Pierwszenstwo: Opublikowano: 12. IV. 1968 55223 KI. 45 k, 1/18 MKP A 01 m UKD Twórca wynalazku: doc. dr inz. Stanislaw Matusz Wlasciciel patentu: Instytut Badawczy Lesnictwa, Warszawa (Polska) Urzadzenie do smarowania sadzonek w uprawach lesnych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do sma¬ rowania ochronnego sadzonek w uprawach lesnych w celu zabezpieczenia ich pedów szczytowych przed ogryzaniem przez zwierzyne. Urzadzenie jest przystosowane do smarów cieklych to róznej lep¬ kosci i gestosci.W odróznieniu od dotychczas znanych i po¬ wszechnie stosowanych narzedzi recznych urzadze¬ nie bedace przedmiotem wynalazku umozliwia rów¬ nomierne nakladanie smarów na pedy szczytowe sadzonek chronionych w sposób calkowicie mecha¬ niczny.Na rysunku fig. 1 przedstawia urzadzenie za¬ wieszone na ciagniku w widoku z tylu, fig. 2 — urzadzenie zawieszone na ciagniku w widoku z boku, fig. 3 — odmiane urzadzenia zawieszone¬ go na ciagniku w widoku z tylu, fig. 4 — odmia¬ ne urzadzenia zawieszonego na ciagniku w wido¬ ku z boku, fig. 5 i 6 — rózne rozwiazania smaru¬ jacych elementów roboczych w widoku z tylu i z boku, fig. 7 — urzadzenie i sposób poslugiwa¬ nia sie nim w widoku z tylu.Urzadzenie jest zawieszone na trzypunktowym ukladzie zawieszenia fig. 1 i 2. Sklada sie ono ze zbiornika cieczy ochronnej (smaru), konstrukcji nosnej i trzech segmentów roboczych smarujacych trzy rzedy sadzonek.Zbiornik 01 cieczy ochronnej jest polaczony z bel¬ ka nosna 02 za pomoca wsporników 03 i obejm 04. Na belce nosnej 02 umieszczone sa dwa zacze¬ py 05 do zawieszenia urzadzenia na dwu dolnych cieglach 06 ukladu zawieszenia na ciagniku.Trzeci punkt zawieszenia stanowi polaczenie lacznika górnego 07 z lacznikiem 08 polaczonym 5 ze zbiornikiem 01. Do belki nosnej 02 podwieszo¬ ne sa wahliwie w punktach 09 trzy segmenty ro- boczne. Kazdy segment roboczy sklada sie z walka 10 pochylajacego sadzonki polaczonego wahliwie para wieszaków 11 z belka nosna 02 oraz z walka i° smarujacego 12. Walek smarujacy 12 druga para wieszaków 13 jest polaczony w punktach 09 wahli¬ wie z belka nosna 02. Odleglosc pomiedzy walka¬ mi 10 i 12 jest zmienna i moze byc ustalana przez usztywnienie na poprzeczce 14. Walek smarujacy 15 12 jest wymienny i moze byc dowolnie zdejmo¬ wany.Wprowadzajac do konstrukcji walek pochylaja¬ cy 10 znacznie ciezszy od walka 12 zyskuje sie to, ze przy zmianie odleglosci pomiedzy walkami 20 otrzymuje sie jednoczesnie i zmiane ukladu piono¬ wego miedzy walkami (walek ciezszy bardziej «ie zblizy do polozenia pionowego i zajmie polozenie nizsze, walek 12 polozenie wyzsze).Ciecz ze zbiornika 01 dostaje sie przez zawory 25 regulacyjne 15, elastycznymi przewodami 16 do elementu roboczego 17 walka smarujacego. Z kolei przez odpowiednio usytuowane otworki ciecz wy¬ dostaje sie na zewnatrz.Walek pochylajacy 10 jest zaopatrzony w fartuch 30 gumowy 18 (fig. 2) zabezpieczajacy sadzonki przed 5522355223 3 20 25 ewentualnym uszkodzeniem podczas ich przechy¬ lania.Odmiana urzadzenia jest przedstawiona na fig. 3 i 4. Róznica miedzy obu urzadzeniami polega na tym, ze zbiornik cieczy ochronnej 01 zamiast na belce nosnej 02 jest umieszczony na blotniku ciagnika 19. Poza tym belka nosna 02 z podwie¬ szonymi segmentami roboczymi, w odmianie jest