Pierwszenstwo: Opublikowano: 01.X.1964 14.X.1963 24.11.1968 (P 105 866) Niemiecka Republika Federalna 54662 yo(,\ lUH KI. cc$j iy/y MKP UKD 678.06—496 l Wspóltwórcy wynalazku: dr Peter Pinten, inz. Michael Wienand Wlasciciel patentu: Dynamit Nobel Aktiengesellschaft, Troisdorf (Nie¬ miecka Republika Federalna) Sposób spieniania termoplastycznych tworzyw sztucznych i urza¬ dzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób spieniania termoplastycznych tworzyw sztucznych oraz urza¬ dzenie do stosowania tego sposobu.Tworzywa piankowe, zwlaszcza wytwarzane z zy¬ wic sztucznych, znalazly w okresie ostatnich lat znaczne zastosowanie w technice, glównie w budow¬ nictwie. Prawie wszystkim tworzywom sztucznym mozna nadac strukture piankowa, przy czym ich ciezar wlasciwy, wytrzymalosc, palnosc i inne wlas¬ nosci moga wykazywac znaczne róznice. Obok dob¬ rej jakosci wazna role odgrywa takze cena pro¬ duktu. W szczególnie korzystnej sytuacji znajduja sie pod tym wzgledem tworzywa termoplastyczne jak polistyren, polichlorek winylu i polietylen, to tez uzyskaly one odpowiednie znaczenie.Spienianie odbywa sie przy tym zwykle na goraco w stanie plastycznym, przez wydzielalnie gazów, albo za pomoca gazów wprowadzonych uprzednio pod cisnieniem.Znane sposoby wytwarzania termoplastycznych tworzyw piankowych prowadzone sa wedlug trzech róznych metod. W metodzie autoklawowej tworzy¬ wo termoplastyczne takie jak polistyren, polime¬ takrylany lub kopolimery chlorku winylu, zmiesza¬ ne z ciecza lub mieszanina cieczy, w której tworzy¬ wa te ulegaja specznieniu, podgrzewa sie pod cis¬ nieniem do temperatury, na przyklad 170—180°C, przez okres dostatecznie dlugi dla specznienia po- . limeru, po czym w tym samym autoklawie powo¬ duje sie spienienie polimeru powodujac odparowa-^ 15 20 25 nie cieczy ma skutek obnizenia cisnienia do okolo 1 at. W jednym z wariaintów tej metody polistyren z dodatkiem 0,06% wagowo stearynianu baru pod¬ grzewa sie w autoklawie do temperatury 180°C, dodaje chlorek metylu w ilosci 13—14% w stosunku do polistyrenu i po wstepnym specznieniu wsad przenosi do drugiego autoklawu, w którym po specznieniu i ujednorodnianiu przez okres 3—8 go¬ dzin, w temperaturze 100°C i pod cisnieniem okolo 30 at, material odprowadza sie na zewnatrz po¬ przez odpowiednia dysze, wskutek czego nastepuje jego spienienie. Otrzymywanie spienionego PCW ta metoda jest bardzo trudne z powodu ograniczo¬ nej zdolnosci pecznienia PCW w rozpuszczalnikach organicznych nasyconych i nienasyconych.W metodzie wytwarzania tworzyw spienionych droga zmieszania skladników na walcach, skladniki te, to jest polimer, monomer, srodek porotwórczy i inicjator, poddaje sie mieszaniu na walcach w podwyzszonej temperaturze przez okres 10—30 minut, formuje blok w odpowiedniej formie, po czym dzialajac przegrzana para wodna lub gora¬ cym powietrzem powoduje spienienie i jednoczesnie polimeryzacje w bloku. Operacja spieniania trwa zwykle dosyc dlugo, naf skutek zlej przewodnosci cieplnej polimeru. Na przyklad przy ksztaltce o roz¬ miarze 300X300X20 mm proces spieniania trwa 1,5—2 godziny.W metodzie wytwarzania tworzywa piankowego z granulek, ksztaltki i bloki otrzymuje sie przez 5466254662 sprasowanie i zgrzanie niewielkich granulek