PL54282B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 19.XII.1967 54282 KI 63 k, 9 MKP B 62 m UKD ///* Wspóltwórcy wynalazku i Stefan Swiatkowski, Warszawa (Polska), Stani- wlasciciele patentu: slaw Szyszlo, Warszawa (Polska) Uklad recznego napedu pojazdów ladowych i wodnych Przedmiotem wynalazku jest uklad recznego napedu pojazdów ladowych takich jak drezyny, gokarty lufo sanki oraz pojazdów wodnych jak lodzi, kajaków, rowerów i ininyich pojazdów uwzgledniajacy jednoczesny wspóludzial ruchów calego ciala.Naped pojazdów stanowiacy przedmiot niniej¬ szego wynalazku umozliwia osiaganie znacznych predkosci pojazdów przeznaczonycsli glównie do celów sportowych, a ponadto umozliwia uzyska¬ nie efektów gimnastycznych. Efekty szybkoscio¬ we pojazdu uzyskuje sie dzieki koncentracji wy¬ silku wszystkich miesni, a zwlaszcza miesni tu¬ lowia, grzbietu, barków, ramion oraz nóg, zas efekty gimnastyczne uzyskuje sie poprzez waha¬ dlowe ruchy tulowia oraz zginanie i prostowanie konczyn dolnych i górnych.Z tego wzgledu pojazdy ladowe i wodne zaopa¬ trzone w reczny mechanizm napedowy oparty na rozwiazaniu wedlug wynalazku znajda zastosowa¬ nie przy rozwijaniu tezyzny fizycznej i podinosize- niu stanu zdrowotnego u dzieci, mlodziezy i do¬ roslych, a przede wszysitikim rehabilitacji osób po przebytych chorobach miesniowo-kostnych.Znane napedy, w który\ch wykorzystuje sie sile miesni ludzkich do poruszania pojazdów ladowych i wodnych, wyszczególnionych we wstepnej czesci opisu, oparte sa na zasadzie pracy badz konczyn dolnych, jak na przyklad przekladnie rowerowe i mimosrodowe lub tez oparte sa na zasadzie dzwi¬ gni przegubowych, stosowanych w wózkach dla inwalidów.Znany jest na przyklad uklad napedu recznego do sanek, który jest zaopatrzony w zespól dzwi¬ gni recznie uruchaimianych, sprzezonych za po¬ srednictwem mechanizmu przekladniowego z draz¬ kami odpychajaco-kroczacymi. Naped ten wyma¬ ga jednak tylko wysilku ramion, przy czym dolne konczyny sa wykorzystane w sposób ograniczony i tylko do kierowania pojazdu Analogidzne rozwiazanie najpedu recznego w od¬ niesieniu do pojazdów ladowych jest równiez zna¬ ne w zastosowaniu do wózków inwalidzkich.Jak wiadomo istnieje szereg rozwiazan kon¬ strukcyjnych tego rodzaju napedów o podobnej zasadzie dzialania, które polegaja na wykorzysta¬ niu sily miesni konczyn górnych lub dolnych, pTzy czym zasada ta sprowadza sie zawsze do prostej zmiany ukladu przekladni lancuchowej lub miimo- srodowej z wykorzystaniem albo sily ramion, albo sily nóg.Odrebna grupe napedów opartych na wysilku miesni ludzkich stanowi naped drezyn. Najprost¬ szym wykonaniem tego napedu jest naped dzwi¬ gniowy podany w znanych rozwiazaniach, który jednak jest oparty tylko na wysilku ramion, nogi natomiast pozostaja zupelnie nieczynne.Charakterystyczne ruchy wahadlowe tulowia dla przenoszenia skoncentrowanej sily wszystkich miesni na uklad napedowy pojazdów ladowych 5428254282 i wodnych stanowia zasade, na której opiera sie niniejszy wynalazek. Dzieki tej zasadzie sposób napedzania tych pojazdów calkowicie wyróznia sie od tradycyjnych napedów znanych dotychczas.Zasadniczymi elementami recznego napedu we¬ dlug