Opublikowano: 31. VIII. 1968 55463 KI. 19 d, 3/00 MKPE 01 d fi/OO UKD 624.2/.8.012 Twórca wynalazku: doc. dr inz. Jan Kmita Wlasciciel patentu: Politechnika Wroclawska (Katedra Budowy Mostów), Wroclaw (Polska) Sposób wzmacniania ceglanych sklepien mostowych Przedmiotem wynalazku jest sposób wzmacnia¬ nia ceglanych sklepien mostowych, zwlaszcza ko¬ lejowych, opartych dwustronnie na filarach lub przyczólkach.Dotychczas stosuje sie wzmocnienia takich skle¬ pien przez wykonanie na nich dodatkowych skle¬ pien ceglanych lub zelbetowych. Wada takiego sposobu jest czesto zmiana ksztaltu istniejacej konstrukcji, zamkniecie ruchu na moscie, duzy za¬ kres robót i niepewna wspólpraca sklepienia do¬ datkowego ze sklepieniem wzmacnianym.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogod¬ nosci przez wzmocnienie sklepienia, zapewniajace niezawodna wspólprace nowych elementów kon¬ strukcyjnych ze sklepieniem wzmacnianym, które¬ go wykonanie nie wymaga ograniczenia ruchu na moscie lub tez niewielkiego jego ograniczenia.Cel ten zostal osiagniety przez wykonanie na dlugosci zewnetrznych krawedzi wzmacnianych sklepien, rozkutych klinowo, zeber wzmacniaja¬ cych zelbetowych lub stalowych o zmiennej sze¬ rokosci, to jest uksztaltowanych trapezowo, wsku¬ tek czego odksztalcajace sie pod obciazeniem ru¬ chomym wzmacniane sklepienie zaklinowuje sie miedzy tymi zebrami, co umozliwia ich wspólprace w przenoszeniu obciazen. Wystepujace przy tym parcie boczne przejmuja ciegna sprezajace lub kotwy stalowe, których dodatkowym zadaniem jest poprzeczne sprezanie wzmacnianego sklepie¬ nia w celu wyeliminowania niekorzystnego wplywu 2 poprzecznego zginania. W przypadku gdy linia cis¬ nienia w wezglowiu sklepienia jest niekorzystnie polozona a sklepienie nie jest w stanie przenosic duzych momentów, przewiduje sie tarcze podporo- 5 we przylegajace do wzmacnianych sklepien, zapew¬ niajace wlasciwe utwierdzenie w podporze zeber wzmacniajacych w celu bezpiecznego przenoszenia przez wzmacniane sklepienie sil osiowych i mo¬ mentów wystepujacych w przekroju podporowym. io Korzysci techniczne wynikajace z zastosowania wynalazku polegaja na wprowadzeniu bardziej ra¬ cjonalnego pod wzgledem statycznym ukladu kon¬ strukcyjnego, zapewniajacego niezawodna wspól¬ prace nowych elementów konstrukcyjnych ze skle- 15 pieniem wzmacnianym, przywróceniu starym skle¬ pieniom ich projektowanej nosnosci albo nawet zwiekszeniu tej nosnosci oraz wykonywaniu wzmoc¬ nien bez zmiany ksztaltu istniejacej konstrukcji.Ponadto uzyskuje sie znaczne ograniczenie zakre- 20 su robót wzmacniajacych, wykonywanie wzmoc¬ nien bez zatrzymywania ruchu na moscie lub tylko przy jego nieznacznym ograniczeniem, oraz mozli¬ wosc zaprojektowania samonosnego zbrojenia ze¬ ber wzmacniajacych, do którego mozna podwiesic 25 szalowania i pomosty robocze eliminujac w ten spo¬ sób bardzo klopotliwe rusztowania.Wynalazek zostanie objasniona blizej na przy¬ kladach wykonania