PL54457B3 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 20.XII.1967 54457 KI. 42 k, 46/06 MKP G 01 n Twórca wynalazku: prof. dr inz. Leszek Filipczynski Wlasciciel patentu: Polska Akademia Nauk (Instytut Podstawowych Problemów Techniki), Warszawa (Polska) Urzadzenie do uwidaczniania wnetrza cial za pomoca ultradzwieków Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie, które przy zastosowaniu impulsów fal ultradzwiekowych pozwala na uwidacznianie wnetrza cial nieprze¬ zroczystych.W urzadzeniu wedlug patentu nr 49947, glo¬ wica ultradzwiekowa polaczona kablem z defekto¬ skopem ultradzwiekowym porusza sie ruchem po¬ stepowym i obrotowym po powierzchni badanego ciala. W tym przypadku glowica ultradzwiekowa jest sprzezona ukladem przegubowo polaczonych drazków z lampa oscyloskopowa defektoskopu ultradzwiekowego, przy czym przed ekranem lam¬ py oscyloskopowej umieszczony jest nieruchomo aparat fotograficzny.W tym znanym ukladzie drazki ukladu przegu¬ bowego tworza pantograf, który przenosi ruch po¬ stepowy glowicy ultradzwiekowej, w zmniejszo¬ nej skali, na lampe oscyloskopowa defektoskopu.Drazki te*tworza dwa równolegloboki o wspólnym boku, przy czym z jednym z drazków zwiazana jest sztywno glowica ultradzwiekowa, zas z in¬ nym drazkiem zwiazana jest sztywno lampa oscy¬ loskopowa.Równolegloboki przenosza ruch obrotowy glo¬ wicy na ruch obrotowy lampy oscyloskopowej..W ten sposób lampa oscyloskopowa powtarza w zmniejszonej skali ruch glowicy ultradzwiekowej.W tym znanym rozwiazaniu konstrukcyjnym impuls fali ultradzwiekowej odbity od wewnetrz¬ nej niejednorodnosci badanego ciala daje na pod- 20 39 stawie czasu lampy oscyloskopowej rozswietlony punkt. Aparat fotograficzny majacy w tym cza¬ sie otwarty obiektyw rejestruje na blonie foto¬ graficznej szereg rozswietlonych punktów podsta¬ wy czasu, które otrzymuje sie na ekranie porusza¬ jacej sie lampy oscyloskopowej. W ten sposób na blonie fotograficznej pozostaje utrwalony ob¬ raz niejednorodnosci we wnetrzu badanego ciala zlozony z wielu rozswietlonych punktów podstawy czasu.Poniewaz w wielu przypadkach zachodzi ko¬ niecznosc automatycznego badania ciala wiazka ultradzwiekowa, która to wiazka musi byc skie¬ rowana do wnetrza ciala ze wszystkich jego stron, glowica wtedy musi zataczac droge po pelnym okregu kola poruszajac sie ze stala predkoscia wokól badanego ciala.Ponadto glowica winna wykonywac ruchy obro- tpwo-wahadlowe, takie same ruchy musi wyko¬ nywac lampa oscyloskopowa.W tym przypadku sprzezenie lampy oscylo¬ skopowej z glowica za pomoca pantografu zna¬ nego z patentu Nr 49947 jest nie mozliwe. Nie mozna bowiem w tym przypadku zapewnic pro¬ wadzenia glowicy po okregu kola i jednoczesnie skierowania tej glowicy do srodka badanego ciala oraz jej ruchu wahadlowego, wokól tego polo¬ zenia. Nie jest równiez mozliwe doprowadzenie w tej konstrukcji napedu mechanicznego do glo¬ wicy, który by umozliwial w sposób automatyczny 5445754457 odpowiednie jej ruchy po okregu kola, jej usta¬ wienie do srodka badanego ciala oraz ruchy wa¬ hadlowe wokól tego polozenia.Jednakze w wielu przypadkach zachodzi ko¬ niecznosc automatycznego badania ciala wiazka ultradzwiekowa, która jest skierowana do wne¬ trza ciala ze wszystkich jego stron. W tym przy¬ padku glowica musi zataczac droge po pelnym okregu kola poruszajac sie ze stala predkoscia wokól badanego ciala. Ponadto musi ona wykony¬ wac ruchy obrotowo-wahadlowe, przy czym takie same ruchy musi wykonywac lampa oscylosko¬ powa.Niedogodnosci te usuwa urzadzenie bedace przedmiotem niniejszego wynalazku.Urzadzenie wedlug wynalazku jest blizej opisa¬ ne na podstawie rysunku, na którym przedstawio¬ no schemat urzadzenia.Urzadzenie Wedlug wynalazku sklada sie z na¬ czynia 1 wypelnionego ciecza, na przyklad wo¬ da, w którym umieszczone jest badane cialo 2, oraz z glowicy 4, która wysyla wiazke ultradzwie¬ kowa 3 wnikajaca do ciala 2. Glowica 4 jest osa¬ dzona na osi 5 obracajacej