wynaSazku sa elastyczne ciegno i beben z nawinietym ciegnem oraz sprzeglo z zebatka i spdiralna sprezyna zwrotna pracujacy na skre¬ canie, osadzona najkorzystniej na walku napedo¬ wym, sprzezonym z ukladem jezdnym, a wiec w przypadku pojazdów ladowych — sprzezona z ko¬ lami ogumionymi lub dzwigniami kroczaco-odpy- chajacymi (dla sanek) albo tez w przypadku po- iazdów wodnych — srorzezona z lopatkami Wynalazek jest objasniony szczególowo na kil¬ ku przykladach napedów uwidocznianych na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia przyklad za¬ stosowania napedu recznego w gokarcie, fig. 2 — przyklad zastosowania tego napedu do kajaka, fig. 3 — naped w widoku z góry w zastosowaniu do kajaka, fig. 4 — czesciowy przekrój napedu, fig. 5 — naped w przekroju wzdluz linii A—B z fi;*. 4, fig. 6 — schematyczny uklad napedu z fig. 1—4, fig. 7 — odmiane wykonania napedu przedstawio¬ no schematycznie, fig. 8 — inna odmiane wyko¬ nania napedu wedlug wynalazku, fig.. 9 — widok z góry napedu z fig. 8, a fig. 10 — jeszcze inna odmiane wykonania napedu przedstawiona rów¬ niez schematycznie.Jak to przedstawiono na fig. 112, cykl pracy zwiazany z napedzaniem pojazdu ladowego, na przyklad gokartu 1 lub pojazdu wodnego, na przy¬ klad kajaka 2, polega na wahadlowym ruchu tu¬ lowia osobnika 3 napedzajacego ten pojazd 1 lub 2, pnzy czym pierwszym etapem tego cyklu, sta¬ nowiacym punkt wyjsciowy pracy wszystkich mie¬ sni osobnika 3 jesit jego polozenie a, oznaczone na rysunku linia przerywana, zas drugi etap tego cyklu pracy, odwzorowany polozeniem b, stanowi etap przygotowawczy.Czas trwania etapu przygotowawczego i etapu napedowego calego cyklu pracy wynosi okolo dwóch sekund. Podczas etapu napedowego napie¬ te miesnie nóg, rak, tulowia, grzbietu, barków i ramion przenosza skoncentrowana sile tych mie¬ sni przez wyprostowanie tulowia i nóg oraz zgina¬ nie rak i odchylenie barków do tylu za pomoca elastycznego ciegna 4 zaopatrzonego w uchwyty 5 na os napedowa 6, na której sa osadzone ogu¬ mione kola jezdne 7 lub lopatki 8. W czasie trwa¬ nia etapu przygotowawczego cyklu pracy naste¬ puje rozluzniienie wszystkich miesni i gleboki sklon tulowia do przodu, co powoduje zwolnienie ciegna napedowego 4 i powrót tego ciegna do po¬ lozenia poczatkowego dla etapu napedowego.W przypadkach wykonania napedów uwidocznio¬ nych na fig. 1—6 oraz na fig. 10 ciegno elastycz¬ ne 4 stanowi sznurek, linka, struna rzemienna lub ciegno z masy plastycznej wzglednie tasma, zas dla przypadku wykonania napedu wedlug fig. 7, 8 i 9 ciegno 4 stanowi lancuch, na przyklad ro¬ werowy. Uklad mechanizmu napedowego jest przedstawiony na fig. 4, 5 i 6.Va walku napedowym 6, spoczywajacym na lo¬ zyskach 14, jest osadzony obrotowo beben 9, na który jest nawiniete elastycznie ciegno 4. Do tarcz bocznych bebna 9 sa przyspawane tulejki 10, U, stanowiace ulozyskowanie tego bebna na osi na¬ pedowej 6. Na dluzszej tulejice 10 jest osadzona s sprezyna spiralna 12, której jeden koniec 12a jest przymocowany do tarczy bebna 9, zas drugi koniec 12b jest zamocowany do pomocniczej konstrukcji wsporczej 13. Dzieki takiemu osadzeniu sprezyna 12 pracuje na skrecanie i rozkrecanie