Pierwszenstwo: Opublikowano: 25. I. 1968 54511 KI. 21 a*, 24/01 MKP H^S^d UKD Mo.% Wspóltwórcy wynalazku: inz. TadeuszKultys, mgr inz. Andrzej Musielak, mgr inz. Ireneusz Czyzewski Wlasciciel patentu: Wroclawskie Zaklady Elektroniczne ELWRO, Wro¬ claw (Polska) Uklad drukowanego przelacznika kanalów do odbiorników telewizyjnych Przedmiotem wynalazku jest uklad drukowanego przelacznika kanalów, o zwiekszonej czulosci, przeznaczony do stosowania w odbiornikach tele¬ wizyjnych.Znane uklady przelaczników kanalów wykonane technika obwodów drukowanych, przeznaczone do odbiorników telewizyjnych maja wzmacniacz bar¬ dzo wielkiej czestotliwosci zbudowany w ukladzie kaskody, generator, uklad przemiany czestotliwosci oraz obwód rezonansowy posredniej czestotliwosci.Wzmacniacz bardzo wielkiej czestotliwosci, w zna¬ nych ukladach przelaczników kanalów, ma siatke lampy drugiego stopnia kaskody uziemiona bez¬ posrednio dla pradów bardzo wielkiej czestotli¬ wosci.Stosowane w znanych ukladach przelaczników kanalów obwody wejsciowe ukladu przemiany czestotliwosci zawieraja indukcyjnosc, która jed¬ nym koncem jest bezposrednio na masie, a drugi koniec ma polaczony w szereg z pojemnoscia, która z kolei szeregowo jest polaczona z petla dostraja¬ jaca, której drugi koniec jest polaczony z siatka lampy przemiany czestotliwosci i jednoczesnie zabocznikowany do masy przez kondensator do- strojczy. Znany jest takze obwód wejsciowy ukladu przemiany czestotliwosci, w którym indukcyjnosc zabocznikowana jest opornikiem, przy czym jeden koniec tego równoleglego ukladu RL jest polaczo¬ ny z siatka lampy przemiany czestotliwosci i rów¬ noczesnie poprzez kondensator dostrojczy do masy, 10 15 a drugi koniec polaczony jest z petla dostrajajaca, która z kolei szeregowo poprzez kondensator jest polaczona z masa.Siatka druga lampy pracujacej w ukladzie prze¬ miany czestotliwosci jest w znanych ukladach przelaczników kanalów uziemiona dla pradów bar¬ dzo wielkiej czestotliwosci poprzez szeregowy uklad pojemnosciowo indukcyjny.Wada znanych ukladów drukowanych przelacz¬ ników kanalów jest niewielkie i nierównomierne wzmocnienie sygnalu bardzo wielkiej czestotliwosci w zakresie pasm czestotliwosci telewizyjnych, na których pracuja przelaczniki kanalów, a takze brak mozliwosci korekty szerokosci przenoszonego pasma bardzo wielkiej czestotliwosci w obwodzie wejscio¬ wym ukladu przemiany czestotliwosci, przy jedno¬ czesnie niezadawalajacej wartosci opornosci wej¬ sciowej ukladu przemiany czestotliwosci. Do wad znanych ukladów nalezy takze wysoki poziom szu¬ mów, nierównomiernosc krzywej wzmacnianego pasma bardzo wielkiej czestotliwosci i wielkosc wspólczynnika dopasowania.W nowoczesnych konstrukcjach przelaczników kanalów poprawe czesciowa wymienionych para¬ metrów uzyskuje sie przez stosowanie nowocze¬ snych, o wysokich parametrach, lamp elektrono¬ wych. Celem wynalazku jest uzyskanie jak najko¬ rzystniejszego wspólczynnika dopasowania, przy uzyskaniu duzego poziomu wzmocnienia przenoszo¬ nego pasma bardzo wielkiej czestotliwosci i jak naj- 5451154511 3 4 mniejszym poziomie szumów oraz uzyskaniu wy¬ maganej szerokosci krzywej przenoszenia wzmac¬ niacza bardzo wielkiej czestotliwosci, przy równo¬ miernosci wzmocnienia we wszystkich pasmach czestotliwosci telewizyjnych, na których pracuje przelacznik kanalów.Zadaniem wynalazku jest opracowanie ukladu, który przy stosowaniu lamp o przecietnych para¬ metrach pozwoli osiagnac stawiany cel.Cel ten zostal osiagniety przez uziemienie siatki triody drugiego stopnia kaskody dla pradów bar¬ dzo wielkiej czestotliwosci poprzez szeregoworrów- * nole^yvukkid opornosciowo indukcyjno pojemnos- v ** ciowy, pr&y jednoczesnym polaczeniu indukcyjnosci % * obwodu