Pierwszenstwo: Opublikowano: 25.VII.1968 55353 KI. 35 a, sho MKP B S/fJb ICZYFLL.NIA I1KD I Urzedu Patentom*-oo Wspóltwórcy wynalazku: prof. dr inz. Ludger Szklarski, dr inz. . Sta¬ nislaw Kreczmer Wlasciciel patentu: Akademia Górniczo-Hutnicza (Katedra Elektrotech¬ niki Górniczej), Kraków (Polska) Zespól elektromagnetycznych hamulców zabezpieczajacych ruch maszyn wyciagowych i wind Przedmiotem wynalazku sa elektromagnetyczne hamulce zabezpieczajace ruch maszyn wyciago¬ wych i wind, których zastosowanie ma na celu wspomaganie lub zastepowanie dzialania znanych, mechanicznych hamulców posredniego dzialania i spadochronów.Dotychczas w urzadzeniach wyciagowych stoso¬ wane sa mechaniczne hamulce bezpieczenstwa o dzialaniu posrednim. Hamulce te, najczesciej jako klockowe, dzialaja na wience hamulcowe, bebny linowe lub kola pedne.Uklady hamulców o dzialaniu posrednim zawo¬ dza na przyklad w razie poslizgu liny. Naczynie wydobywcze moze wtedy przejechac ze znaczna predkoscia koncowa stacje, przewaznie doprowa¬ dzajac do powaznej awarii. Stosowane sa równiez mechaniczne hamulce bezpieczenstwa o dzialaniu bezposrednim, tak zwane spadochrony. Hamulce te na ogól jednak hamuja zbyt gwaltownie i tylko w wypadkach zerwania liny wyciagowej. Brak jest natomiast hamulców bezposredniego dzialania na naczynie zawieszone na linie, bedace w ruchu poza dopuszczalna strefa, co, w razie niespraw¬ nosci hamulców posredniego dzialania, uniemozli¬ wia bezpieczne zatrzymanie naczynia.Prowadzi to z reguly do powaznych uszkodzen kosztownych urzadzen wyciagowych i stwarza du¬ ze zagrozenie zyciu ludzi znajdujacych sie w wy¬ ciagu, lub w poblizu miejsca awarii. Wypadek ta¬ ki jest szczególnie niebezpieczny dla maszyn wy- 10 15 20 25 30 ciagowych umieszczonych na wiezy i w instala¬ cjach wind. Tym stanom awaryjnym zapobiegaja elektromagnetyczne hamulce, zabezpieczajace ruch maszyn wyciagowych i wind wedlug wynalazku, które dzialaja bezposrednio na naczynie i stano¬ wia dodatkowe zabezpieczenie przy równoczesnie stosowanych, znanych, mechanicznych hamulcach posredniego dzialania i spadochronach.Uklady elektromagnetycznych hamulców wedlug wynalazku sa uwidocznione w przykladowym roz¬ wiazaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia schemat ideowy elastycznego umocowania ha¬ mulców do naczynia wydobywczego, fig. 2 — ten sam schemat z zastosowaniem magnetostrykcyj- nego czujnika i laczników bezstykowyclCfig. 3a —-^ schemat ideowy sztywnego zamocowania hamul¬ ców w szybie i elastycznego zamocowania plozy do naczynia, a fig. 3b — elastycznego zamocowa¬ nia hamulców i sztywnego zamocowania plozy.Elastyczne umocowanie hamulców 1 do wydo¬ bywczego naczynia 2 znajduje zastosowanie w przypadku, gdy urzadzenie wyciagowe jest wypo¬ sazone w sztywne stalowe prowadniki 7 (fig. 1).Elektromagnesy szynowych hamulców 1 sa zasi¬ lane z baterii akumulatorów 3, zainstalowanych w naczyniu 2. W przypadku przejechania z pred¬ koscia