niej ukladu wzmacniajacego. Oporniki 9, 10 sa opornikami dzielnika napiecia. Liczba 16 oznaczono woltomierz wskazujacy wartosc napiecia charakterystycznego, a liczba 11 mikroamperomierz wycechowany w wartosciach wspólczynnika nie¬ liniowosci. Mierzony warystor 15 przylacza sie do wyjscia dzielnika napiecia za pomoca przelaczni¬ ka 13 i lacznika 14, które sa sprzegniete z lac? nikiem 12 laczacym wyjscie wzmacniacza z siat¬ ka sterujaca lampy szeregowej.Dzialanie ukladu miernika jest nastepujace. W pierwszym momencie po zalaczeniu badanego wa- rystora 15 do zacisków pomiarowych przelacznik 13 i laczniki 12 i 14 znajduja sie w polozeniu oznaczonym linia ciagla. Dzieki znacznemu wzmo¬ cnieniu wzmacniacza zestawionego na lampach 6 i 7 nawet bardzo male zmiany napiecia miedzy wezlami O i Z powoduja bardzo duze wystero¬ wanie lampy szeregowej 4. Napiecie wyjsciowe zasilacza przeciwdziala tym zmianom poprzez dzielnik napiecia utworzony z warystora 15 i opornika 5. W wyniku tego napiecia miedzy we¬ zlami O i Z jest bliskie wartosci zera a wiec prad plynacy przez warystor jest zalezny prak¬ tycznie tylko od opornosci opornika 5 i napiecia zasilacza 2. 10 15 20 25 35 Po krótkim czasie ustalania sie, napiec, zalez¬ nym glównie od czasu inaladowania kondensatora 8, urzadzenie czasowe nie pokazane na rysunku, uruchamiane np. przy zamykaniu oslony dla ba¬ danego warystora (oslone taka stosuje sie celem zabezpieczenia obslugi przed porazeniem elek¬ trycznym), powoduje przelaczenie styków prze¬ lacznika 13 i laczników 12 i 14 w.polozenie ozna¬ czone linia kreskowana. W wyniku tego odlacza sie wyjscie wzmacniacza od siatki lampy 4. Jednakze napiecie wyjsciowe zasilacza pozostaje praktycznie przez dluzszy czas niezmienione, gdyz tylko bar¬ dzo powoli zmienia sie napiecie kondensatora 8 rozladowujacego sie przez opornosc izolacji. Rów¬ noczesnie warystor zostal przylaczony do wyjscia dzielnika napiecia i jego wspólczynnik nielinio¬ wosci moze byc odczytany na odpowiednio prze- cechowanym mikroamperomierzuli. * PL