Pierwszenstwo: 29. XI. 1963 Niemiecka Republika Federalna Opublikowano: 11. III. 1968 54692 KI. 5c, 15/44 MKP E 21 d ,<$ UKD Wlasciciel patentu: Rheinstahl Wanheim G. m. b. H., Duisburg-Wanheim (Niemiecka Republika Federalna) Hydrauliczny stojak górniczy Wynalazek dotyczy wielostopniowego hydraulicz¬ nego stojaka górniczego, majacego co najmniej trzy wchodzace jedna w druga rurowe czesci, które przy kazdym stopniu teleskopu wsuwaja sie z jednakowa sila. W tym celu czynne powierzchnie tloków po- 5 szczególnych stopni teleskopowych maja jednakowa lub prawie jednakowa wielkosc. Dla wszystkich stopni teleskopowych stojaka zastosowano przy tym wspólna komore cisnieniowa i wspólny zawór odciazajacy. 10 Stojak o takiej konstrukcji ma te zalete, ze na calym swym skoku ma on niezmienny lub prawie niezmienny udzwig. Stad tez przy poszczególnych stopniach teleskopu nie ma zróznicowanych obcia¬ zalnosci, tak jak to mialo miejsce przy znanych 15 konstrukcjach. Poniewaz stojak ma dla wszystkich stopni teleskopu tylko jeden zawór odciazajacy, wiec w stosunku do znanych konstrukcji jest on bardzo uproszczony i wykazuje znacznie wieksza pewnosc dzialania. 20 Wynalazek dotyczy hydraulicznego stojaka tego rodzaju o udoskonalonej konstrukcji.Wedlug wynalazku, z rura teleskopowa o naj¬ mniejszym przekroju polaczony jest tlok, na który dziala cisnienie cieczy zawartej w komorze cisnie- 25 niowej stojaka powodujac rozsuwanie teleskopu.Dzieki temu, powierzchnia czynna tloka najmniej¬ szej rury teleskopowej jest pod wzgledem wiel¬ kosci równa lub prawie równa powierzchni prze¬ kroju wewnetrznej najwiekszej rury teleskopowej 30 stojaka. Tlok jest prowadzony suwliwie w cylindrze, przy czym korzystnie jest gdy cylinder ten jest po¬ laczony z srodkowa rura teleskopowa stojaka w taki sposób, ze przy wysuwaniu lub wsuwaniu srodkowej rury teleskopowej jest on wraz z nia zabierany.Szczególnie korzystne jest takie rozwiazanie, przy którym na powierzchni tloka odwróconej od komory cisnieniowej stojaka jest wykonana we wnetrzu cylindra komora, na która moze dzialac czynnik cisnieniowy niezalezny od czynnika znaj¬ dujacego sie w komorze cisnieniowej. Na skutek tego, podczas rabowania spowodowac mozna w sto¬ jaku wsuniecie sie rury teleskopowej o najmniejszej srednicy. Wsuwanie najmniejszej rury teleskopo¬ wej pod dzialaniem tloka mozna uzyskac dzieki temu, ze wyzej wymieniona komora w cylindrze przynaleznym do tloka .jest szczelnie odizolowana od zewnatrz, tak ze przy wydluzaniu stojaka zo¬ staje w tej komorze sprezone powietrze. Energia zmagazynowana w poduszce powietrznej wyzwolo¬ na zostaje po otwarciu zaworu rabowania i powo¬ duje skrócenie stojaka.Korzystniejsze jest jednak takie rozwiazanie, przy którym w komorze cylindra znajduje sie ciecz hydrauliczna, która doprowadza sie od ze¬ wnatrz, z chwila gdy nalezy przeprowadzic rabo¬ wanie. Rozwiazania takie sa szczególnie wskazane wtenczas, gdy stojak jest uzywany w polaczeniu z przesuwna obudowa górnicza w postaci ramy itd.W stojaku wedlug wynalazku powierzchnie tlo- 5469254692 3 4 ków powodujacych wydluzanie lub skracanie sto¬ jaka sa tak dobrane wzgledem siebie, aby podczas wydluzania stojaka wysuwana byla najpierw rura teleskopowa o najmniejszej srednicy, która na ogól jest zaopatrzona w plyte glowicowa. Dopiero po wysunieciu tej rury moga zostac wysuniete rury o wiekszej srednicy. Przy skracaniu nastepujacym pod naciskiem stropu w kopalni, wsuwa sie na¬ tomiast najpierw