spie¬ nianego tworzywa, na przyklad spienionego polisty¬ renu.Podstawowym niedostatkiem znanych metod jest to, ze proces spieniania prowadzi sie w sposób okresowy, a otrzymany produkt ma njezbyt rów¬ nomierna strukture komórkowa. Ze wzgledu na niewielka szybkosc specznienia polimerów w wiek¬ szosci rozpuszczalników organicznych oraz ze wzgle¬ du na zle przewodnictwo cieplne polimeru spie¬ nionego proces wytwórczy w wymienionych me¬ todach jest dlugotrwaly i tym samym kosztowny.Powyzszych wad pozbawiony jest sposób spie¬ niania termoplastycznych tworzyw sztucznych we¬ dlug wynalazku.W sposobie wedlug wynalazku spienianie two¬ rzyw termoplastycznych odbywa sie w ten sposób, ze tworzywo sztuczne w obecnosci dzialajacej na nie rozpuszczajacej — co najmniej w stanie ga¬ zowym — latwowrzacej cieczy, albo odpowiedniej mieszaniny cie czy, w zamknietym w zasadzie zbior¬ niku lub tp., doprowadza sie jednoczesnie do wy¬ sokiego cisnienia i temperatury znacznie wyzszej od temperatury wrzenia cieczy lub mieszaniny cieczy w warunkach normalnych, po czym roztwór wytla¬ cza sie ze zbiornika poprzez waski otwór i jedno¬ czesnie nagle go sie rozpreza. Korzystne jest przy tym, aby po rozprezeniu temperatura utrzymywala sie jeszcze przez pewien czas powyzej temperatury wrzenia rozpuszczalnika. Na skutek tego wieksza czesc rozpuszczalnika odparowuje, zas tworzywo piankowe przy nastepujacym z kolei ochladzaniu zachowuje w wysokim stopniu swoja strukture.Jeszcze gorace spienione tworzywo sztuczne mozna sprasowac na dowolne 'ksztaltki stosujac umiarko¬ wane cisnienie. W ten sposób mozna otrzymywac na przyklad wieksze bloki, z których nastepnie mozna ciac plyty o dowolnej grubosci.W sposobie wedlug wynalazku odpowiednie sa takze ciecze, które maja temperature wrzenia poni¬ zej 100°C i sa w stanie, przynajmniej w jeszcze wyzszych temperaturach i podcisnieniem, rozpusz¬ czac tworzywa termoplastyczne. Na przyklad w przypadku polichlorku winylu bardzo dobrze nadaje sie aceton, który w temperaturze pokojowej po¬ woduje zaledwie specznienie,, ale dobrze rozpuszcza PCW przy okolo 150°C. Podobnie zachowuje sie chlorek metylu. Dla polistyrenu odpowiedni jest równiez chlorek metylenu ewentualnie w mieszani¬ nie z benzenem lub acetonem, a dla octanu celulozy — aceton ewentualnie w mieszaninie z octanem ety¬ lu. Najbardziej odpowiednie temperatury rozpusz¬ czania znajduja sie w zakresie od okolo 150 do 300°, najkorzystniej do okolo 200°C, przy czym cisnienia powinny wynosic powyzej 15 atn, naj¬ korzystniej od okolo 25 do 40 atn. Warunki te moz¬ na utrzymac z latwoscia, przy czym istnieje na¬ wet mozliwosc wtrysniecia rozpuszczalnika pod cisnieniem do tworzywa termoplastycznego dopiero po wprowadzeniu tego tworzywa do zbiornika.Sposobem wedlug wynalazku mozna wytwarzac bloki z polichlorku winylu o ciezarze wlasciwym od 0,02 do 0,25 g/cm8, zaleznie od rodzaju i ilosci roz¬ puszczalnika oraz warunków procesu przeróbki.Zaleta sposobu wedlug wynalazku jest to, ze jest on ciagly i tanszy od sposobów dotychczas znanych.Ponadto niektóre ze stosowanych w nim rozpusz- czalrjków nawet przy wyzszych ilosciowo dodat¬ kach, przedstawiaja sie pod wzgledem kosztów 5. znacznie korzystniej niz dotychczas stosowane srod¬ ki