umozliwia¬ jac dwukierunkowy obrót bebna 9. Wewnatrz beb- 1(1 na 9 osadzona jest tarcza zebata 15, której tulejka 15a jest fcrwale przymocowana do osi napedowej 6.Z tarcza zejbata 15 wspólpracuje zapadka 16 osa¬ dzona obrotowo na sworzniu 17 umocowanym na bocznej tarczy bebna 9 i przyciskana do zebów j» sprezyna 18 (fig. 5). Ruchy poosiowe bebna 9 ogra¬ nie7a osadzona trwale na walku napedowym 6 tu¬ lejka oporowa 19.W ukladzie napedowym przysitosowanym, na przyklad do gokartu 1 (fig. 1 i 6), przewidziana 20 jest jedna roJka prowadzaca 20, zas w przypadku napedu kajaka 2 (fig. 2 i 3) przewidziane sa diwie rolki, prowadzace 21, 22, które to rollfci sluza do utrzymania kierunku ciegna elastycznego 4, bo¬ wiem naped w obu tych przypadkach jest us- 2s tuowany z tylu pojazdu.Cykl pracy napedowej napedu recznego wedlug wynalazku ilustruje fig. 6, przy czym rozpoczy¬ na sie on od polozenia a osoby prowadzacej po¬ jazd, to znaczy przy glebokim sklonie tulowia do 30 przodu. Przy ruchu tuaowia do tylu do pozycji wyprostowanej nastepuje skoncentrowanie sllly przenoszonej na rozwijajace sie z bebna 9 ciegno 4 co wywoluje ruch Obrotowy bebna w kierun¬ ku jazdy do przodu i ruch .pojazdu 1 lub 2 w tym *s samym kierunku, poniewaz beben w tym czasie zazebia sie za (pomoca zapadki 16 z tarcza zebata 15, trwale przymocowana do walka napedowego 6.Ozynnosc ta laczy sie z napinaniem sprezyny zwrotnej 12, której sila naciagu jest potrzebna 40 tylko do pokonania oporów wystepujacych przy ruchu wstecznym bebna i oporu slizgajacej sie zapadki 16 po skosnych zebach tarczy 15.Etap przygotowawczy, który nastepuje w polo¬ zeniu b osobnika 3 (tulów pochylony do tylu) roz- 45 poczyna sie w chwili luzowania ciegna elastycz¬ nego 4, co powoduje zwolnienie napietej sprezyny 12. która rozkrecajac sie powoduje jalowy ruch wsteczny bebna 9 nawijajac w ten sposób po¬ nownie ciegno elastyczne 4 na ten bejbem.Odmiana wykonania napedu recznego wedlug wynalazku przedstawiona na fig. 7 polega na tym ze zamiast bebna 9 umieszcza sie na walku nape¬ dowym 6 wolnobiezne sprzeglo lancuchowe 23 55 stosowane powszechnie w rowerach. W ukladzie tym ciegno elastyczne 4 stanowi lancuch rowe¬ rowy 26, którego jeden koniec 26a jest polaczony ze sprezyna 24 pracujaca na rozciaganie lub tez guma, zas drugi koniec lancucha jest polaczony 6p badz bezposrednio z uchwytem 5 badz tez za po¬ srednictwem linki lub sznura. W tym ukladzie za¬ miast prowadzacej rolki 20 lub rolek 21, 22 stosu¬ je sie odpowiednie kola zebate 25.Cykl pracy takiego wykonania napedu wedlug 65 wynalazku przebiega w ten sposób, ze pociagany 50S42&2 lancuch 26 obraca os napedowa za pomoca wol¬ nobieznego sprzegla rowerowego 23 umieszczone¬ go w srodku walka napedowego 6. Naprezony lan¬ cuch 26 rozciaga i napina sprezyne 24. CyM przy¬ gotowawczy ustalony polozeniem b osobnika 3 powstaje w chwili luzowanlia lancucha 26, co uwalnia napieta sprezyne lmb gume, która kur¬ czac sie pociaga lancuch i obraca zwolnione wol¬ nobiezne sprzeglo rowerowe 23 w kierunku od¬ wrotnym do kierunku obrotu walka napedowego 6.Inna odmiana wykonania napedu recznego we¬ dlug wynalazku przedstawiona na fig. 8 i 9, polega na tym, ze