zawieszona wahliwie, tylko za pomoca dwu za¬ czepów 05 na dolnych cieglach 06 ukladu zawie¬ szenia ciagnika.Ciecz ochronna ze zbiornika 01 przez zawór 15 trzema przewodami 16 doplywa do poszczególnych segmentów roboczych zbudowanych identycznie jak w urzadzeniu na fig. 1 i 2r Wymienne elementy robocze o róznych ksztal¬ tach sa przedstawione na fig. 5 i 6. Na fig. 5 przedstawiony jest element roboczy a wykonany w postaci palczastej. Na walek smarujacy 12 na¬ sadzone sa dwie obejmy 20, do których przyspa- wana jest rurka 17 rozprowadzajaca ciecz. Do rur¬ ki rozprowadzajacej 17 wkrecone sa palce (smaru¬ jace) 23. Caly element roboczy moze byc przesu¬ wany w lewo lub w prawo i obracany dookola walka 12, po odkreceniu wkretów 21. Zlaczka 22 sluzy do nasadzenia przewodu gumowego 16 do¬ prowadzajacego ze zbiornika 01 ciecz ochronna.Ciecz ochronna z przewodu 16 wplywa do rurki rozprowadzajacej 17, z której z kolei wplywa do poszczególnych palców 23. Palce smarujace 23 i rurka 17 maja otworki przez które ciecz wyplywa na zewnatrz, zwilzajac zewnetrzna strone palców 23 i rurki 17.Elementy robocze b, c (fig. 5) róznia sie tym, ze rurke rozprowadzajaca i palce smarujace zastapio¬ no rurka ciagla 24 wygieta zatokowo w ksztalcie litery U lub V.Element roboczy a (fig. 6) charakteryzuje sie tym, do rurki rozprowadzajacej 17 przymocowany jest fartuch 25 wykonany z nasiakliwej flaneli lub wchlaniajacej gabki z odpowiednim obciaznikiem 26 w postaci preta, oraz fartuch gumowy 27.Element roboczy b (fig. 6) charakteryzuje sie tym, ze do rurki rozprowadzajacej 17 przymocowano szczotke wlosienna 28.Ciecz wyciekajac przez otworki rurki" rozprowa¬ dzajacej 17 splywa na fartuch lub wlosie skad jest zbierana przez stykajace sie pedy szczytowe sa¬ dzonek.Element roboczy c typu walkowego (fig. 6) sta¬ nowi cylindryczny zbiornik 29 cieczy usytuowany na wale smarujacym 12 zaciskami 30. Ciecz ochron¬ na jest wlewana do zbiornika 29 przez korek wle¬ wowy 31, skad samoczynnie wyplywa przez otwor¬ ki 32 odpowiednio usytuowane.Sposób poslugiwania sie urzadzeniem jest na¬ stepujacy: ciagnik kolowy typu lekkiego (np. o mo¬ cy 15—25 KM), wjezdza na uprawe kolami (fig. 7) w ten sposób, ze jeden rzad smarowanych sadzo¬ nek znajdowac sie bedzie pomiedzy kolami ciag¬ nika, pozostale dwa rzedy znajda sie po zewnetrz¬ nej stronie obu kól ciagnika. Tak ustawiony ciag¬ nik przejezdza wolno pomiedzy rzedami uprawy smarujac równoczesnie trzy rzedy sadzonek. Przed g5 rozpoczeciem pracy belka nesna 02 za pomoca pod¬ nosnika hydraulicznego jest podniesiona na odpo¬ wiednia wysokosc smarowanych sadzonek.Podczas przejazdu ciagnika belka pochylajaca 5 pochyla lekko sadzonki, po czym zwalniajac je od- pochylenia przekazuje w ten sposób tylko koniec pedu szczytowego pomiedzy palce robocze szczot¬ ke lub walek elementu roboczego. Belka pochy¬ lajaca 10 umozliwia przez lekkie przegiecie pedów io szczytowych sadzonek, równomierne ich smaro¬ wanie, mniej wiecej na jednakowej dlugosci nie¬ zaleznie od róznic w wysokosci poszczególnych sa¬ dzonek. Przez odpowiednie ulozenie elementów smarujacych a wiec ustalenie wzajemnej odleglo- 15 sci belki pochylajacej 10 do smarujacej 12 uzy¬ skuje sie to, ze sadzonka jest posmarowana tylko przy koncu pedu szczytowego. 35 40 45 50 55 60 PL