srodkowa rura teleskopowa a za nia wsunieta zostaje rura o najmniejszej srednicy.Osiaga sie to dzieki temu, ze we wszystkich polo¬ zeniach roboczych stojaka ma sie do dyspozycji dostatecznie duzy skok stojaka dla cofniecia przy¬ musowego rury teleskopowej o najmniejszej sred¬ nicy. Stad tez w stojaku wedlug wynalazku potrze¬ ba zastosowac tylko jeden tlok cofajacy, a miano¬ wicie tlok cofajacy rure o najmniejszej srednicy.Wedlug wynalazku osiagnieto konstrukcje sto¬ jaka prostego w budowie, który przy bardzo dlu¬ gim skoku ma w calym zakresie tego skoku stala lub prawie niezmienna obciazalnosc. Na skutek duzej czynnej powierzchni tloka najmniejszej rury teleskopowej zwieksza sie obciazalnosc stojaka bez koniecznosci zwiekszenia srednicy rur teleskopo¬ wych. Poniewaz tlok rury o najmniejszej srednicy jest równoczesnie tlokiem do rabowania, wiec zwiekszenie czynnej powierzchni tloka osiagnieto w praktyce bez koniecznosci zwiekszenia ilosci elementów konstrukcyjnych.Przyklad wykonania stojaka wedlug wynalazku uwidoczniono na rysunku w przekroju osiowym.Stojak sklada sie z trzech wsuwanych jedna w druga teleskopowych rur 1, 2, i 3. Teleskopowa rura 1 o najwiekszej srednicy stanowi dolna czesc stojaka. Jest ona zaopatrzona u dolu w przyspa- wana podstawowa plyte la* Srodkowa teleskopowa rura 2 jest zaopatrzona w pierscieniowy tlok 10, zaopatrzony w samouszczelniajacy pierscien 11 pro¬ wadzony we wnetrzu teleskopowej rury 1.Teleskopowa rura 3 jest prowadzona za pomoca pierscieniowego tloka 12 w teleskopowej rurze 2.Samouszczelniajacy pierscien 13 uszczelnia tlok 12 wzgledem teleskopowej rury 2. Teleskopowa rura 3 ma na swym górnym koncu 3a nieuwidoczniona na rysunku glowicowa plyte sluzaca do nasadzania stopnicy. W przypadku gdy stojak jest czescia skladowa przesuwnej mechanicznie obudowy gór¬ niczej, teleskopowa rura 3 moze w swej glowico¬ wej czesci 3a byc zamocowana, zwlaszcza za po¬ srednictwem przegubu, do stropnicy tej obudowy.Teleskopowe rury 1 i 2 maja na górnych koncach zamykajace tuleje 4, w których sa umocowane uszczelniajace pierscienie 5. Tuleje 4 sa zamoco¬ wane za pomoca sprezystych kolków 4a do telesko¬ powych rur, przy czym przechodza one przez otwo¬ ry 4b stycznie od zewnatrz do pierscieniowych rowków.Teleskopowa rura 3 ma ponizej swej glowicowej czesci 3a posredni element 6, który jest zaopatrzony w otwór 8, przez który mozna doprowadzac ciecz hydrauliczna od zewnatrz do wnetrza cisnieniowej komory stojaka. W elemencie 6 jest równiez wy¬ konany drugi otwór 7, przez który mozna wpro¬ wadzic czynnik cisnieniowy, zwlaszcza ciecz hy¬ drauliczna potrzebna do skracania stojaka przy rabowaniu. Proces rabowania zostanie opisany szerzej w dalszym opisie.Z posrednim elementem 6 jest polaczony za posrednictwem dospawanego rurowego tloczyska 5 9 tlok 14, który jest prowadzony suwliwie w cy¬ lindrze 16 i jest uszczelniony wzgledem tego cy¬ lindra za pomoca samouszczelniajacego pierscie¬ nia 15. Cylinder 16 jest zaopatrzony na górnym koncu w pierscien 17, przez który jest przeprowa¬ dzone osiowo usytuowane tloczysko 9. Dla uszczel¬ nienia tloczyska 9 w pierscieniu 17 sluzy uszczel¬ ka 18.Cylinder 16 jest na dole otwarty i ma po stronie zewnetrznej zderzak 19, który jest tak usytuowa¬ ny, ze przy wysuwaniu teleskopowej rury 2, cy¬ linder 16 jest zabierany przez zderzak 19, który opiera sie o powierzchnie oporowa lOa pierscienio¬ wego tloka 10.Wielostopniowy stojak teleskopowy ma w srod¬ ku tylko jedna jedyna komore cisnieniowa dla wszystkich stopni teleskopu. Przez otwór 8 w ele¬ mencie 6 doprowadza sie ciecz hydrauliczna, która splywa ku dolowi przez teleskopowa rure 3, piers¬ cieniowa szczeline 20 pomiedzy rura 3 i cylindrem 16 oraz przez pierscieniowa szczeline 21 pomiedzy cylindrem 16 a pierscieniowym tlokiem 10 telesko¬ powej rury 2. Z tego miejsca ciecz hydrauliczna przeplywa otworem 22 w cylindrze 16 do wnetrza przestrzeni pod tlokiem 14.W przypadku gdy stojak uzywa sie pojedynczo, mozna w elemencie 6 umiescic zawór odciazajacy rabunkowy i napelniajacy.W przypadku uzycia stojaka w polaczeniu z prze¬ suwna obudowa górnicza, mozna zawory te umies¬ cic poza stojakiem.Do skracania stojaka podczas rabowania wpro¬ wadza sie ciecz hydrauliczna poprzez otwór 7 w elemencie 6, tloczysko 9 i poprzeczne otwory 9a do wnetrza cylindra 23 powyzej tloka 14. Poniewaz tlok 14 jest polaczony za posrednicwem tloczyska 9 z teleskopowa rura 3, która ma najmniejsza sred¬ nice, wiec przy wprowadzeniu cieczy hydraulicznej do komory 23 wsunieta zostaje jedynie ta rura.Powierzchnie tloków czynne przy wydluzaniu lub skracaniu stojaka sa wzgledem siebie tak do¬ brane co do wielkosci, ze przy wydluzaniu sto¬ jaka wysunieta zostaje najpierw teleskopowa ru¬ ra 3 o najmniejszej srednicy na cala dlugosc, zanim zostaje wysunieta srodkowa rura 2. Przy skra¬ caniu stojaka na skuteW nacisku zewnetrznego wsunieta zostaje natomiast najpierw srodkowa rura 2, zanim zacznie sie wsuwac teleskopowa ru¬ ra 3 o najmniejszej srednicy. Dzieki temu w kazdym polozeniu roboczym dysponuje sie dostatecznie duzym skokiem teleskopowej rury 3 ku tylowi potrzebnym przy rabowaniu. Cofanie rury 3 uzy¬ skuje sie na skutek nacisku od góry na cylin¬ der 14.Powierzchnia F3 tloka sluzaca do wydluzania lub skracania stojaka sklada sie z powierzchni F3», F3m i F3»», przy czym F3, stanowi pierscienio¬ wa powierzchnia tloka 12, F3„ stanowi powierz¬ chnia pierscieniowa elementu 6, na która dziala cisnienie cieczy, natomiast F3» stanowi powierz- nia kolista tloka 14. 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6054692 5 Z uwagi na to, ze czynna powierzchnia tloka teleskopowej rury 3 jest zwiekszona przez po¬ wierzchnia F3», tloka 14» wiec powierzchnia F3 jest co do wielkosci w przyblizeniu równa po¬ wierzchni wewnetrznej przekroju teleskopowej 5 rury 1.Czynna powierzchnia F2 tloka srodkowej telesko¬ powej rury 2 moze byc obliczona z róznicy pierscie¬ niowej powierzchni F2» pierscieniowego tloka 10 i pierscieniowej powierzchni F2» pierscienia 17. 10 Wielkosc obydwu powierzchni F2, i F2»» sa tak do- 2. brane, ze F2» jest o kilka centymetrów kwadrato¬ wych mniejsza niz F2».Podczas nacisku cieczy hydraulicznej w komorze cisnieniowej stojaka dziala na srodkowa rure 2 15 sila starajaca sie wsunac ja do srodka. Na skutek tego przy skracaniu stojaka przez nacisk zewnetrz¬ ny zawsze teleskopowa rura 2 zostaje wsunieta przed rura 3.Jezeli podczas stawiania stojaka wprowadza sie ciecz hydrauliczna do cisnieniowej komory stojaka, to na skutek nacisku na powierzchnie F3 (F3» + + F3»» + F3»») wysunieta zostaje najpierw rura 3.Rura 2 nie wysuwa sie^ poniewaz nacisk cieczy na pierscieniowa powierzchnie F2» jest wyrównany przez nacisk cieczy na nieco wieksza pierscieniowa powierzchnie F2». Dopiero z chwila gdy tlok 14 oprze sie o powierzchnie 17a pierscienia 17, zaczyna dzialac na rure teleskopowa 2 nacisk wywierany na powierzchnieF3. 4* 30 PL