Znane pódl nazwa „Yale" zamki posia¬ daja jako zatrzymy splrezynujace trzpienie, zlozone z dwóch czesci, które przy otwiera¬ niu Idiucz^m uistarwiSafj-a isLe wzgledem pokret¬ nego walca. Przy nieiwielkiej srednicy trzfpieoi A sprezyn, idziallatnie zamka czesto bywa niesprawne, poniewaz sprezyny skut¬ kiem pekniecia, oslabienia, zanieczyszcze¬ nia 'M iiffimyioh powodóiw isttaja sie niezdatne i zamkniecie jest niepewne. Pónadlto przy malej sredtnfcy trzpieni dllugoSc izajmkia nie moze byc mniejsza od pewnelj okreslonej dlugosci, nawiet (pirzy niewielkiej ilosci za»- trzymów. Zreszta wyrób zamków z podob- njemi trzpieniami i aplrezynami nie jest wca¬ le latwy, Przedlstawiiony wynadataek dotyczy zai¬ mka, w którym wiskaizame wady sa usuniete.Osiaga sie to przez usuniecie sprezyn iprzy zaitrzymach, którym nadaje sile ksztalt ply¬ tek. W tein sposób ipowiekszai sie sprawnosc zamka, a dlugosc zaimka moze byc powiek¬ szona lub zmniejszona; wyrób tego zamka jeslt prosty.Zalaczony rysunek przedstawia przy¬ klad wykonania zamka wedlug wynalazku oraz odmiane szlczególu, przyCzeim fig. 1 wskazuje prziekfój podluzny zamka, fig. 2 wiskaizuje jiego przekrój poprzeczny, fiig. 3 wisfcaziuje zaitrzym zamka, fig. 4 i 5 wlskazu- je odimiane szczególu zamka, fig. 6 wskazu¬ je czesc pomocnicza do przytwierdzania zamka.Przez lozyskowe tulejki o i 6 w osloniec zarnika ..przechodzi pokretny trzpien d o kwadratowym przekroju, który siluzy do przesuwania ry^la / (fig. 5), znajjdujacego sie w skrzynce e. Przesuwanie to uskutecz¬ nia sie w jakikolwiek znany sposób, np, za»- pomoca uichiwytu, polaczonejgc z trzpieniem i dzialajacego na naisady isprezynujacego ry¬ gla, albo zapomoca polaczenia kolbowego lub innego. Trzpien cf przechodzi przez wy¬ kroje prostokatne h sizeregu umieszczonych obok siebie prosto}ca]tnych plytek g. Wykro- jie h sa jednakowe, ale leza na nózinych wy¬ sokosciach. Nad plytkami g i pod niemi znaljduje sie Tw oslonie zaimka wytniecie ix Wzglednie i2, w które plytki moga wchodzic.Klucz k posiada znany plaski ksztalt z jed¬ nym lub kilkoma podluznemi zlobkami i jiest wlsuwtany ptrzez szczieUSinie / trzpienia.Góilny jego brzieg m jest falisty, dolny zas na koncu przecbodizi w szpile n, pblza tein Jest ffóWtntoiliegly Wzgledem osii.W polozeniu wlskazaneim na fig. 1 wpro¬ wadzonym kluczem mozna pokrecic trzpien d wraz z zatTziymami g i tulleijkami a i b, przyczem zatrzyimy skutkiem odpowiadaja- cego im falistego ksztaltu klucza i róznych wysokosci wykroi h ustawia jia sie tak, ze ich rogi smOjga przesunac isie obok krawedzi wyciec i± i i2. Przy wyciajganiu klucza jego szpic n odciaga wdól kazdaj plytke, która wchiodizi wówlczas w wyciecie il9 Poi wycia¬ gnieciu klucza wj&zystkie plytki wchodza w wypiecie, a wiec pokrecenie trzpienia czyli przesuniecie rygla jest niemozliwe. Przy ipo- nowlnem wlozeniu klucza plyltki podnosza sie i ostawiaja odpowiednio do jego