Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.111.1968^ 54870 KI. 73, 1/03 MKP D 07 b ./ UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Andrzej Golachowski, mgr inz. Ar¬ kadiusz Heropolitanski Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Konstrukcji Kablowych, Ozarów (Polska) Sposób wykonywania splotów z drutów lub wlókien oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób wykonywa¬ nia splotów z drutów lub wlókien, zwlaszcza cien¬ kich linek metalowych oraz urzadzenie do stoso¬ wania tego sposobu.Znany sposób wykonywania linek, polega na przeprowadzeniu odwijanego ze szpul zdawczych peczka drutów lub wlókien przez rolki umiesz¬ czone na elemencie wirujacym skrecarki, gdzie zostaje on podwójnie skrecony, nastepnie na wpro¬ wadzeniu go na kolo wyciagowe i wreszcie na beben odbiorczy.Obracajace sie ze stala, nastawiana w zalezno¬ sci od skoku skretu, predkoscia obrotowa kolo wyciagowe nadaje skrecanej lince stala predkosc przesuwu, niezbedna dla zachowania stalego skoku, skretu. W celu dostosowania obrotów bebna do stalej predkosci przesuwu linki napedza sie go poprzez niewygodne w eksploatacji i czesto psu¬ jace sie sprzeglo poslizgowe, gdyz predkosc obro¬ towa bebna musi malec w miare wypelniania go linka.Wielkosc sily tarcia sprzegla poslizgowego uwa¬ runkowana jest koniecznoscia wprawienia w ruch obrotowy bebna wypelnionego, wobec czego przy pustym bebnie nawijana linka naprezana jest sila równowazaca sile tarcia potrzebna do napedu beb¬ na wypelnionego linka. Ponadto sila tarcia sprze¬ gla poslizgowego musi pokonac sile rozruchu bebna, która to sila po zakonczeniu rozruchu prze¬ nosi sie na linke dodatkowo naprezajac ja. Wspo- 10 15 30 mniane naprezenia linki, wystepujace przewaznie w postaci szarpniec sa przyczyna znieksztalcania parametrów splotu, które powoduja trwale wy¬ dluzenie drutów linki i wrecz uniemozliwiaja skrecanie cienkich linek powodujac ich zrywanie.W znanych skrecarkach bebny wymieniane sa po kazdorazowym wypelnieniu ich linka. Sa to bebny przystosowane do transportu, posiadajace stosunkowo duze wymiary, czesto uszkodzone lub zdeformowane. Bebny takie wymagaja odpowiednio duzych wymiarów jarzma, a umocowanie ich w jarzmie zmusza do stosowania odpowiednich uch¬ wytów usytuowanych w lozyskach.Wynika stad koniecznosc znacznego powieksze¬ nia srednicy elementu wirujacego, co z kolei ogra¬ nicza jego predkosc obrotowa, a w efekcie obniza wydajnosc skrecarki, która jest wprost proporcjo¬ nalna do predkosci obrotowej elementu wiruja¬ cego.Wymiana bebnów po ich wypelnieniu oraz wy¬ miana szpul zdawczych po wyczerpaniu sie drutu wymaga kazdorazowo zatrzymania maszyny i po¬ woduje skrócenie czasu efektywnej pracy skre¬ carki.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogod¬ nosci czyli uzyskanie splotów o stalych parame¬ trach, równiez przy skrecaniu cienkich linek, przy jednoczesnym zwiekszeniu wydajnosci skrecarki.Dla osiagniecia tego celu wytyczono sobie zadanie zmniejszenia srednicy elementu wirujacego oraz 5487054870 wykonywania splotów w taki sposób aby skre¬ cana linka nie przechodzila przez kolo wyciagowe lecz bezposrednio na beben napedzany bez uzycia sprzegla poslizgowego, przy czym wymiana szpul zdawczych odbywalaby sie podczas pracy ma¬ szyny.Zadanie to zostalo rozwiazane wedlug wynalaz¬ ku w ten sposób, ze odwijany ze szpul zdawczych peczek z równolegle ulozonych drutów lub wlókien zostaje podwójnie skrecony podczas przejscia przez rolki umocowane na wirujacym elemencie skrecarki i w postaci linki nawiniety na beben posredni skrecarki, a nastepnie, po wypelnieniu bebna posredniego i odcieciu drutów lub wlókien od szpul zdawczych, ta podwójnie skrecona linka przechodzi ponownie przez rolki umocowane na wirujacym elemencie gdzie jest po raz drugi podwójnie skrecona i zostaje nawinieta na beben odbiorczy nawijarki. Podczas nawijania linki na beben posredni lub beben odbiorczy bebny te na¬ pedzane sa ze stala predkoscia obrotowa.Aby powyzszy sposób wykonywania splotów mógl byc realizowany, urzadzenie bedace równiez przedmiotem wynalazku wyposazone zostalo w nawijarke usytuowana w poblizu skrecarki, a wy¬ wazony i obrobiony beben