PL53794B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 22.YIII.l 967 53794 KI. 23 a, 9 MKP P23l^j2,0 UKD Twórcy wynalazku Stanislaw Szczepanik, Warszawa (Polska), Jerzy i Lapka Warszawa (Polska), Lucjan Dlugokecki, War- Wlasciciele patentu: szlawa (Polska) Sposób otrzymywania esencji spozywczych aromatycznych Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywa¬ nia esencji spozywczych aromatycznych cieklych, charakteryzujacych sie pelnym, naturalnym bu¬ kietem zapachowym.W znanych dotychczas sposobach wytwarzania esencji spozywczych aromatycznych sporzadza sie uklad dwuskladnikowy ciekly zlozony z bazy za¬ pachowej, jako jednego skladnika, oraz z rozcien¬ czalnika obojetnego, lub prawie obojetnego za¬ pachowo, jako drugiego skladnika. Stosunek za¬ wartosci bazy zapachowej do zawartosci rozcien¬ czalnika w omawianym ukladzie jest zmienny i zalezy od zamierzonej w procesie wytwarzania wydajnosci zapachu esencji. Im wieksza jest za¬ wartosc bazy zapachowej, tym wieksza jest wy¬ dajnosc zapachowa otrzymanej esencji.Pod pojeciem bazy zapachowej rozumie sie od¬ powiednio dobrana mieszanine substancji zapa¬ chowych pochodzenia naturalnego oraz/lub sub¬ stancji zapachowych pochodzenia naturalnego wzmocnionych, zwanymi olejkami wielokrotnymi, oraz/lub substancji syntetycznych.Pod pojeciem rozcienczalnika stosowanego do wytwarzania cieklych esencji spozywczych aro¬ matycznych rozumie sie kazda dopuszczona jako produkt jadalny substancje ciekla jedno- lub wieloskladnikowa, która w temperaturze pokojo¬ wej tworzy z baza zapachowa uklad jednofazowy ciekly. Rozcienczalniki moga miec zarówno wyz¬ sza jak i nizsza temperature wrzenia od tempe- 10 15 20 25 30 ratury wrzenia bazy zapachowej. Najczesciej sto¬ sowanymi rozcienczalnikami sa substancje jedno¬ skladnikowe takie jak: alkohol etylowy, alkohol izopropylowy, benzoesan benzylu; lub substancje dwuskladnikowe, zlozone z alkoholu etylowego i wody, alkoholu izopropylowego i wody; lub trój¬ skladnikowe, zlozone z alkoholu etylowego, glicery¬ ny i wody i tym podobne.Praktyka wskazuje, ze przy najbardziej precy¬ zyjnych metodach dozowania olejków eterycznych w procesie preparowania baz zapachowych otrzy- muje sie wprawdzie zamierzona wydajnosc zapa¬ chowa, jednak aromat ich daleko odbiega od na¬ turalnego, zapachu typowego np. dla skórek owo¬ ców cytrusowych lub takiego jak zapach leseczki waniliowej, cynamonu lub tez owoców malin, wisni, ananasów itp. Esencje takie sa tym samym zlej jakosci, poniewaz nie sama wydajnosc zapa¬ chowa, ale równiez rodzaj aromatu i ich bukiet stanowia o jakosci.Brak naturalnego aromatu w esencjach produ¬ kowanych w znany dotychczas sposób wynika stad, ze z wielu owoców, a do takich naleza np. wisnie,, maliny, jablka, ananasy itp., nie udaje sie dotychczas otrzymac olejków zapachowych.Ponadto olejki zapachowe pochodzenia natural¬ nego, uzyskiwane z takich czesci roslin jak skórki owoców cytrusowych, kora cynamonu, laseczki waniliowe itp. daleko odbiegaja od zapachów owoców, naowocni, liscie lub korzeni, z których 5379453794 3 sa otrzymywane. Przyczyna tego jest to, ze olejki naturalne sa otrzymywane metoda ekstrakcji po¬ laczona z regeneracja rozpuszczalnika przez odpa¬ rowanie i nastepnie przez destylacje .pozostalosci z para wodna pod cisnieniem normalnym lub zmniejszonym. W czasie destylacji uciekaja przede wszystkim najbardziej lotne, a czesciowo równiez trudniej lotne skladniki naturalnych olejków ete¬ rycznych, przy czym olejki traca czesc bukietu