v,-wyzsza od dozwolonej, drogowego lacz¬ nika 4, zamontowanego w poblizu górnej stacji koncowej i kontrolujacego predkosc v naczynia 2, zostaje uruchomiony czasowy przekaznik t, który 55353s wlacza, umocowany w obudowie szybu, elektro¬ magnetyczny rygiel 5. Rygiel 5 zalacza w prze¬ jezdzajacym naczyniu 2 lacznik 6, który zamyka, zasilany z akumulatorów 3, obwód elektromagne¬ tycznych hamulców 1. Hamulce 1, po zadzialaniu, zostaja przyciagniete do prowadników 7, wytwa¬ rzajac odpowiednia sile hamujaca naczynie 2. Wy¬ ciagi dwunaczyniowe sa wyposazone dla obydwu naczyn 2 w jednakowe zespoly elektromagnetycz¬ nych hamulców 1.Uklad hamulców 1 moze byc wyposazony do¬ datkowo w magnetostrykcyjny czujnik 9 umoco¬ wany do trzonu 8 naczynia 2 (fig. 2). Za pomoca czujnika 9 przeprowadza sie w sposób ciagly po¬ miar sily S obciazenia trzonu 8. Zerwanie liny nosnej powoduje spadek sily S, skutkiem czego czujnik 9 podaje sygnal za posrednictwem wzmac¬ niacza 10 do czlonu 11. Czlon 11 powoduje wla¬ czenie baterii akuniulatorów 3 i uruchomienie ha- mulcó^l,^ ki^óre analogicznie jak poprzednio, zo¬ staja przyciagniete do stalowych prowadników 7.Zespól hamulców 1 powinien byc tak dobrany, aby spowodowal calkowite zatrzymanie naczynia 2, lub ulatwil prace mechanicznego spadochronu.Uklad 12 zastepuje wymieniony poprzednio przekaznik t przedstawiony na fig. 1, przy czym lacznik 4 rygiel 5 i lacznik 6 sa w wykonaniu bezstykowym, jako laczniki magnetyczne, których program dzialania jest identyczny jak opisanych laczników mechanicznych.Odmiane ukladu stanowi rozwiazanie, w którym hamulce 1 sa umocowane sztywno do obudowy szybu, a naczynie 2 jest wyposazone w elastycznie umocowane do niego dlugie stalowe plozy 13 (fig. 3a). Hamulce 1 moga byc umocowane elastycznie, wtedy plozy 13 sa umocowane sztywno (fig. 3b).W obu rozwiazaniach hamulce 1 sa zasilane ze zródla pradu umieszczonego poza naczyniem 2, dzieki czemu stosowanie rygla 5 i lacznika 6 jest zbedne. Przekroczenie dozwolonej predkosci v, analogicznie jak poprzednio, powoduje za posred¬ nictwem lacznika 4 i ukladu 14 wlaczenie hamul¬ ców 1, które zostaja przyciagniete do stalowych plóz 13 i wytwarzaja odpowiednia sile, hamujaca naczynie 2.Uklad 14 jest odmiana ukladu 12, przedstawio¬ nego na fig. 2, przy czym lacznik 4 jest w wyko¬ naniu magnetycznym bezstykowym. 55353 4 Elektromagnetyczne hamulce zabezpieczajace ruch maszyn wyciagowych i wind wedlug wyna¬ lazku sa przewidziane do równoczesnego stosowa¬ nia ze znanymi, mechanicznymi hamulcami posre- 5 dniego dzialania i spadochronami dla zwiekszenia bezpieczenstwa pracy urzadzen wyciagowych. Ha¬ mulce te eliminuja awarie, wynikajace z uszko¬ dzen mechanicznych hamulców posrednich i mo¬ ga wspomagac prace spadochronów. Ponadto cen- 10 na zaleta hamulców wedlug wynalazku jest mo¬ zliwosc regulowania ich sily hamujacej wedlug zalozonego programu, pod warunkiem zastosowa¬ nia w ukladzie regulatora. 15 25 PL