sie na plyciel5, przy czym wykonuje ona ruchy obrotowe lub obro¬ towo-wahadlowe, dzieki czemu wiazka ultradzwie¬ kowa 3 przeszukuje wnetrze ciala 2. Ruchy obro¬ towe lub obrotowo-wahadlowe osi 5 wywolane sa przez silnik 6 umieszczony na plycie 15.Os 5 glowicy 4 jest sprzezona mechanicznie po¬ przez ramiona 10, 8 i pret 7 z osia 9 obracajaca sie w plycie 15. Ramiona 10 i 8 maja jednakowa dlugosc, a pret 7 ma dlugosc równa odleglosci miedzy osiami 5 i 9. Ramie 10 jest polaczone sztywno z osia 5, zas przegubowo z pretem 7.Ramie 8 jest polaczone sztywno z osia 9, a prze¬ gubowo z pretem 7. Dzieki takiemu sprzezeniu os 5 i os 9 wykonuja identyczne ruchy, tak ze ich droga katowa jest zawsze jednakowa.Z osia 9 jest polaczona sztywno poprzez ra¬ mie 11 lampa oscyloskopowa 14.Podstawa czasu wytworzona na ekranie lampy oscyloskopowej rozswietlana jest za pomoca ech powstajacych na skutek odbicia impulsów ultra¬ dzwiekowych od wewnetrznych niejednorodnosci ciala 2. Na skutek sprzezenia mechanicznego lam¬ py oscyloskopowej 14 z glowica 4 podstawa cza¬ su 13 ma zawsze kierunek równolegly do wiazki ultradzwiekowej 3. Podstawa czasu 13 jest wy¬ zwalana synchronicznie z impulsami ultradzwie¬ kowymi w chwili, gdy impulsy te opuszczaja glowice 4 lub gdy wnikaja do badanego ciala 2.Podczas obrotów osi 5 i 9 wiazka ultradzwieko¬ wa 3 wykonuje ruch przeszukujacy wnetrze cia¬ la 2, a podstawa czasu 13 wykonuje ruchy analo¬ giczne.Jednoczesnie z opisanymi wyzej ruchami wiaz-* ki ultradzwiekowej 3 i podstawy czasu 13 ply¬ ta 15 wykonuje ruch obrotowy lub obrotowo-wa- hadlowy wokól osi 16, której przedluzenie 17 prze- 5 chodzi przez wnetrze ciala 2. Na skutek tego ru¬ chu zmienia sie polozenie glowicy 4 wzgledem ciala 2 tak, ze wiazka ultradzwiekowa 3 prze¬ szukuje cialo 2 z róznych jego stron. Osie 16, 5 i 9 sa wzgledem siebie równolegle i leza w jed- io neJ plaszczyznie, wskutek czego podczas obrotu plyty 15 wiazka ultradzwiekowa 3 oraz podsta¬ wa czasu 13, które sa do siebie równolegle, za¬ kreslaja analogiczne tory wokól osi 16. Jest to niezbedny warunek dla uzyskania obrazu bedace- 15 go wiernym odtworzeniem wnetrza badanego cia¬ la 2. Ruchy te sa wytworzone przez mechanizm napedowy silnika 6.Aparat fotograficzny 12, nieruchomy wzgledem ciala 2, ma obiektyw otwarty podczas calego pro- 29 cesu badania wnetrza ciala 2. Wskutek tego na blonie fotograficznej zarejestrowanych zostaje szereg rozswietlonych punktów podstawy czasu 13 uzyskiwanych na ekranie poruszajacej sie lampy oscyloskopowej 14. W ten sposób na blonie foto- 25 graficznej powstaje zdjecie obrazu niejednorod¬ nosci we wnetrzu badanego ciala 2.Obraz zlozony z rozswietlonych punktów pod¬ stawy czasu 13 jest powiekszany, o ile odleglosc osi 9 od osi 16 jest wieksza niz odleglosc osi 5 £i od tejze osi 16, tak jak to przedstawiono na ry¬ sunku. W przeciwnym przypadku otrzymuje sie obraz zmniejszony. Mozliwy jest równiez przy¬ padek, kiedy os 9 stanowi przedluzenie osi 5, wówczas ramiona 10, 8 i pret 7 sa zbyteczne, 35 a powstajacy obraz ma wymiary identyczne z wy¬ miarami badanego ciala. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe 40 Urzadzenie do uwidaczniania wnetrza cial za pomoca ultradzwieków zaopatrzone w glowice ultradzwiekowa, lampe oscyloskopowa, której ekran fotografowany jest przez nieruchomy apa¬ rat fotograficzny, wedlug patentu Nr 49947, znm- 4S miernie tym, ze glowica ultradzwiekowa (4) wy¬ twarzajaca impulsy ultradzwiekowe i lampa oscyloskopowa (14) sa polaczone za pomoca osi (5, 9) z plyta (15) osadzona obrotowo na osi (16) i napedzana za pomoca mechanizmu napedowego 50 silnika (6), przy czym glowica ultradzwiekowa (4) jest sprzezona przegubowo z lampa oscyloskopo¬ wa (14) poprzez plyte (15) za pomoca ramion (7, 8, 10) dzieki czemu uzyskuje sie ruch^ obrotowy glowicy (4) po okregu kola prostopadle do srod- 55 ka badanego ciala oraz ruch wahadlowo-obrotowj wokól tego polozenia.KI. 42 k,46/06 54457 MKP G 01 n PL