zamiast lancucha 26 o niezamknietym obwodzie stosuje sie lancuch 27 o obwodzie zam¬ knietym. W tym przypadku wolnobiezne sprzeglo rowerowe 23 nie jest osadzone w osi C—C ciegna napedu, lecz nieco z boku, a powrotny obrót waJ.ca napedowego 6 powoduje sprezyna spiralna pracu¬ jaca na skrecanie i rozkrecanie, tak jak to mialo miejsce w uprzednio opisanym wykonaniu napedu.Drugie kólko lancuchowe 28 oraz beben 9 slu¬ zacy do nawijania ciegna elastycznego 4 sa osa¬ dzone trwale na wspólnym walku 29. Przy takim rozwiazaniu konstrukcyjnym napedu,, beben 9, majac wieksza srednice niz wolnobiezne sprzeglo rowerowe 23 oraz kolo rowerowe 28 spelnia jed¬ noczesnie role przekladni do zwiekszenia mocy napedowej. Do zmiany kierunku naciagu ela¬ stycznego ciegna sluzy rolka prowadzaca 20, tak jak to zostalo opisane uprzednio. Odmiana wyko¬ nania napedu recznego wedlug fig. 8, 9 polega na tym, ze zamiast lancucha 27 stosuje sie pasek klinowy. W tym przypadku wolnobiezne sprzeglo rowerowe 23 zaopatruje sie w kolo klinowe jak równiez zamiast kola lancuchowego 28 stosuje sie równiez kolo klinowe.Cykl pracy w kierunku a obu tych ukladów przebiega w ten sposób, ze naprezane ciegno ela¬ styczne 4 obraca beben 9 i umocowane z nim na wspólnej osi 29 kolo zebate 28 lufo kolo klinowe, które polaczone lancuchem 27 lufo paskiem klino¬ wym o zamknietym obwodzie obraca wolnobiezne sprzeglo rowerowe 23, a wraz z nim sprzezony walek napedowy 6, powodujac jazde do przodu pojazdu 1 lufo 2. Wyciaganie ciegna elastycznego jeist polaczone z napinaniem sprezyny zwrotnej, tak jak to ma miejsce w pierwszej odmianie wy¬ konania napedu wedlug wynalazku. Cykl przygo¬ towawczy w kierunku b rozpoczyna sie w chwili luzowania naciagu ciegna elastycznego 4, co po¬ woduje zwolnienie napietej sprezyny, która roz¬ krecajac sie odlacza caly mechanizm od walka napedowego 6 i obraca go w kierunku przeciw¬ nym nawijajac ciegno 4 na beben 9.Daflsza odmiana wykonania napedu recznego we¬ dlug wynallazku przedstawiona na fig. 10 poilega na tym, ze naped ten jest zaopatirzony w trzy bebny 9, 30, 31 z których befoen 31 o najmniejszej srednicy jest osadzony na walku napedowym 6, zas beben 30 o srednicy wiekszej i beben 9 o srednicy najwiekszej sa osadzone na wspólnej osi 32 w srodkowej lub w przedniej czesci poja¬ zdu 1 lufo 2. Befoen 31 o najmniejszej srednicy polaczony jesit ciegnem elastycznym 33, wykona¬ nym z takiego samego materialu jak ciegno 4 10 25 30 35 40 45 55 60 65 6 z bebnem 30, zas beben 9 o najwiekszej srednicy* stanowiacy przekladnie ukladu napedowego, ma uprzednio opisane ciegno 4, prowadzone przez rolke 20.Ta odmiana wykonania napedu polega na tym, ze w cyklu pracy w kierunku a, ciegna elastycz¬ ne 4 i 33 sa nawiniete na bebnie najmniejszym 31 i bebnie najwiekszym 9. Natomiast w cyklu przy¬ gotowawczym w kierunku b, ciegno 4 jest nawi¬ niete tylko na srednim bebnie 30.Opisane wyzej wszysjtfcie odmiany wykonania napedu wedlug wynalazku nie ograniczaja ich za¬ stosowania do wszystkich innych pojazdów lado¬ wych i wodnych. Napedy te moga w prosty spo¬ sób znalezc zastosowanie, na przyklad do san, przy czym z walkiem napedowym 6 sprzega sie znane dzwignie odpychajaoo-fcroczace. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe 1. Uklad recznego napedu pojazdów ladowych i wodnych uwzgledniajacy jednoczesny wspól¬ udzial ruchów calego ciala, znamienny tym, ze jest wyposazony w elastyczne ciegno (4) za¬ opatrzone w uchwyt (5), okresowo rozwijane i nawijane na beben sprzezony za pomoca sprze¬ gla wolnobieznego z walkiem napedowym z osa¬ dzonymi na nim kolami jezdnymi lub lopatka¬ mi pojazdu (1) lub (2). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze na walku napedowym (6), na którym sa umieszczone ogumione kola jezdne (7) lub lo¬ patki (8), jest osadzony obrotowo befoen (9) z dwiema tulejami (10, 11), przy czym na dluz- tszne$ \.\a\^ce VVfc ^eafc \xmiesjLCzxna sprezyna spi¬ ralna (12), której jeden koniec (12a) jest przy¬ mocowany do scianki bocznej bebna (9), a dni- igi kcniec (12b) jest zamocowany do pomooni- iczej konstrukcji wsporczej (13), zas w srodku bebna (9) jest osadzona trwale na walku na¬ pedowym (6) tarcza zebata (15) z tulejka (15a), która wspólpracuje z zapadka (16) osadzona obrotowo w osi (17) na sciance bocznej tego bebna (9) i bedaca pod dzialaniem sprezyny (18). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze na walku napedowym (6) jest osadzona trwale tulejka 6(9) ograniczajaca ruchy poosio¬ we bebna (9). 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 2 i 3, znamienne tym, ze w przypadku zastosowania go do go- karta (1) jest zaopatrzone w jedna rolke pro¬ wadzaca (20), zas w przypadku zastosowania go do kajaka (2) — w dwie rolki (21, 22) które to rolki sluza do utrzymania kierunku napre¬ zonego ciegna elastycznego (4). 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, 3 i 4, znamienne tym, ze ciegno elastyczne (4) stanowi sznur, linka, struna wzglednie tasma, wykonane ze sikory lub z masy plastycznej. 6. Odmiana urzadzenia wedlug zastrz. 2, znamien¬ na tym, ze zamiast bebna (9) na osi napedowej (6) jest osadzone znane rowerowe sprzeglo wol¬ nobiezne (23), a zamiast ciegna elastycznego (4)54282 jest zastosowany lancuch rowerowy (26), feto- rego jeden koniec jeeft polaczony z uchwytem (5), zas drugi koniec (26a) tego lancucha jest polaczony ze sprezyna (24) lulb z guma, przy czym zamiast prowadzacej rolki (20) o*adzone jest zebate kolo lancuchowe (25). Odmiana urzadzenia wedlug zastorz. 6, zna¬ mienna tym, ze zamiast lancucha (26) zawiera pasek klinowy, przy czyni sprzeglo wolnobiezne (23) jest zaopatrzone w kolo klinowe. Odmiana wykonania urzadzenia wedlug zastrz. 2, znamienna tym, ze beben (9) jest osadzony 10 trwale na wspólnej osi (29) z rowerowym ko¬ lem zebatym (28), które to kolo jeet sprzezone z przekladnia wolnobiezna (23) za pomoca lan¬ cucha (27) o zamknietym obwodzie. Odmiana wykonania urzadzenia wedlug zasitrz. 2, inamienna tym, ze jest zaopatrzona w trzy bebny (9, 30, 31) stanowiace przekladnie nape¬ du, przy czym beben (30) o sredniej wielkosci jesit sprzezony z bebnem (31) o najmniefiszej srednicy za pomoca dodatkowego ciegna (33) wykonanego z tego samego materialu co cie¬ gno (5). Fio.2KI. 63 k, 9 54282 MKP B 62 m Flo.3 x+

1. li A 11 A JL li £1 A ifiOlj ][ CKffiO QQ&\ ^ ^g B <3 iZbiZ 12a /5g /5 r."-.4 PL