porotwórcze.Na jakosc tworzywa piankowego nie mai wieksze¬ go wplywu to czy tworzywo termplastyczne prze¬ rabia sie w postaci czystej,, czy tez stosuje sie io mieszaniny na przyklad polistyrenu, polichlorku winylu, estru poliakrylowego i octanu celulozy, je¬ zeli tylko zapewniona jest rozpuszczalnosc na go¬ raco. Mozna równiez dodawac w zwykle przyjetych granicach wypelniacze dowolnego typu, a w pew- 15 nym zakresie nawet i plastyfikatory. W zwiazku z tym mozna uzyc prawie wszystkie odpadki po od¬ powiednim rozdrobnieniu ich bez specjalnego sorto¬ wania wstepnego.Ilosc uzytego rozpuszczalnika wplywa znacznie na 20 ciezar wlasciwy tworzywa piankowego i miesci sie na ogól w zakresie od okolo 20 do 50% wagowo w stosunku do surowca. W celu odzyskania rozpusz¬ czalnika celowym jest dokonywac spieniania w obecnosci wody lub pary wodnej. W przypadku 25 palnych rozpuszczalników jak aceton lub benzyna zmniejsza sie takze dzieki temu ich palnosc.W celu wykonywania sposobu wedlug wynalazku okazalo sie celowym nadac zbiornikowi postac wy¬ tlaczarki slimakowej ze slimakiem ulozyskowym 80 w ogrzewanym kadlubie wyposazonym w otwory dla doprowadzania i odprowadzania materialu. Je¬ zeli rozpuszczalnik dodawany jest do tworzywa sztucznego tuz przed jego wprowadzaniem do wy¬ tlaczarki wystarcza przewidziec tylko jeden jedy- 85 ny otwór n,a doprowadzanie materialu w tylnym obszarze slimaka. Korzystniej jednak i wygodniej jest wprowadzac do wytlaczarki osobno tworzywo sztuczne i osobno rozpuszczalnik, przy czym zasi¬ lanie tworzywa odbywa sie w obszarze tylnego 40 konca slimaka, natomiast rozpuszczalnik podaje sie w strefie polozonej blizej srodka slimaka.W celu zapewnienia ciaglosci pracy urzadzenia do stosowania sposobu wedlug wynalazku umieszcza sie przy kazdym z otworów instalacje podajace 45 i dozujace, za pomoca których zarówno tworzywo sztuczne jak rozpuszczalnik wprowadza sie do wy¬ tlaczarki w sposób ciagly i pod wystarczajaco wy¬ sokim cisnieniem.W urzadzeniu do stosowania sposobu wedlug wy- 50 nalazku slihuaik jest wyposazony w znany piers¬ cien hamujacy, dzieki czemu rozpuszczalnik do¬ prowadzany z jednej strony pierscienia nie prze¬ dostaje sie na jego druga strone, po której tworzy¬ wo sztuczne po wprowadzeniu zostaje przez slimak 55 zageszczone i uplastyczniona i przy tym jest po¬ dawane w strone pierscienia pod stale wzrastaja¬ cym cisnieniem. W celu dokladnego wymieszania róznych skladników w urzadzeniu do stosowania sposobu wedlug wynalazku przedni, tj. znajdujacy 60 sie od strony wyjscia, koniec slimaka jest uksztal¬ towany w postaci tzw. glowicy mieszajacej.Wspólosiowo ze slimakiem, bezposrednio naprze¬ ciw jego konca wylotowego w kadlubie wytlaczar¬ ki znajduje sie otwór wyjsciowy. Otwór ten moze 65 miec ksztalt zarówno waskiej szczeliny jak i dy-54662 5 szy lub tp. W celu uzyskania pozadanego wyniku wystarcza juz jednak zwyMy, cylindryczny otwór przewiercony w obudowie. Przy tym wielkosc otwo¬ ru wyjsciowego jak i wydajnosc tloczenia slimaka sa tak wzajemnie dobrane, ze cisnienie powstale przy przednim koncu slimaka jest w wystarczaja¬ cym stopniu wyzsze od cisnienia par rozpuszczalni¬ ka, na skutek czego pienienie sie roztworu nastepu¬ je dopiero po jego wyjsciu z otworu wyjsciowego, a