PL54172B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.IX.1967 , 54172 KI. 12 o, 1/04 MKP C 07 c UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Witold Tecza, mgr inz. Irena John, mgr Wieslawa Orzechowska, doc. dr Zygmunt Lisicki Wlasciciel patentu: Instytut Ciezkiej Syntezy Organicznej, Blachownia Slaska (Polska) Sposób odzyskiwania naftalenu z kwasów odpadkowych pochodzacych z rafinacji naftalenu stezonym kwasem siarkowym Przedmiotem wynalazku jest sposób odzyskiwa¬ nia naftalenu z kwasów odpadkowych pochodza¬ cych z procesu oczyszczalnia naftalenu sitezonym kwasem siarkowym.W procesie rafinacji naftalenu lub mieszanin zawierajacych naftalen stezonym kwasem siarko¬ wym, otrzymuje sie jako produkt odpadkowy kwas porafinacyjny, który jest mieszanina nieprzereago- wainego kwasu siarkowego z polimerami i kwa¬ sami sulfonowymi naftalenu. Jak wiadomo proces oczyszczania naftalenu stezonym kwasem siarko¬ wym przebiega w temperaturze powyzej 80°C, w zwiazku z tym podczas procesu rafinacji nafta¬ lenu obok reakcji polimeryzacji zwiazków niena¬ syconych i sulfonowania polaczen siarkowyeh, przebiegaja równiez reakcje sulfonacji naftalenu.Ze wzrostem temperatury procesu rafinacji oraz ze wzrostem stezenia kwasu siarkowego wzrasta takze ilosc naftalenu ulegajacego reakcji sulfono¬ wania, co powoduje zwiekszanie sie zawartosci kwasu naftaleno-sulfonowego w kwasie odpadko¬ wym w postaci izomeru kwasu a-naftalano-sulfo- nowego i kwasu P-naftalenosulfonowego. Znanym jest fakt, ze w temperaturze ponizej 100°C sulfo¬ nowanie naftalenu przebiega glównie w kierunku tworzenia kwasu a-naftaleno-sulfonowego. Ponie¬ waz proces rafinacji naftalenu kwasem siarkowym przebiega w temperaturze ponizej 100°C, dlatego tez w procesie rafinacji naftalenu powstaje glów¬ nie kwas a-naftaleno-sulfonowy. Temperatura 10 15 25 i czas procesu -rafinacji oraz stezenie kwasu siar¬ kowego wywieraja zasadniczy wplyw zarówno na ilosc powstajacych sulfokwasów jak i na ich ro¬ dzaj.Z tego wzgledu w warunkach przemyslowych, gdzie proces rafinacji naftalenu prowadzony jest zazwyczaj w sposób periodyczny, co znacznie kom¬ plikuje dokladnosc przestrzegania poszczególnych parametrów rafinacji, ilosci oraz sklad odpadko¬ wych kwasów porafinacyjnych jest rózny mimo stosowania tego samego surowca do rafinacja. Od¬ padkowe kwasy porafinacyjne pochodzace z rafi¬ nacji naftalenu ze wzgledu na swój sklad sa bar¬ dzo uciazliwym odpadem, kitóry bardzo czesto lik¬ widowany jest poprzez wywiezienie na haldy.Próby regeneracji kwasu siarkowego z odpadko¬ wych kwasów porafinacyjnych przeprowadzane sporadycznie w niektórych zakladach przemyslo¬ wych nie maja wiekszego znaczenia ze wzgledu na niska jakosc otrzymywanego kwasu siarkowego oraz trudnosci aparaturowe wynikle z powodu konsystencji tych odpadów. W trakcie badan nad przerobem odpadkowych kwasów porafinacyjnych nieoczekiwanie okazalo sie, ze z odpadów tych mozna odzyskiwac naftalen na drodze hydrolizy kwasów naftalenosulfonowych za pomoca prze¬ grzanej pary wodnej. Ilosc odzyskiwanego nafta¬ lenu uzalezniona jest od wlasciwosci i skladu kwa¬ sów