uwidocznionych na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat mostu skle- 80 pionego, wymagajacego wzmocnien, fig. 2 — prze- 5546355468 3 4 krój poprzeczny mostu przed wykonaniem wzmoc¬ nienia sklepienia, fig. 3 — ten sam przekrój z za¬ znaczonym wzmocnieniem, a fig. 4 i 5 przedstawia¬ ja widok z boku zebra wzmacniajacego oraz prze¬ krój tarczy podporowej wzmocnienia.Wymagajace wzmocnienia sklepienie 1 opiera sie na podporze 2 o szerokosci równej szerokosci skle¬ pienia 1 lub na podporze 3 o szerokosci wiekszej od szerokosci sklepienia 1. Nad sklepieniem 1 znaj¬ duja sie mury czolowe 6 oraz podloze i nawierzch¬ nia 7. W celu wzmocnienia sklepienia 1 jego kra¬ wedzie zewnetrzne rozkuwa sie klinowo, to jest nieco szerzej u dolu niz u góry, a nastepnie wyko¬ nuje sie zebra wzmacniajace 4 o ksztalcie klino¬ wym. Zebra wzmacniajace 4 wiaze sie ze wzmacnia¬ nym sklepieniem 1 poprzecznymi ciegnami 5. Gdy pod obciazeniem przesla sklepienie ceglane 1 prze¬ mieszcza sie w dól, opiera sie przez zaklinowanie na bardziej sztywnych zebrach wzmacniajacych 4 i zmusza je do przenoszenia obciazen. Ewentualnie wystepujacy wtedy rozpór poziomy przejmuja po¬ przeczne ciegna 5, które po odpowiednim naciagu (lub bez tego naciagu) sprezaja wzmacniane skle¬ pienie 1, przez co czynia go zdolnym do przenosze¬ nia momentów poprzecznych. Gdy sklepienie 1 opiera sie na waskiej podporze 2, to wykonanie zebra wzmacniajacego 4 wymaga wiekszego rozku¬ cia krawedzi sklepienia 1 w celu uzyskania lepsze¬ go oparcia zebra wzmacniajacego 4 na podporze 2.Natomiast gdy sklepienie 1 opiera sie na szerszej podporze 3, zapewniajacej latwe oparcie zebra wzmacniajacego 4, to wtedy rozkucie sklepienia 1 jest nieznaczne. Jezeli roboty wzmacniajace sa wy¬ konywane przy usunietej nawierzchni i podlozu 7, to wzmocnienie w postaci zeber 4 wspólpracuje ze sklepieniem 1 w przenoszeniu ciezaru podloza i na¬ wierzchni po ich powrotnym ulozeniu na przesle.W przypadku gdy zachodzi potrzeba takiego zamo¬ cowania zeber wzmacniajacych 4 w podporze 2 lub 3 aby zebra 4 przenosily w miejscu zamocowania znaczne momenty zginajace, wówczas wykonuje sie tarcze podporowe 8, polaczone monolitycznie z ze¬ brami 4, dociskane do podpory 2 lub 3 ciegnami poprzecznymi 5. Ciegna 5 wykonuje sie z pretów grubych lub kabli sprezajacych. Wielkosc tarczy podporowej 8 i sposób oparcia jej dolnej krawedzi na podporze 2 lub 3 jest rózna w zaleznosci od wystepujacych obciazen sklepienia. W przypadku gdy sklepienie 1 opiera sie na podporze 2 posiada¬ jacej odsadzke fundamentowa, a warunki wodne nie nastreczaja wiekszych trudnosci wykonaw¬ czych, racjonalne jest oparcie tarczy podporowej 8 na odsadzce fundamentowej. Dla zwiekszenia po¬ wierzchni oparcia tarczy podporowej 8 na podpo¬ rze 2 lub 3 oraz zwiekszenia jej oporu na obrót, od dzialania momentu zginajacego, stosuje sie tarcze podporowa 8 oi zmiennej grubosci przez wykonanie odpowiednich wciec w murze podpory 2 lub 3. PL