Opublikowano: 10.VI.1968 55587 KI. 21 h, 21/01 MKP H 05 b ?//l2.UKD Twórcawynalazku: dr inz. Aleksy Kurbiel Wlasciciel patentu: Akademia Górniczo-Hutnicza (Katedra Elektrotemii), Kraków (Polska) Tor wielkopradowy o zmniejszonej reaktancji Przedmiotem wynalazku jest tor wielkopradowy -o zmniejszonej reaktancji, znajdujacy zastosowa¬ nie w urzadzeniach lukowych, lukowo - oporowych i innych, który stanowi modyfikacje rozwiazania wedlug patentu nr 44602, dotyczacego skompen¬ sowanego toru wielkopradowego pieców lukowych.Ten skompensowany tor wielkopradowy wedlug patentu glównego sklada sie z trójfazowego toru roboczego i trójfazowego toru zwartego, sprze¬ zonego magnetycznie z torem roboczym. Zwarcie konca toru zwartego od strony transformatora „jest wykonane sztywnymi przewodami, a od . strony elektrod — przewodami gietkimi. Tego ro¬ dzaju zwarcie ogranicza ruchy pionowe poszcze¬ gólnych elektrod pieca, stosowanie zas dluzszych przewodów, ulatwiajacych swobodny ruch elek¬ trod, znacznie zmniejsza korzystne dzialanie toru zwartego.Niedogodnosci te usuwa tor wielkopradowy o zmniejszonej reaktancji wedlug niniejszego wy¬ nalazku, wprowadzajacy w miejsce toru zwartego, zwieranego przewodami, zwoje zwarte, sprzezone magnetycznie z torem roboczym, przewodzacym prady odbiornika, przy czym zwoje te nie sa ze soba laczone zadnymi przewodami.Tor wielkopradowy wedlug wynalazku jest u- widoczniowy w przykladowym rozwiazaniu na ry¬ sunku, na którym fig. 1. przedstawia schemat trój¬ fazowego toru ze zwojami zwartymi, fig. 2. — schemat trójfazowego toru roboczego ze zwojami 10 15 20 25 30 zwartymi w fazach skrajnych, a fig. 3. — schemat jednofazowego toru roboczego ze zwojem zwar¬ tym.Strumien magnetyczny, pochodzacy od pradu Ii w roboczym torze 1, indukuje w zwartych zwo¬ jach 2 sile elektromotoryczna, wywolujaca prad I* w tych zwojach (fig. 1). Prad I* jest przesunie¬ ty w fazie prawie o 180° w porównaniu z pradem Ii, w wyniku czego zmniejsza sie reaktancja ro¬ boczego toru 1.Odmiane toru wielkopradowego wedlug wyna¬ lazku stanowi tor wielkopradowy, skladajacy sie z trójfazowego toru roboczego i ze zwojów zwar¬ tych, sprzezonych magnetycznie z dowolnymi fa¬ zami toru roboczego.Przykladowo w tradycyjnym ukladzie wielko¬ pradowego toru 3, odznaczajacym sie najmniejsza reaktancja fazy srodkowej stosuje sie zwarte zwo¬ je 4 jedynie w odcinkach faz skrajnych toru 3, których reaktancje sa stosunkowo najwieksze -(iig^ 2J). Tego rodzaju uklad toru wielkopradowe¬ go odznacza sie nie tylko mniejsza reaktancja, niz tor bez zwojów zwartych, lecz przyczynia sie równiez do zaniku asymetrii mocy fazowych pieca, wywolanej przez tor, nie zawierajacy tych zwo¬ jów.Zmniejszenie reaktancji niektórych tylko faz to¬ ru w ukladzie tradycyjnym mozna uzyskac je¬ dynie przez zastosowanie w nich zwojów zwar¬ tych, natomiast podobna kombinacja toru trójfa- 55 58755 587 3 zowego, w którym niektóre fazy bylyby wykonane w ukladzie tradycyjnym, a pozostale w ukladzie skompensowanym lub bifilarnym jest technicznie niemozliwa do zrealizowania.Zwoje zwarte mozna stosowac ponadto w to¬ rach wielkopradowych odbiorników jednofazo¬ wych, jak na przyklad w torach pieców typu Ache- sona, sluzacych do grafityzacji elektrod weglo¬ wych, dzieki czemu zostaje znacznie usprawniona praca tych pieców. Przyklad wykonanie jedno¬ fazowego roboczego toru 5 ze zwartym zwojem 6 pokazano na fig. 3.Tor wielkopradowy o zmniejszonej reaktancji wedlug wynalazku odznacza sie prosta konstruk¬ cja, nie ma zadnych gietkich ani sztywnych prze¬ wodów, zwierajacych razem poszczególne fazy to¬ ru, a zastosowane zwoje zwarte nie ograniczaja zupelnie ruchów poszczególnych elektrod pieca.Ponadto zwoje zwarte moga byc stosowane w do¬ wolnych fazach trójfazowego toru roboczego,, a takze w jednofazowych torach wielkopradowych. PL