fali¬ stego brzejgu. W tym dellu szjpic n musi wy¬ stawac nad górna krawedzia przynajmniej na grubosc jednej plytki. Gdyby falista li- nja klucza nie pasowala chociazby do jed¬ nej plyitki, wówczais odjpowiednia plytka bylaby niewystarczajaca albo tez zbyt wy¬ soko podniesiona i pozostalaby w dolnieim wycieciu ilf albo weszlalby w gprne wycie¬ cie i2; w obu wypadkach obrót tóhicza bylby niemozliwy. Pewlnloisc zatem podlobnietgo zamka jest zupelna. Poniewaz plytki sa bardzo cielnikie, lezai obolk siebie i W znacz¬ nej ilosoi mojga byc umieszczone na niewiel¬ kiej dlulggslci, wiec i zamiek mozle byc krót¬ ki, co przy zatrzymaeh w ksztalcie trzpieni jest wykluczone, sprezyny sa zfoyfteczttie, poniewaz sam bluJcz ustawia plytki w polo¬ zenie zamkniecia, o 5ile to nie nlaistapi skut¬ kiem wlasnego ciezaru tych plytek. Wyrób podobnego zaimka jtest bardzo latwy, ponie¬ waz plytki i ich wyciecia,sa jednakowe; co sie 'zas tyczy polozenia wysokosci wyciec, to mozna wlszyistkie jednakowe plytkil (zlo¬ zyc razem w stos, nasitejpnie przy kluczu we¬ tknietym sciac górna i dolna strone stosu, a wówczas wyciecia beda Jzmajdlowac sDe wie wjllasciwylch miejscach. Zmiieniiaijlajc falilsty ksztalt gólrnej krawedzi' klucza i odpowia¬ dajacy mu uklad wyciec plytek co do wy¬ sokosci ich polozenia,, mozha wyrabiac naj¬ rozmaitsze zamki jedlnego typu, W prziedbtawioneji na iig, 4 i 5 odtarianie szczególu zamka, poprziejczlny przekrój przedniej czesci jego oslony nie jest owal¬ ny lecz kwadratowy, w kaizdylm zas rogu znajduje sie nagwintowany otwór; kazde dwa otwory, znajdujace sie na przekatnej, sluza do umocowania iskrzynki ryglowej e, przytem jedine dla prawego zamka, drucie dla lewego. Tym sposobem jednakowe zam¬ ki moga byc stosowane; jako lewe lub prawe.Urzadzenie zamka (mogloby byc i tak wy¬ konane, zJe plytki plrzesuWalyby sie nietyl- ko prostopadle, lecz i poziomo; wólwczas z bloków plytek natlenialoby w 'olslolnliie utwo¬ rzyc wyciecia, zapobiegajace pokrecaniu sie tych plytek. Mogflaby równiez jedna czesc zatrzyimów plrzielsulwac sie proistopa- dlle, a druga czesc poziomo.Fii|g. 6 ppzedlstawiiaf wjidok i prteiekrójj tu¬ lejki, która moglaby byc zastosowana ptrzy umocowaniu zamka w drzwiach; przednia krawedz tullejki jest ostra, w, rodzaju prze¬ bijaka, tak ze ottvór w drzwiach potrziebny dla zamka mozna byloby wykonac zapomo- ca tej tulejki, która nastepnie moglaby po-zostac w drzwiach' jako okucie, lub mogla¬ by byc z nich wyjela.Urzadzenie ziannlkia imiozmia wykonac w itein sptoisób, zeby utworzyc wycileoiia niiewotslomie liecz w trzpieniu, a plytki zaopatrzyc w wy¬ stepy na krawedziach ich wykrojów; -wyslte- py te zajpadaija w^ wyciepia trzpienia.Górna krawedz iklucza moze przefoielgac woigólle po jakiejkolwiek Hinji zalamanelj.Dolna krawedz klucza moglaby równiez posiadac ksztalt ten sam, jak i górna kra- wedlz, celem wspólnego jprzesuwania ply- tek. PL