wejsciowego ukladu przemiany czestotli¬ wosci poprzez kondensator z dostrajajaca petla, której drugi koniec jest bezposrednio uziemiony, przy czym siatka druga lampy pracujacej w ukla¬ dzie przemiany czestotliwosci jest uziemiana dla pradów bardzo wielkiej czestotliwosci trzeciego pasma telewizyjnego poprzez szeregowy obwód opornosciowo indukcyjno pojemnosciowy.Wprowadzenie dodatniego, sprzezenia zwrotnego pozwolilo na uzyskanie znacznego wzrostu wzmoc¬ nienia, natomiast polaczenie indukcyjnosci obwodu wejsciowego ukladu przemiany czestotliwosci po¬ przez kondensator, w szereg z petla dostrajajaca, której drugi koniec jest uziemiony pozwolilo uzy¬ skac korekte szerokosci krzywej przenoszonego pasma poprzez usytuowanie wzgledem masy kon¬ densatora wlaczonego miedzy indukcyjnoscia a pe¬ tla dostrajajaca, czego nie pozwalaly uzyskac znane stosowane uklady.Wprowadzanie szeregowego ukladu opornoscio¬ wo indukcyjno pojemnosciowego miedzy siatka druga lampy ukladu przemiany czestotliwosci po¬ zwolilo na zwiekszenie opornosci wejsciowej mie- szacza w trzecim pasmie telewizyjnym.Wprowadzone polaczenia umozliwily uzyskanie wzmocnienia wiekszego o 50 do 75°/o od wzmoc¬ nienia jakie uzyskuje sie w znanych ukladach drukowanych przelaczników kanalów, w których zastosowano najnowoczesniejsze typy lamp.Uklad bedacy przedmiotem wynalazku daje w przeciwienstwie do stosowanych ukladów wzmoc¬ nienie w trzech pasmach czestotliwosci telewizyj¬ nych, w których pracuje przelacznik, przy znacz¬ nie zmniejszonym poziomie szumów i wspólczynni¬ ku odbicia srednio 0,5.Takwysokie parametry zostaly uzyskane w ukla¬ dzie wedlug wynalazku przy zastosowaniu typo¬ wych lamp o przecietnych parametrach.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym pokazany jest pelny uklad przelacznika z polaczeniami bedacymi przedmiotem wynalazku.Uklad drukowanego przelacznika kanalów ma ob¬ wód wejsciowy 1, z którego sygnal podawany jest na wzmacniacz bardzo wielkiej czestotliwosci w ukladzie kaskody zbudowany na podwójnej trio- dzie 2. Siatka triody 2 drugiego stopnia kaskody jest uziemiona dla pradów bardzo wielkiej czesto¬ tliwosci przez szeregowo równolegly obwód opor¬ nosciowo indukcyjno pojemnosciowy skladajacy sie z galezi szeregowo polaczonych opornosci 3 z indukcyjnoscia 4, przy czym galaz ta jest zabocz- nikowana do masy pojemnoscia 5.Na triodzie lampy 6A zbudowany jest uklad ge¬ neratora 7. Na lampie 6fi zbudowany jest uklad s przemiany czestotliwosci, którego obwód wejscio¬ wy ma indukcyjnosc 8 polaczona z jednej strony szeregowo poprzez kondensator 9 z dostrajajaca petla 10, której drugi koniec jest uziemiony. Z dru¬ giej strony indukcyjnosc 8 jest polaczona z siatka io lampy 6fi i równoczesnie zabocznikowana na mase przez dostrójczy kondensator 11. Siatka druga lampy 6R jest uziemiona dla pradów bardzo wiel¬ kiej czestotliwosci poprzez szeregowy uklad zbu¬ dowany z opornosci 12 indukcyjnosci 13 w postaci 15 cewki nawinietej drutem oporowym i pojemnosci 14.Na wyjsciu przelacznika kanalów znajduje sie rezo¬ nansowy obwód 15 posredniej czestotliwosci. Dziala¬ nie ukladu drukowanego przelacznika kanalów beda¬ cego przedmiotem wynalazku przebiega nastepujaco. 20 Sygnal bardzo wielkiej czestotliwosci z nadajni¬ ka telewizyjnego poprzez antene odbiorcza jest podawany na wejsciowy obwód 1, z którego prze¬ chodzi na wzmacniacz bardzo wielkiej czestotli¬ wosci zbudowany w ukladzie kaskody na lampie 2. 25 Wzmocniony sygnal zostaje zmieszany na lampie 6fi z sygnalem pochodzacym z lokalnego generato¬ ra 7. Sygnal posredniej czestotliwosci z obwodu 15 posredniej czestotliwosci jest podawany na pierw¬ szy stopien wzmacniacza posredniej czestotliwosci 30 w odbiorniku telewizyjnym. PL