nie w samym otworze, albo nawet wewnatrz wy¬ tlaczarki, co prowadziloby do rozrywania sie posz¬ czególnych pecherzyków.W przypadku, gdy gorace spienione tworzywo sztuczne wytlaczane przez otwór wyjsciowy ma byc zaraz po tym sprasowane w wieksze ksztaltki, w urzadzeniu dlo stosowania sposobu wedlug wy- nialazku otwór wyjsciowy znajduje sie w zasadniczo zamknietym zbiorniku umieszczonym poza wytla¬ czarka. Przez zbiornik ten, w obszarze polozonym znacznie nizej od otworu wyjsciowego wytlaczarki przechodzi biegnacy bez przerwy sitowy przenosnik tasmowy,, przy pomocy którego w sposób ciagly od¬ prowadza sie spadajace man z otworu wyjsciowego spieniane tworzywo sztuczne. W zbiorniku tym, po stronie wyjscia przenosnika tasmowego, powyzej przenosnika tasmowego lub sitowego znajduje sie odpowiednio duzy otwór, w ksztalcie szczeliny lub tp., przy którego górnej krawedzi znajduje sie wa¬ lek swobodnie obracajacy sie, umieszczony w tym celu, aby zapobiegac zwisaniu spienionego tworzywa sztucznego i na skutek tego ewentualnemu urywani sie produktu.W innej konstrukcji urzadzenia do stosowania sposobu wedlug wynalazku poza zbiornikiem, nad przenosnikiem sitoiwym znajduje sie dodatkowo urzadzenie naciskowe za pomoca którego produkt odprowadzany na przenosniku tasmowym zostaje mniej lub wiecej zgeszczony i sprasowany, zalez¬ nie od zastosowanego cisnienia i przy tym uformo¬ wany na przyklad w postaci plyt. W celu dosto¬ sowania sie do kazdorazowych wymagan, korzystne jest aby odleglosc pomiedzy urzadzeniem nacisko¬ wym i sitem byla nastawna. Natomiast w celu unikniecia mozliwosci przecisniecia tworzywa przez sito, w obszarze urzadzenia naciskowego sito pro¬ wadzi sie nad walkami wspierajacymi.Do chwytainia oparów uwalnianych w trakcie spieniania tworzywa sztucznego, w urzadzeniu do stosowania sposobu wedlug wynalazku sluzy insta¬ lacja wyciagowa umieszczona przy dolnym dnie zbiornika. Odessane opary wprowadza sie nastepnie do zbiornika przy goracym jego dnie ma przyklad przy pomocy dmuchawy, przy czym w razie po¬ trzeby opary te ogrzewa sie. ponownie przy omocy podgrzewacza.Przyklad 1. 1 kg proszku PCW o wartosci K = 70 po dodaniu 2°/o stearynianu olowiu jako stabilizatora i srodka smarujacego dokladnie miesza sie z 400 g acetonu. Mieszanine, te natychmiast po sporzadzeniu, albo po kilkugodzinnym przechowy¬ waniu, podaje sie do wytlaczarki slimakowej og¬ rzanej do temperatury 160°C. Po stronie wyjscio¬ wej wytlaczarki znajduje sie dysza pasmowa 1 mm.Powstaly w tym czasie roztwór PCW znajdujacy sie pod cisnieniem par acetonu okolo 30 atn, za 6 25 30 pomoca slimaka wytlacza sie z dyszy z szybkoscia okolo 3—4 m/sek i nagle rozpreza. Proces spienia¬ nia zostaje zakonczony w odleglosci 30^-40 mm od ujscia dyszy* Powstaje przy tym gladkie, drobno- 5 porowate pasmo o srednicy 3—4-krotnie wiekszej od srednicy dyszy, którego ciezar wlasciwy wynosi okolo 0,02 kg/cm8, a nie jak mozna bylo oczekiwac, produkt wlóknisty lub porozdrabniany. Pasma te, po ewentualnym rozdrobnieniu stanowia dobry ma¬ jo terial izolacyjny („welna izolacyjna").Bardziej korzystne zastosowanie mozna jednak uzyskac, gdy w jednym wspólnym szybie pracuje wiele wytlaczarek. Dzieki wysokiej szybkosci wyjs¬ ciowej poszczególne wlókna zderzaja sie ze soba, jg sklebiaja i w wysokiej temperaturze sprasowuja sie ze soba. Zaleznie od cisnienia przy sprasowaniu w trakcie chlodzenia mozna otrzymywac bloki, ply¬ ty albo inne ksztaltki o ciezarze wlasciwym okolo 0,03 g/cm8. 