PL54582B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 29. I. 1968 54582 KI. 40 b, 21/00 MKP C 22 c $t(& UKD 669.715 Wspóltwórcy wynalazku: prof. dr inz. Stanislaw Gebalski, inz. Ale¬ ksander Schottek, Emil Kolasinski Wlasciciel patentu: Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa (Polska) Stop odlewniczy aluminium-cynk-miedz Przedmiotem wynalazku jest stop odlewniczy zawierajacy wagowo powyzej 15% cynku i do 6% miedzi oraz dodatki w postaci manganu, magnezu i tytanu.Dotychczas stosowane odlewnicze stopy alumi¬ niowe w przewazajacej czesci zawieraja wagowo cynku ponizej 15% przy zawartosci wagowo mie¬ dzi rzedu 0,5% lub tez w zakresie 2% do 5%.Znane sa równiez stopy odlewnicze o zawartosci wagowo 20% do 40% cynku przy zawartosci mie¬ dzi 0,5% wagowych, stopy o zawartosci wago¬ wo 15% do 25% cynku i 2% miedzi oraz stopy o zawartosci wagowo 20% cynku i 2% miedzi.Stopy te wykazuja granice plastycznosci rzedu 9— —17 kG/mm2, wytrzymalosc na rozciaganie rze¬ du 15—23 kG/mm2 przy wydluzeniu 0,5%—3% i twardosc wedlug Brinella 65—90 kG/mm2. Stopy te nie znajduja szerokiego zastosowania ze wzgle¬ du na niskie wlasnosci odlewnicze, gdyz nie wy¬ pelniaja w sposób wystarczajacy formy odlewni¬ czej, nie nadaja sie zupelnie do odlewów wtryskowych, szczególnie na elementy cienko¬ scienne.W odróznieniu od tych znanych stopów stop bedacy przedmiotem wynalazku oprócz podsta¬ wowych glównych skladników 15%—24% wago¬ wych cynku i 4%—6% wagowych miedzi zawiera dodatkowo mangan w ilosci do 1,5% wagowych, magnez do 0,45% wagowych i tytan do 0,25% wagowych, zas zanieczyszczenia w postaci zelaza 10 15 wynosza do 0,4% wagowych a w przypadku stopu przeznaczonego na odlewy pod cisnieniem stop zawiera zelaza do 0,7% wagowych, krzemu do 0,5% wagowych, kadmu do 0,02% wagowych i cyny do 0,02% wagowych.Stop ten cechuje nienotowane dotychczas dla kokilowych stopów aluminiowych polaczenie trzech podstawowych wlasnosci eksploatacyjnych — wy¬ sokiej wytrzymalosci, duzej odpornosci korozyjnej i wysokich wlasnosci odlewniczych. Jego grani- .ca plastycznosci wynosi do 36 kG/mm2, wytrzy¬ malosc na rozciaganie do 42 kG/mm^, wydluzenie do 5%, twardosc wedlug Brinella do 130 kG/mm2, udarnosc do 2 kGm/cm2, a wytrzymalosc gietno- -obrotowa okolo 9 kG/mm2. Pod wzgledem wy¬ trzymalosci stop ten jest zblizony do przerobionych^ plastycznie stopów aluminiowych, tak zwanych duraluminów i do lanego staliwa.Wykazuje równiez odpornosc na korozje miedzy- 20 krystaliczna, na dzialanie korozji atmosferycznej i na dzialanie potu ludzkiego.Posiada lejnosc w temperaturze 720°C równa lejnosci stopu AISi o zawartosci krzemu wagowo w zakresie 10%—13%. Skurcz liniowy wyno¬ si 1,21%, a dla stopu nie zawierajacego manga¬ nu 1,28%. Wlasnosci te stawiaja go na równi z powszechnie stosowanymi siluminami.Wazna cecha tego stopu, odrózniajaca go od obecnie stosowanych to calkowity brak sklonnosci do przyklejania sie nawet do niechromowanych 25 30 5458254582 3 4 powierzchni matryc do odlewania pod cisnieniem oraz odpornosc na kruchosc na goraco.Stop ten wyróznia sie jeszcze jedna cecha, mia¬ nowicie duza podatnoscia do wyblyszczania po¬ wierzchni odlewu, co zbliza go pod wzgledem wygladu do przedmiotów chromowanych i niklo¬ wanych elektrolitycznie. Trzeba podkreslic, ze od- polerowane powierzchnie nie ulegaja przez bardzo dlugi okres czasu zmatowieniu i zachowuja trwaly blask. Powierzchniom zmatowialym mozna przez potarcie reczne szmatka przywrócic pierwotny wy¬ glad.Stop wedlug wynalazku zastepuje w szeregu przypadków wyroby i czesci wykonywane dotych¬ czas ze stali, staliwa, stopów miedzi i przerobio¬ nych plastycznie stopów aluminiowych. Z pelnym powodzeniem stop ten zastepuje równiez stopy ZnAl i to zarówno niepokrywane jak i pokry¬ wane powlokami elektrolitycznymi.Moze on byc stosowany wszedzie tam,, gdzie wymagana jest wysoka wytrzymalosc a ciezar elementów posiada zasadnicze znaczenie jak: w taborze kolejowym, sprzecie motoryzacyjnym, sprzecie lotniczym itp. Wymienione wyzej cechy pozwalaja na stosowanie stopu na elementy o skomplikowanych ksztaltach, jak czesci cyrkli kreslarskich, róznych mechanizmów i zblizonych do nich elementów.Stop wedlug wynalazku ma nastepujacy sklad wagowy: 15%—24% Zn, 4%^-6% Cu, 0,4%—1,5% Mn, 0,25%—0,45% Mg, 0,10%—0,25% Ti i reszta aluminium.Stop ten po odlaniu poddaje sie dyspersyjnemu utwardzaniu przy zastosowaniu nastepujacych pa- 5 rametrów: wyzarzanie w temperaturze 430—475°C przez 4 do 12 godzin, przesycanie w temperatu¬ rze 460—475°C w czasie okolo 1 godziny, prze- chlodzenie w wodzie o temperaturze 16—22°C, sztuczne starzenie w temperaturze 120—160°C io przez 4 do 40 godzin. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Stop odlewniczy aluminium-cynk-miedz za- 19 wierajacy wagowo 68%—80% aluminium, 15%— —24% cynku i 4%—6% miedzi, znamienny tym, ze zawiera ponadto wagowo: 0,4%—1,5% manganu, 0,25%—0,45% magnezu i 0,10%— —0,25% tytanu. 20
2. 2. Odmiana stopu odlewniczego wedlug zastrz. 1 zawierajacego wagowo 68%—80% aluminium, 15%—24% cynku i 4%—6% miedzi, znamienna tym, ze zawiera dodatkowo wagowo: 0,25%— —0,45% magnezu i 0,10%—0,25% tytanu. 25
3. 3. Stop wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze zanieczyszczenia w postaci zelaza nie przekra¬ czaja 0,4% wagowych a na odlewy pod cis¬ nieniem zawiera zelaza do 0,7% wagowych, krzemu do 0,5% wagowych, kadmu do 0,02% 30 wagowych i cyny do 0,02% wagowych. 20 25 RSW „Prasa", Wr. Zam. 3478/67. Naklad 280 egz. PL