posredni umieszczono na stale w lozyskach umocowanych w jarzmie skrecarki. Beben posredni i beben odbiorczy po¬ siadaja praktycznie takie same wymiary srednicy zewnetrznej rdzenia i dlugosci roboczej.Przedmiot wynalazku jest blizej wyjasniony w przykladowym wykonaniu uwidocznionym na ry¬ sunku przedstawiajacym schemat urzadzenia.Jak to uwidoczniono na rysunku nawijarka B i szpule zdawcze C usytuowane sa przy skrecarce A. Skrecarka A wyposazona jest w element wi¬ rujacy 8, na którym umocowane sa rolki 1, 2, 3, 4 prowadzace skrecona linke. Wewnatrz elementu wirujacego 8 znajduje sie nieruchome jarzmo 7 z bebnem posrednim 6 i ukladaczem 5. Beben po¬ sredni 6 jest starannie wywazony i obrobiony oraz wykonany i ulozyskowany w taki sposób, aby srednica elementu wirujacego 8 mogla byc moz¬ liwie najmniejsza. Beben posredni 6 jest umoco¬ wany na stale w lozyskach umieszczonych w jarz¬ mie 7. Nawijarka B zawiera beben odbiorczy 10 i ukladacz 9. Beben posredni 6 i beben odbiorczy 10 posiadaja praktycznie takie same wymiary srednicy zewnetrznej rdzenia i dlugosci roboczej.Beben posredni 6, ukladacz 5 skrecarki, element wirujacy 8, ukladacz 9 nawijarki i beben odbior¬ czy 10 polaczone sa poprzez znany zespól nape¬ dowy, skladajacy sie przykladowo z kól zebatych, z silnikiem 11.Odwijane ze szpul zdawczych C druty wprowa¬ dzane sa w postaci peczka do skrecarki A i tu¬ taj przed wejsciem na rolke 1 peczek zostaje skre¬ cony wokól wlasnej osi dzieki ruchowi obrotowe¬ mu elementu wirujacego 8, wskutek czego powsta¬ je jednorazowo skrecona linka. Linka ta prze¬ chodzi nastepnie przez umocowane na elemencie wirujacym 8 rolki 1, 2, 3, 4 i po opuszczeniu rol¬ ki 4 zostaje po raz drugi skrecona wokól wlasnej osi.W tym czasie nadajacy lince predkosc przesu- 20 wu beben posredni 6 skrecarki napedzany jest ze stala predkoscia obrotowa dzieki czemu skok skre¬ tu linki nie jest staly na calej dlugosci linki lecz zalezy od stopnia wypelnienia bebna po- _ sredniego 6. Przy pustym bebnie skok skretu be¬ dzie krótszy niz przy bebnie wypelnfonym. Po wypelnieniu linka bebna posredniego 6, druty zostaja odciete od szpul zdawczych C i podlaczone do bebna odbiorczego 10 nawijarki B. Nawinieta na beben posredni 6 linka przechodzi z powro¬ tem przez rolki 4, 3, 2, 1 i zostaje rozwinieta na beben odbiorczy 10 napedzany ze stala predko¬ scia obrotowa.Podczas tego przejscia linka zostaje jeszcze raz podwójnie skrecona. Poniewaz beben posredni 6 i beben odbiorczy 10 posiadaja praktycznie takie same wymiary zewnetrznej srednicy rdzenia i dlu¬ gosci roboczej, skok skretu uzyskiwany podczas przejscia linki na beben odbiorczy 10 bedzie krót¬ szy na tym odcinku linki, gdzie byl dluzszy przy przejsciu linki na beben posredni 6 i odwrotnie dluzszy skok skretu przy przejsciu linki na beben odbiorczy 10 na tym odcinku linki gdzie byl on krótszy podczas przejscia linki na beben posred¬ ni 6. 25 W ten sposób otrzymuje sie czterokrotnie skre¬ cona linke o stalym skoku skretu na calej dlu¬ gosci. Podczas przejscia linki na beben posredni 6, beben odbiorczy 10 i ukladacz 9 nawijarki odla¬ czone sa od silnika za pomoca znanego, nieuwi- docznionego na rysunku sprzegla. W analogiczny sposób odlaczony jest beben posredni 6 i ukla¬ dacz 5 skrecarki podczas przejscia linki na beben odbiorczy 10.Ze wzgledu na nieznaczne sily jakim podlega 35 skrecana sposobem wedlug wynalazku linka, uzy¬ skuje sie sploty o stalych parametrach, przy czym mozna skrecac linki o malych srednicach niemozliwych do uzyskania sposobami tradycyjny¬ mi. Skrócono takze znacznie czas przestoju urza- 40 dzenia gdyz wymiana szpul zdawczych odbywa sie podczas przejscia linki z bebna posredniego 6 na beben odbiorczy 10, a wymiana bebna odbiorcze¬ go 10 odbywa sie podczas przejscia drutów ze szpul zdawczych C na beben posredni 6. 45 Umocowanie na stale w jarzmie 7 starannie wywazonego i dopasowanego bebna posredniego 6 oraz wyeliminowanie kola wyciagowego i sprzegla poslizgowego umozliwia znaczne zmniejszenie sre¬ dnicy elementu wirujacego 8. Pozwala to na 50 uzyskanie wiekszych obrotów elementu wiruja¬ cego, a w efekcie znaczne podwyzszenie wydajno¬ sci calego urzadzenia. 30 55 65 PL