20 W celu uzyskania mozliwie duzego odprowadzania tworzywa piankowego w ciagu krótkiego czasu moz- ma równiez zaleznie od wielkosci i wydajnosci wy¬ tlaczarki, wzglednie wytlaczarek, wyposazyc je w wiecej dysz, ewentualnie takze i o róznym prze¬ kroju.Mozliwa jest takze dalsza obróbka mechaniczna bloków, plyt itd. Podwyzszona wytrzymalosc me¬ chaniczna obok efektów dekoracyjnych mozna uzys¬ kac przez pokrycie powierzchni za pomoca gora¬ cych plyt itd., albo przez nalozenie folii.Aceton nie musi byc w postaci czystej; dobry wynik uzyskuje sie równiez przy zawartosci 30°/t wody. Ponadto mozna go zastepowac calkowicie lub czesciowo chlorkiem metylenu albo innymi latwo wrzacymi rozpuszczalnikami. Gdy pozadane jest tworzywo piankowe bardziej miekkia dodaje sie do zestawu jednego ze znanych licznych zmiekczaczy.Przyklad 2. 1 fcg polistyrenu w postaci drob¬ noziarnistej lub proszku miesza sie dokladnie z 40 300 g acetonu lub 400 g chlorku metylenu, albo z mieszanina obu rozpuszczalników i przerabia w wytlaczarce na pasma piankowe, podobnie jak w przykladzie 1,, które natychmiast laczy sie i zge- szcza w postaci plyt o wymaganej grubosci. Uzyskuje 45 sie przy tym ciezary wlasciwe od 0,02 do 0,1 g/cm3.Przyklad 3. 1 kg polietylenu w proszku, po dokladnym wymieszaniu z 300 g lekkiej benzyny (pentan) przerabia sie na pasma piankowe w wy¬ tlaczarce w temperaturze okolo 160°C, w taki sam 50 sposób jak w przykladzie 1. Po zageszczeniu i zespa- waniu otrzymuje sie plyty o ciezarze wlasciwym od 0,02 do okolo 0,1 g/cm8. Przy uzyciu dyszy pierscie¬ niowej mozna sporzadzac równiez piankowe rury.Przyklady konstrukcji urzadzen do stosowania 55 sposobu wedlug wynalazku przedstawiono i objas¬ niono na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia schematycznie i czesciowo w przekroju, urzadzenie z którego w kierunku wytlaczania odprowadza sie spienione tworzywo sztuczne i prasuje na plyty, 60 bloki, wstegi lub tp., fig. 2 przedstawia podobne urzadzenie, lecz z odprowadzaniem spienionego pro¬ duktu pod katem 90° do kierunku wytlaczania, na¬ tomiast fig. 3 przedstawia przekrój A-A urzadze¬ nia z fig. 2. Zgodnie z fig. 1„ slimak 2 jest w kor- 65 pusie wytlaczarki ulozyskowany obrotowo i przy«*? V 54662 8 tylnym koncu 3 uszczelniony za pomoca dlawnicy 4.W otworze zasilajacym 5 znajduje sie szyb tloczny 6, poprzez który podaje sie material na przyklad PCW, do wytlaczarki pod cisnieniem za pomoca stempla* 7. Tlok w tym przypadku jest napedzany za pomoca walu korbowego 8 i korbowodu 9.Zadaniem rynny wahliwej 10 jest dostarczanie surowca w dostatecznej ilosci do szybu tlocznego.W wytlaczarce surowiec ^poczatkowo zostaje scis¬ niety i splastyflkowany, a nastepnie rozpreza sie za pierscieniem hamujacym. Rozpuszczalnik doprowa¬ dza sie za pomoca pompy dozujacej 12, poprzez przewód cisnieniowy 13, pod cisnieniem okolo 20 — "50 atn. W glowicy mieszajacej 14 slimaka 2 po¬ szczególne skladniki zostaja dokladnie zmieszane ze soba, po czym roztwór zostaje wytloczony przez dysze