KI. 23 b Ropa naftowa w wypadkach, kiedy pod warstwa ropna znajduje sie warstwa wo¬ donosna, jak to ma przewaznie miejsce w zlozach naftowych Malopolskich, pory¬ wa ze soba czesc tej wody i tworzy z nia tak zwana emulsje, lub „kal ropny4'. Do powstawania emulsji ropnej, w znacznej mierze, przyczynia sie gaz ziemny, który bedac rozpuszczony w ropie, pod wielkiem cisnieniem górnych warstw ziemi, gd}^ ro¬ pa ta wchodzi do otworu swidrowego i, podnoszac sie w nim, natrafia na prze¬ strzen, gdzie cisnienie to maleje i znika zu¬ pelnie, wydobywa sie z ropy i, gwaltownie sie rozszerzajac, rozpyla rope i wode na drobne, mikroskopijne prawie czasteczki, które sie potem mieszaja i tworza ów „kal ropny44.W ropach lekkich, benzynowych, emul¬ sja latwo osiada i oddziela sie. W ropach ciezkich parafinowych, jaka jest ropa bo- ryslawska, kal oddzielac sie tak latwo nie daje. W dodatku warstwy wodonosne w Boryslawiu sa zasolone, tak, ze woda tego kalu jest slona i przy dystylacji prze¬ gryza kotly, a drobne czasteczki soli, po odparowaniu wody, zanieczyszczaja smary i ciezsze oleje bitumiczne, wobec czego kwestja oczyszczenia ropy bory- slawskiej od kalu przedstawia sie bardzo powaznie.Wychodzac z zalozenia, ze kal stanowi drobne, mikroskopijne kropelki slonej wo¬ dy, ciezsze oczywiscie od ropy, której cie¬ zar gatunkowy w Boryslawiu wynosi przecietnie 0,85, gdy wody slonej bedzie okolo 1.03 — 1.04, zawieszone w oleju rop¬ nym tak gestym i lepkim, ze sama róznica ciezaru gatunkowego nie jest w stanie przezwyciezyc tej gestosci i lepkosci i e- mulsja trwa w stanie stalego zawieszenia, wobec czego przyjdziemy do wniosku, ze,dla usuniecia tej emulsji, trzeba albo zmniejszyc te gestosc i lepkosc do tego stopnia, aby osiagnieta róznica ciezaru gatunkowego mogla przezwyciezyc te ge¬ stosc i lepkosc, na czem sa oparte t. zw. sposoby termiczne czyszczenia kalu rop¬ nego, albo róznice ciezaru gatunkowego tczeba powiekszyc o tyle, aby to wystar¬ czylo do pokonania narmalnej lepkosci i gestosci tej ropy.Niniejszy wynalazek ma na celu umoz¬ liwienie usuniecia kalu ropnego sposobem mechanicznym i oparty jest na tej drugiej alternatywie.Wirówka typu ogólnego, uzywanego o- becnie w cukrowniach wyrabiajacych krysztal, musi byc zmieniona o tyle, by mogla, zamiast oddzielania krysztalu cu¬ krowego od t. zw. melasy, rozdzielac dwa plyny na zasadzie róznicy ich ciezarów gatunkowych. Aparat ten wyobrazony na zalaczonym rysunku w widoku bocznym, poczesci zas w przekroju osiowym i w rzu¬ cie poziomym, zbudowany jest w sposób nastepujacy: Ruchomy plaszcz wirówki nie jest dziurkowany i tylko w górnej czesci ma kilka lub kilkanascie otworów 2, 2 na jed¬ nej wysokosci. Przez otwory te bedzie wy¬ plywal kal ropny (emulsja), który nastep¬ nie, sciekajac po sciankach plaszcza nieru¬ chomej oslony 3, opadnie na dno oslony i odplywac bedzie rura lub korytem do spe¬ cjalnego zbiornika. Rurka 4, umieszczona w ten sposób, ze przy ruchu obrotowym wirówki / bedzie otworem swym dotykala warstwy odwirowywanej ropy, skoro warstwa ta dosiegnie okreslonej grubosci, bedzie zabierala czysta bez emulsji rope, która wskutek wielkiej swej