Opublikowano: 8.XIL19G7 KI.MKP B66c Wspóltwórcy wynalazku: inz. Michal Bogdanowicz, mgr Jerzy Bogda¬ nowicz Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Konstrukcyjne Urzadzen Budowla¬ nych Przedsiebiorstwo Panstwowe Wyodrebnione, Warszawa (Polska) Ogranicznik momentu wywrotowego do zurawi lub dzwigów Przedmiotem wynalazku jest 'Ogranicznik mo¬ mentu wywrotowego do zurawi lub dzwigów, do budowy którego wchodza elementy ogranicznika obciazenia wedlug patentu Nr 44148.Ogranicznik obciazenia wedlug patentu Nr 44148 posiada czujnik, dzialajacy pod naciskiem sily na¬ ciagu liny nosnej 1 dzwigu niezaleznie od wy¬ siegu, to znaczy od polozenia wysiegnika, na kon¬ cu którego zawieszone jest nosiwo. Ten ogranicz¬ nik wylacza mechanizm podnoszenia w chwili przekroczenia okreslonego ciezaru nosiwa przy kazdym polozeniu wysiegnika, a wiec przy róz¬ nych momentach wywrotowych dzwigu.Kazdy dzwig samojezdny lub wiezowy zuraw budowlany o zmiennym wysiegu obliczony jest na okreslony moment wywrotowy, a wiec przy ma¬ lym wysiegu moze byc unoszone nosiwo o wiek¬ szym ciezarze, zas przy duzym wysiegu dopuszczal¬ ny ciezar nosiwa jest znacznie mniejszy. Ogra¬ nicznik obciazenia, zbudowany wedlug patentu Nr 44148 i zastosowany do dzwigu lub zurawia o zmiennym wysiegu powinien reagowac, to zna¬ czy wylaczac mechanizm przy najmniejszym do¬ puszczalnym ciezarze nosiwa, azeby dzwig lub zuraw nie wywrócil sie przy najwiekszym wychy¬ leniu wysiegnika. Przy kazdym innym polozeniu wysiegnika nie mozna podniesc nosiwa o cieza¬ rze, na jaki pozwala statecznosc dzwigu lub zu¬ rawia, zgodnie z obliczonym momentem wywro¬ towym. 10 15 20 25 30 Istota wynalazku jest ogranicznik, który reagu¬ je na rózne ciezary nosiwa w zaleznosci od wy¬ siegu, to znaczy przy malym ywsiegu wylacza poprzez uklad elektryczny, podany w opisie paten¬ towym Nr 44148, mechanizm zurawia przy du¬ zym ciezarze nosiwa, zas przy duzym wysiega wylacza ten mechanizm przy malym ciezarze no¬ siwa, w wyniku czego stanowi on ogranicznik momentu wywrotowego.W ograniczniku tym szczotki pradowe, które w ograniczniku obciazenia zajmuja wzgledem pier¬ scieni stale polozenie, umieszczone sa na rucho¬ mej dzwigni, polaczonej z wysiegnikiem tak, ze ze zmiana polozenia wysiegnika szczotki przesu¬ waja sie na pierscieniach, na skutek czego wyla¬ czenie mechanizmu zurawia nastepuje przy róz¬ nych ciezarach nosiwa, to znaczy mniejszym przy duzym wysiegu i wiekszym przy malym wysiegu.W ograniczniku obciazenia, dzialajacym na za¬ sadzie nacisku obciazonej liny nosnej, wystepuje ruch oscylacyjny dzwigni, n aktórej osadzony jest krazek linowy. Istotna rzecza jest uspokojenie te¬ go ruchu, co jest przewidziane w ograniczniku momentu wedlug wynalazku.Ogranicznik wedlug wynalazku pokazany jest na rysunku, na którym fig. 1 i fig. 2 przedstawiaja dwie odmiany rozwiazania konstrukcyjnego oraz fig. 3 — pierscienie czujnika wedlug patentu Nr 44148 ze szczotkami, przesunietymi na skutek: zmiany wysiegu. 54321A / I 54321 W ograniczniku wedlug patentu Nr 44148 wza¬ jemne polozenie osi 3 obrotu bebna 4 z pierscie¬ niami, osi 5 obrotu dzwigni 6 i umocowania szczo¬ tek A, B, C jest niezmienne; natomiast w czujni¬ ku wedlug wynalazku szczotki umocowane sa na urzadzeniu ruchomym, polaczonym z wysiegnikiem tak, ze ze zmiana wysiegu zmieniaja one swoje polozenie na pierscieniach bebna 4. Powiazanie szczotek z wysiegnikiem moze byc dokonane za pomoca dzwigni i lacznika, za pomoca lancucha, linki i odpowiednich krazków zebatych lub li¬ nowych.Przykladowo na fig. 1 pokazana jest konstruk¬ cja, przy której dwuramienna dzwignia 7, ze szczotkami umieszczonymi na jej krótszym ramie¬ niu 8 i poruszana przez wysiegnik za pomoca lacz¬ nika 9, obraca sie dookola nieruchomej osi 3. Na tej osi osadzony jest beben 4 z pierscieniami. Przy ruchu dzwigni 7 szczotki zmieniaja swoje polo¬ zenie na pierscieniach, przy czym przy zwieksze¬ niu wysiegu odleglosc 02 miedzy szczotkami na linii iw a czescia izolowana i pierscieni przy li¬ niach nim zmniejsza sie. W tym polozeniu na¬ stepuje wylaczenie mechanizmu zurawia przy niniejszym ciezarze nosiwa.Odmiana rozwiazania konstrukcyjnego urzadze¬ nia do przesuwania szczotek wzgledem pierscieni bebna 4 pokazana jest na fig. 2. W tej odmianie os 3 bebna 4 oraz szczotki umocowane sa na ra- 10 15 20 mieniu 8 dzwigni 7. Przy ruchu dzwigni 7 dooko¬ la osi 5 obraca sie beben 4 i zmienia sie poloze¬ nie szczotek na pierscieniach.Dla przyspieszenia uspokojenia wahania dzwig¬ ni 6 pod wplywem dynamicznych obciazen kraz¬ ka linowego 2 do dzwigni obok sprezyny 10 wla¬ czony jest tlumik 11 hydrauliczny lub pneuma¬ tyczny, który amortyzuje wahania. PL