porafinacyjnych.Wiadomo, ze reakcja hydrolizy sulfokwasów naf- 5417254172 talenu przebiega szybko szczególnie w obecnosci kwasu mineralnego jak np. w obecnosci kwasu siarkowego, przy czym szybkosc hydrolizy kwasu a-naftaleno-sulfonowego jest wieksza niz szyb¬ kosc hydrolizy kwasu p-naftalenasulfonowego. Po¬ niewaz jak powyzej zaznaczono, w odpadkowym kwasie porafinacyjnym z rafinacji naftalenu wiekszosc sulfokwasów naftalenu wystepuje w postaci kwasu a-naftaleno-sulfonowego, dlatego itez hydrolizie bedzie ulegal glownie ten izomer.Sposobem wedlug wynalazku kwasy odpadkowe ogrzewa sie do temperatury 130—200°C przy jed¬ noczesnym doprowadzaniu przegrzanej pary wod¬ nej" o temperaturze 130—200°C przy czym powsta¬ jacy w wyniku hydrolizy naftalen zostaje natych¬ miast odpedzony ze srodowiska reakcyjnego na drodze destylacji z para wodna. Ogrzewanie oraz doprowadzanie przegrzanej pary wodnej prowadzi sie tak dlugo, az naftalen przestanie destylowac.Z destylatu wydziela sie naftalen przez ochlodze¬ nie.W sposobie wedlug wynalazku polaczono wiec w jeden zabieg znane i proiwadzone dotychczas niezaleznie od siebie procesy hydrolizy kwasów naftaleno-sulfonowych i oddestylowaniia z para wodna naftalenu.Przyklad I. Do kolby okraglodennej zaopa¬ trzonej w doprowadzenie przegrzanej pary wodnej i polaczonej z chlodnica wodna, odwaza sie 500 g cieklych kwasów porafinacyjnych z rafinacji kwa¬ sowej naftalenu. Ciezar wlasciwy surowca d = =^ 1.358 g/om3, zawartosc wolnego kwasu siarko¬ wego i sulfokwasów wynosi 45,5% wagowych. Na¬ stepnie calosc ogrzewa sie do temperaltury 140°C i jednoczesnie doprowadza przegrzana pare wodna o temperaturze 160—i200°C. Wytworzony w pro¬ cesie hydrolizy naftalen oddesitylowuje sie w tym zakresie temperatur w znany sposób z doprowa¬ dzana para wodna az do zaniku naftalenu w de- ,5 stylacie. Po schlodzeniu i oddzieleniu wody otrzy¬ muje sie 75 g naftalenu o temperaturze krzepnie¬ cia 78,8°C.Przyklad II. Do kolby okraglodennej zao¬ patrzonej w chlodnice wodna i doprowadzenie 10 przegrzanej pary wodnej odwaza sie 500 g cieklych kwasów porafinacyjnych z rafinacji naftalenu kwasem siarkowym, o ciezarze wlasciwym d — = 1.426 g/cm3 i o zawartosci kwasu siarkowego i sulfokwasów wynoszacej 52,4% wagowych. Cala 15 mieszanine podgrzewa sie do temperatury 140°C, jednoczesnie doprowadza sie przegrzana pare wod¬ na o temperaturze 160—200°C. Powstaly w wyniku reakcji desulfonacji sulfokwasów naftalen odde- stylowuje z para wodna. Po schlodzeniu destylatu 20 i oddzieleniu wody (Otrzymuje sie &5 g naftalenu o temperaturze krzepniecia 78,4°C. 25 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób odzyskiwania naftalenu z kwasów od¬ padkowych pochodizacych z rafinacji naftalenu stezonym kwasem siarkowym znamienny tym, ze do ogrzanych do temperatury 130—200°C kwasów 30 odpadkowych wprowadza sie przegrzana pare wodna o temperaturze 130—200°C w celu shydro- lizowania kwasów naftalenosulfonowych do naf¬ talenu i jednoczesnego oddestylowania naftalenu z para wodna, po czyni z destylaitu po oziebieniu 35 wyodrebnia sie naftalen. WDA-l. Zam. 1049/67. Naklad 310 egz. PL