szybkosci, podniesie sie sama w góre i rurka ta scie¬ knie do innego rezerwuaru, przeznaczone¬ go na czysta rope. Swiezar zanieczyszczo¬ na ropa wchodzic bedzie do wirówki przez rure 5, padac na czesc ruchoma wirówki- 6 i stamtad, odbiwszy sie pod katem pro¬ stym, uderzy o boczna scianke wirówki. /.Rura 5 zaopatrzona jest w zawór 7, regu¬ lujacy doplyw swiezej ropy. Caly proces odbywa sie w sposób ciagly. Dla ulatwie¬ nia rozdzielenia sie dwu zmieszanych ply¬ nów, czesc wewnetrzna wirujacego plasz¬ cza / zaopatrzona jest w szereg pionowo umocowanych skrzydelek z cienkiej bla¬ chy 8, 8, których zadaniem jest kierowanie swiezej ropy pionowo zdolu do góry i za¬ pobieganie mozliwym wzglednym prze¬ sunieciom bocznym czesci odwirowanego plynu.Otwory 2, przepuszczajac kal ropny (emulsje), sa albo stale uregulowane dla danego procentu zanieczyszczenia emulsji, lub moga byc tak skonstruowane, by ich wielkosc mozna bylo regulowac w zalez¬ nosci od zanieczyszczenia danej ropy (e- mulsji).Fig. 3 rysunku wskazuje proces stopnio¬ wego oczyszczania sie ropy. U dolu wcho¬ dzi swieza zanieczyszczona ropa, która, w miare odplywania kalu przez otwory 2, a czystej ropy przez rurke 4, podnosi sie ku górze. W tern podniesieniu sie plyn roz¬ dziela sie, wytwarzajac trzy fazy: a) gesty kal ropny o minimalnej zawar¬ tosci ropy zajmuje przestrzen zakresko- wana nakrzyz, b) ropa, swiezo nadplywajaca, zanieczy¬ szczona, zajmuje przestrzen kropkowana, która w miare podnoszenia sie plynu sto¬ pniowo maleje, i wreszcie znika zupelnie, i c) przestrzen kreskowana pojedynczo zajmuje czysta, odwirowana ropa z mini¬ malna iloscia — Vf — 2r/o zanieczyszczenia najdrobniejszym pylkiem wodnym.Fig. 4, 5 daja w widoku zgóry i prze¬ kroju czesciowym inna odmiane wirówki.Do ruchomego wirujacego plaszcza wi¬ rówki /, przymocowane sa rurki 10, 10, o takiej dlugosci, by przez nie mogla wy¬ plywac ropa z wewnetrznej czesci war¬ stwy wirujacego plynu. Po wyjsciu naze- wnatrz ruchomego plaszcza /, drugi ko- — 2 —niec, podobnej rurki, jest odciety w góre.Na miejsce otworów 2, 2, wstawione sa rurki //, //, zagiete nazewnatrz ku dolo¬ wi. Na stronie wewnetrznej nieruchomego plaszcza ochronnego wirówki 3 urzadzo¬ ne sa korytka 12 i 13, skonstruowane w ten sposób, by korytkiem 12 sciekala ropa wy¬ plywajaca rurkami 10, 10, a korytkiem 13 — kal z rurek //, //. W wypadku kiedy oprócz emulsji w ropie znajduja sie je¬ szcze wieksze krople wody wolnej, dodac mozna szereg rurek 14, 14, których dlu¬ gosc umozliwialaby odplywanie i osobne zbieranie plynu, zajmujacego co do cieza¬ ru gatunkowego miejsce posrednie — to znaczy rozdzielacby mozna bylo miesza¬ nine trzech, ewentualnie wiecej plynów i kazdy z nich zbierac osobno.Rurki1//, //, ewentualnie 14, 14, zaopa¬ trzone byc moga w regulatory odplywu, urzadzone w ten sposób, ze dwa krazki z blachy, o identycznych wycieciach, za¬ czepiaja sie wzajemnie; przesuwajac je¬ den z tych krazków, zmniejsza sie lub po- Avieksza przekrój otworu. Mozna tez'za¬ stosowac jakikolwiek inny regulator od¬ plywu. Umozliwi to przystosowanie spra¬ wnosci wirówki do rozmaitego procentu zanieczyszczenia ropy emulsja. PL