zapachowego i naturalny zapach, charakterystycz¬ ny dla odpowiednich czesci roslin.Uszlachetnianie olejków eterycznych poprzez ich czesetowtTTttb calkowite odterpenowywanie czyni ich zapalny bardziej odbiegajacymi od zapachów naturalnych, charakterystycznych dla surowców (naowocni, owoców, kory, lisci itp.), z których sa otrzymywane.Sztuczne olejki eteryczne sa prostymi zwiazkami chemicznymi takimi jak estry, etery, aldehydy itp.; stad tez ich zapachy sa z reguly równiez proste, surowe. Nie udalo sie dotychczas uzytekac na dro¬ dze syntezy i preparowania ani takich olejków, jakie badz znajduja sie w stanie naturalnym w tych surowcach zapachowych (np. w malinach, wisniach itp.), z których nie udaje sie jeszcze uzy¬ skac olejków naturalnych; ani tez takich, które znajduja sie w surowcach zapachowych, z których sa uzyskiwane olejki; ani tez tej czesci olejków, która tcaci sie w procesie ich uzyskiwania. Trud¬ nosci te wynikaja stad, ze dotychczas nie jest znany sklad chemiczny Olejków znajdujacych sie w naturalnych surowcach zapachowych. Dlatego tez brak jest ~do chwili obecnej substancji, które moglyby byc uzyte do uzupelnienia bukietu baz zapachowych uzyskiwanych dotychczas.Brak omawianych skladników bukietowych usu¬ wa sie czesciowo w ten sposób, ze przyrzadza sie oddzielnie, wyciagi alkoholowo-wodne z kwiatów, naowocni, owoców, lisci itp., zawierajace olejki eteryczne i dodaje je nastepnie jako skladniki uzupelniajace od roztworów — baz zapachowych w rozpuszczalnikach organicznych lub organiczno- -wodnych (np. alkoholowo-wodnych).W wyniku przeprowadzonych doswiadczen stwierdzono, ze i ta metoda ma szereg istotnych wad. Najpowazniejsza wada jest to, ze podczas pierwszej ekstrakcji przechodzi do wyciagu tylko czesc olejków eterycznych. Dla wydobycia pozo¬ stalych olejków eterycznych konieczne jest dwu- lub czesto trzykrotne powtórzenie procesu eks¬ trakcji,: przy czym rodzaj zapachu kazdego z wy¬ ciagów jest odmienny. W celu uzyskania jedno¬ litego odcienia zapachu, ekstrakty miesza sie ze soba, co przedluza znacznie proces produkcyjny, poniewaz kazdy proces ekstrakcji trwa przeciet¬ nie dwa tygodnie; Ponadto uzyskuje sie tak duze ilosci ekstraktu, ze wystepuje jego nadmiar w sto¬ sunku do; bukietowanej bazy zapachowej, co unie¬ mozliwia: uzyskanie esencji o wiekszej wydajnosci zapachu i o pelnym naturalnym bukiecie zapa¬ chowym. W konsekwencji uzyskuje sie esencje spozywcze aromatyczne niezadawalajacej jakosci.Niedogodnosci te usuwa sposób wedlug wyna¬ lazku, który polega na tym, ze suroWce roslinne takie, jak liscie, kwiaty, lodygi, klacze, naowocnie, owoce lub ich mieszaniny, zawierajace olejki ete¬ ryczne, ekstrahuje sie cieklymi roztworami dwu¬ skladnikowymi, zlozonymi z bazy zapachowej jako jednego skladnika i rozcienczalnika organicznego 5 lub organiczno-wodnego jako drugiego skladnika.W sposobie wedlug wynalazku stosuje sie do eks¬ trakcji roztwory bazy w rozpuszczalniku zawie¬ rajace do 50°/o bazy, przy czym w przypadku ukladów o ograniczonej rozpuszczalnosci baz w 10 rozpuszczalniku stosuje sie roztwory o stezeniu az do stanu nasycenia roztworu bazy w rozpuszczal¬ niku, jednak z wylaczeniem roztworów o stezeniu wyzszym niz 50% bazy.Stwierdzono, ze roztwory baz w rozpuszczalni- 15 kach o podanym wyzej stezeniu zapewniaja calko¬ wite wyekstrahowanie nawet najbardziej lotnych skladników olejków eterycznych, znajdujacych sie w ekstrahowanych surowcach roslinnych* Rodzaj i udzial procentowy skladników bazy 20 zapachowej