znajdujaca sie w plycie 15. W celu uzyska¬ nia gladkiego pasma, na przyklad okraglego, istotne jest aby wydajnosc tloczenia przez slimak byla wieksza niz Szybkosc wychodzenia, która mozna uzyskac pod wplywem cisnienia gazu. Na przyklad, przy dyszy o srednicy 0,7 mm i dlugosci 0,5 mm, w przypadku twardego PCW z dodatkiem 50°/* wagowo acetonju, wydajnosc tloczenia urzadzenia musi wynosic ponad 2,5 kG/godz. poniewaz w prze¬ ciwnym przypadku spienianie wsadu odbywac sie bedzie nie po wyjsciu mieszaniny z dyszy, a juz wewnatrz dyszy albo nawet wewnatrz kadluba wy¬ tlaczarki, na skutek czego wytlaczane pasmo roz¬ pada sie. Proces spieniania pasma zostaje zakon¬ czony w odleglosci 30—40 mm od dyszy. Szybkosc wynosi wówczas okolo 3—4 m/sek. Korzystnie jest gdy do zbiornika 16 wytlacza jednoczesnie kilka wytlaczarek slimakowych.Opary rozpuszczalnika wydzielajace sie w trakcie spieniania pasm odprowadza sie przewodem 19, poprzez przenosnik sitowy 17 napedzany za pomoca walców 18. Opary doprowadza sie za pomoca dmu¬ chawy, przez przewód 20, ponownie do zbiornika 16.W razie potrzeby opary te ogrzewa sie za pomoca podgrzewacza do temperatury od 100 do 150°C, w przypadku PCW najkorzystniej do 120°C, zas po¬ zostala ich czesc kieruje sie do chlodnicy i poddaje kondensacji. Dzieki duzej szybkosci wytlaczania i dzieki dodatkowemu przyspieszeniu na skutek obiegu oparów, poszczególne pasma uderzaja o prze¬ nosnik sitowy 17 i ulegaja zespoleniu w blok bez konca 21. Blok ten mozna nastepnie dalej zgescic, na przyklad za pomoca przenosnika czlonowego 22, który wywiera nacisk na blok, przy czym przenos¬ nik sitowy 17.jest podparty za pomoca walków 23.Po ochlodzeniu otrzymuje sie bloki o ciezarze wlas¬ ciwym od 0,02 do 0,25 g/cm8 zaleznie od uzytego cisnienia.Wedlug fig. 1 i 3, w których czesci wspólne z fig. 1 oznaczono jak na fig. 1, spieniane tworzywo dostaje sie poczatkowo na przenosniki 26 umiesz¬ czone w komorze, zbionnikai 16, przesuwajace sie zgodnie ze strzalkami 24 i jednoczesnie wykonujace staly ruch posuwisto-zwrotny zaznaczony strzalka¬ mi 25. Na fig. 3 przenosniki 26 znajduja sie w le¬ wym polozeniu granicznym, tworzywo spienione jest dostarczane do szczeliny 27, przez która spada nat umieszczony ponizej przenosnik tasmowy lub sitowy 29 biegnacy bez przerwy w kierunku ozna¬ czonym strzalka 28 i zostaje dalej odprowadzone prostopadle do kierunku wytlaczania Aby zapobiec wypadaniu produktu na boki przestrzen pomiedzy przenosnikami 26 i przenosnikiem 29 ograniczaja 5 z trzech stron scianki 30a, 30b i 30e, natomiast czwarta strona (na fig. 2 — lewa) jest otwarta.Uklad jest przy tym tak dobrany, aby w lewym granicznym polozeniu przenosników 26, lewa kra¬ wedz szczeliny 27 znajdowala sie dokladnie nad 10 lewa scianka boczna 30a. Analogicznie jest przy prawym granicznym polozeniu przenosników 26.Dzieki wspólnemu ruchowi posuwisto zwrotnemu obu przenosników 26 o amplitudzie odpowiadajacej odleglosci scianek 30& i 30b uzyskuje sie równo- 15 mierne rozdzielenie produktu padajacego na prze¬ nosnik tasmowy 29. Istnieje przy tym mozliwosc regulowania w pozadany sposób rozdzialu mate¬ rialu w kierunku podluznym i poprzecznym na przenosniku 29 przez zmiane szybkosci wyjsciowej 20 materialu z dysz (które