Pierwszenstwo: Opublikowano: 10.YIIL1068 55 735 KI. 21 h, M/1? mk,*ll*$ MKP UKD Wspóltwórcy wynalazku; mgr inz. Stanislaw Dziubinski. Edward Cwieki Wlasciciel patentu: Instytut Spawalnictwa. Gliwice (Polska) Urzadzenie do zgrzewania liniowego plaszczy zbiorników Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do pól¬ automatycznego zgrzewania liniowego plaszczy zbiorników o dlugosciach ido 600 mm. ' Dotychczas plaszcze zbiorników wykonywanych z blach cienkich, o grubosci mniejszej niz 2,5 mm, sa w przewazajacym stopniu spawane^ gazowo plomieniem acetylenowo - tlenowym, rzadziej zgrzewane liniowo na zakladke lub pólzakladke z wstepnym sczepieniem. W pierwszym przy¬ padku proces jest drogi ze wzgledu na stosowa¬ nie gazów technicznych oraz koniecznosc zatrud¬ nienia wysokokwalifikowanego personelu; wydaj¬ nosc procesu jest niska, a wykonaniu zlaczy to¬ warzyszy powstawanie znacznych odksztalcen ele¬ mentów. W drugim przypadku proces jest znacz¬ nie tanszy, a jego wydajnosc znacznie wieksza.Jednakze rozpowszechnienie zgrzewania liniowe¬ go jest stosunkowo male ze wzgledu na brak urzadzen pozwalajacych na utrzymanie stalej za¬ kladki lub pólzakladki, a w szczególnosci na utrzymanie wymaganych tolerancji wymiarów plaszczy zbiorników. W przypadku plaszczy zbior¬ ników o malych wymiarach wewnetrznych, sre¬ dnicy lub bokach prostokata mniejszych lub równych 100 min — ze wzgledu na trudnosc wy¬ konania dolnego ramienia zgrzewarki o odpo¬ wiedniej sztywnosci, zastosowanie zgrzewania jest ograniczone dodatkowo.Celem wynalazku jest usuniecie niedogodnosci wystepujacych w dotychczas stosowanych urza- 10 15 20 25 30 cfceniach oraz opracowanie takiego urzadzenia, które spelnialoby role dolnego ramienia zgrzewaj HS wraz z elektroda praz umozliwialoby zgrzewa¬ nie liniowe plaszczy zbiorników bez wstepnego sczepiania, z zachowaniem wymiarów wewnetrz¬ nych w granicach tolerancji.Cel ten zostal osiagniety w wyniku opracowa¬ nia urzadzenia którego istota polega natym* ge zaopatrzone jest w podstawe plaskiej elektrody dolnej i uklad klinów stanowiace razem zacisk wewnetrzny, oraz zaciski zewnetrzne, które mo¬ cuja plaszcze zbiorników nieruchomo wzgledem zacisku wewnetrznego, przy czym szerokosc za* cisku wewnetrznego w stanie zamknietym jest równa wewnetrznej szerokosci zgrzewanych pla¬ szczy i uwarunkowana jest odlegloscia klinów od plaskiej podstawy elektrody dolnej.Korzysci techniczne wynikajace z zastosowania urzadzenia sa nastepujace: wyeliminowanie wstep¬ nego sczepienia przez mozliwosc czesciowej lub calkowitej automatyzacji czynnosci pomocniczych wystepujacych przy procesie zgrzewania liniowe¬ go plaszczy zbiorników.Urzadzenie wedlug wynalazku przedstawione jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rzut boczny tego urzajdzenia, fiig. 2 — urzadzenie w widoku z góry, a fig. 3 — urzadzenie w wido¬ ku czolowym.Urzadlzenie sklada sie z podstawy 1 elektrody dolnej 2, z rozpierajacego klina 3 i przesuwnego 55 73555 735 3 4 klina 4 stanowiacych razem z podstawa 1 zacisk wewnetrzny, zewnetrznych zacisków 5 i 6 me¬ chanizmu 7 podparcia elektrody dolnej 2, silow¬ ników 8, 9r 10 11, 12 i- 13 napedzajacych klin 3 zacisku wewnetrznego, zewnetrzne zaciski 5 i 6 oraz mechanizm 7 podparcia elektrody dolnej 2.Zacisk 6 jest ukladem trójprzegubowym, a jego belka dociskowa ma powierzchnie pracujaca o profilu katownika nierównomiernego ze skosem.Dzieki temu belka ta pociska w czasie mocowa¬ nia plaszcz zbiornika zarówno z boku jak i z gó¬ ry.Wszystkie zespoly zamocowane sa na wózku 14 poruszajacym sie prostoliniowo po jezdni 15.Po nalozeniu plaszcza zbiornika 16 na zaciisk wewnetrzny i uruchomieniu silownikiem 8 klina 3 nastepuje — w wyniku odsuniecia od podstawy 1 klina 4 — zamkniecie zacisku wewnetrznego.Szerokosc zacisku wewnetrznego jest uzaleznio¬ na od wielkosci przesuniecia klina 3, Po urucho^ mieniu mechanizmu 7 silownikiem 9 wolny ko¬ niec dolnej elektrody 2 zostaje podparty. Po uru¬ chomieniu silowników 10 i 11 zostaje zamkniety zacisk 5r a po uruchomieniu silowników 12 i 13 zostaje zamkniety zacisk 6. Zacisk 5 i 6 powodu¬ je docisniecie plaszcza zbiornika 16 do zamknie¬ tego zacisku- wewnetrznego, przy czym zacisk 6 powoduje zarówno docisniecie boczne jak i gór¬ ne.TalT zamocowany zbiornik mozna zgrzewac li¬ niowo na zakladke lub pólzakladke, stosujac ogól¬ nie znana elektrode krazkowa. W czasie zgrzewa¬ nia cale urzadzenie porusza sie po jezdni 15 w wyniku napedzania tarciem elektrody górnej lub poprzez naped kojarzacy, ruch urzadzenia z ru¬ chem elektrody górnej. Po zakonczeniu procesu zgrzewania nastepuje odmocowanie plaszcza zbior¬ nika 16 oraz wycofanie mechanizmu 7, przy czym dosuniecie klina 4 do podstawy 1 odfoyWa sie pod dzialaniem sprezyn powrotnych.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia zgrze¬ wanie liniowe plaszczy zbiorników z zachowaniem wymiarów wewnetrznych w granicach tolerancji oraz bez deformacji. Zaleta urzadzenia jest to, ze mozna zgrzewac plaszcze zbiorników o szeroko¬ sci od 27 mm wzwyz. Zastosowanie urzadzenia pozwala na wyeliminowanie wplywu obslugi na 5 jakosc zlaczy oraz na wymiary zgrzewanych pla¬ szczy zbiorników. Ponadto dzialanie urzadzenia daje sie latwo automatyzowac, dzieki czemu moz¬ na skrócic do minimum czynnosci pomocnicze zwiazane ze zgrzewaniem plaszczy zbiorników.Poniewaz rozpowszechnienie urzadzenia decy¬ duje w wielu przypadkach w ogóle o zastosowa¬ niu zgrzewania liniowego — do zalet posrednich urzadzenia nalezec beda takze oszczednosci z ty¬ tulu wyeliminowania gazów technicznych oraz zatrudnienia personelu o nizszych kwalifikacjach technicznych. PL