naturalnie moga miec inny ksztalt w porównaniu z fig. jak równiez nie musza znajdowac sie na wspólnej plytce 15), szybkosci obiegowej przenosników 26, szybkosci ich ruchu posuwisto-zwrotnego i wreszcie — szybkosci obie- 25 gowej przenosnika tasmowego 29.Biegnacy na walkach 31 podparty w dolnej czesci przez walki 32 przenosnik tasmowy bez konca 29, moze byc co najmniej w czesci znajdujacej sie w przestrzeni komory 16, ogrzewany do stalej 30 temperatury albo utrzymywany w tej temperaturze przy pomocy urzadzenia nie uwidocznionego na rysunku, a to w tym celu, aby nie dopuscic do nag¬ lego i szkodliwego oziebienia spienionego tworzywa spadajacego na przenosnik 29. W celu zageszcze- 85 nia materialu przenoszonego na przenosniku tas¬ mowym 29 umieszcza sie nad nim w odpowiedniej, korzystnie — zmiennej odleglosci, drugi przenosnik tasmowy, sitowy lub 34 biegnacy na walkach 33 i w danym przypadku napedzany przez naped nie 40 przedstawiony na rysunku. Pomiedzy górnymi i dolnymi tasmami obu przenosników tasmowych 29 i 34 znajduja sie tasmy lub lancuchy ogniwowe 37 biegnace w kierunku zaznaczonym strzalka 35 na walkach 36 i napedzane przez naped równiez 45 nie przedstawiony na rysunku. Przy pomocy tasm 37 wywiera sie nacisk konieczny dla wymaganego stopnia sprasowania tworzywa piankowego w po¬ staci wsteg, plyt, bloków lub tp. Równiez i tutaj przewiduje sie mozliwosc nastawiania wysokosci 50 tasm 37. Szczególna zaleta tego ukladu jest to, ze dzieki zakryciu szczelin pomiedzy poszczególnymi czlonami tasm, lancuchów lub tp. za pomoca prze¬ nosników tasmowych 29 i 34 unika sie niepozada¬ nych rys na sprasowanych wstegach, otrzymujac BB produkt o gladkiej powierzchni.Jak oznaczono strzalkami przy przewodzie ^19 i króccach 38 przewidziano, ze opary rozpuszczalni¬ ka wydzielane w trakcie procesu spieniania pasm tworzywa sztucznego wytlaczanych z dysz, zostaja eo calkowicie lub czesciowo odprowadzane poprzez tasme 29 przenosnika albo obok tej tasmy, a na¬ stepnie doprowadza sie je ponownie do górnej czesci zbiornika 16. W razie koniecznosci usuniecia ewen¬ tualnego powstawania ladunków elektrostatycznych es mozna w komorze 16 zastosowac jonizacje atmo-54662 sfery, na przyklad za pomoca napromieniowania radioaktywnego, w znany przez sie sposób — w tym przypadku za pomoca lampy rentgenowskiej 39 umieszczonej w górnej czesci komory 16, której dzialanie schematycznie oznaczaja strzalki 40.Ponadto do przykladów przedstawionych na fig. 2 i 3 odnosza sie równiez przyklady dotyczace fig. 1, co oczywiscie nie wyklucza mozliwosci modyfi¬ kowania w rózny sposób zarówno warunków pro¬ dukcyjnych jak i ukladu oraz ksztaltu urzadzenia.Na przyklad mozna przewidziec, ze urzadzenie przenosnikowe znajduje sie w spoczynku, albo ze czesc urzadzenia znajdujaca $ie za dyszami mozna odlaczyc i pasma wychodzace z dysz nawijac sie beda wówczas na zwoje, aby pózniej mozna bylo je poddac innej przeróbce. Przy ukladzie wedlug fig. 1 mozna równiez na przyklad przewidziec wy¬ tlaczanie obok siebie duzej ilosci pasm i tak dobrac warunki, ze pasma poruszaja sie dalej zasadniczo po linii prostej, po czym nastepnie skrecic je w grube pasma, albo zespawac ze soba na plaska tasme zbudowana z pasm ulozonych tylko prostoli¬ niowo. PL