dobiera sie eksperymentalnie w za¬ leznosci od rodzaju esencji, która ma sie otrzymac.Udzial procentowy skladników zalezy ponadto od ich odcieni zapachowych, które sa rózne dla pro¬ duktów róznego pochodzenia (np. aldehyd C — 20 25 f-my Schimmel ma zupelnie odmienny zapach i wydajnosc zapachowa niz analogiczny aldehyd firmy Bush).Sklad oraz stosunek ilosci surowców roslinnycfi do ilosci bazy zapachowej w ukladzie baza — rozpuszczalnik ustala sie wedlug wynalazku kaz¬ dorazowo doswiadczalnie, w zaleznosci od ich po¬ chodzenia, czasokresu zbioru, stopnia dojrzalosci itp.Jako rozpuszczalnik najwygodniej jest stosowac skladniki ciekle organiczne lub ich mieszaniny z woda, tak dobrane, aby uzyskac mozliwie naj¬ mniejsza lotnosc rozpuszczalnika i zapewnic tym samym zdolnosc esencji do aromatyzacji w tem¬ peraturach wyzszych od pokojowej. Przykladem takiego rozpuszczalnika jest uklad trójskladniko¬ wy zlozony z alkoholu etylowego, gliceryny, jako alkoholu o wysokiej temperaturze wrzenia, i wody.Gliceryrla i woda podwyzszaja temperature wrze¬ nia rozpuszczalnika jako ukladu trójskladniko¬ wego.Sposób wedlug wynalazku pozwala na otrzy¬ manie w jednym prostym procesie iprodukcji esen¬ cji zapachowych cieklych o zamierzonych steze¬ niach i równoczesnie o pelnym naturalnym bukie¬ cie zapachowym, a zatem esencji o wysokiej ja¬ kosci. Sposób wedlug wynalazku okazuje sie szczególnie korzystny w produkcji esencji wyso- kokoncentrowanych, przy równoczesnie mniejszym zuzyciu badz olejków pochodzenia naturalnego, badz syntetycznych.Przyklady skladu i udzialu procentowego su¬ rowców wyjsciowych do otrzymywania esencji ma¬ linowej i cytrynowej sposobem wedlug wynalazku o dwóch róznych wydajnosciach zapachu. 80 Przyklad I. Esencja malinowa a. Sklad bazy zapachowej: .Octan amylu — 76,0% wagowych 65 Octan etylu — 15,0% wagowych 30 35 40 45 50 5553794 Octan benzylu Maslan amylu Geraniol Wanilina Aldehyd benzoesowy 1,0% wagowych 5,9% wagowych 1,0% wagowych 1,0% wagowych 0,1% wagowych razem Sklad surowców chych: Owoc maliny Cynamon Gozdziki Skórka cytrynowa Skórka pomar. 100,0% wagowych roslinnych powietrzno-su- — 6,0 czesci wagowych — 1,5 czesci wagowych — 2,0 czesci wagowych — 0,1 czesci wagowych — 0,1 czesci wagowych Sklad rozcienczalnika: Alkohol etylowy Woda — 60% wagowych — 40% wagowych 1. Otrzymywanie esencji o wydajnosci zapachu 1:4000. 4 czesci wagowe surowców roslinnych ekstrahuje sie roztworem dwuskladnikowym zlo¬ zonym z 20 czesci wagowych bazy zapachowej i 76 czesci wagowych rozcienczalnika. 2. Otrzymywanie esencji o wydajnosci zapachu 1 : 10000. 10 czesci wagowych surowców roslinnych ekstrahuje sie ukladem zlozonym z 30 czesci wa¬ gowych bazy zapachowej i 60 czesci wagowych rozcienczalnika.Przyklad II. Esencja cytrynowa a. Sklad bazy zapachowej: Olejek cytrynowy zwykly — 99,0% wagowych Olejek petit-grain — 1,0% wagowych Razem 100,0% wagowych Ci Sklad surowców roslinnych powietrzno-su- chych: Skórka cytryny — 20 czesci wagowych Liscie cytryny — 1 czesc wagowa Sklad rozcienczalnika (dla esencji o nizszych od 1 :10000 wydajnos- ciach zapachu) Alkohol etylowy — 70% wagowych Woda — 30% wagowych 6 c2 Sklad rozcienczalnika (dla esencji o wyzszych od 1 :10000 wydajnosciach zapachu).Alkohol etylowy — 96,2% wagowych Woda — 3,8% wagowych 5 1. Otrzymywanie esencji o wydajnosci zapachu 1 :400i0. 1 czesc wagowa surowców roslinnych ekstrahuje sie ukladem dwuskladnikowym zlozo¬ nym z 1,5 czesci wagowych bazy zapachowej oraz io z 97,5 czesci wagowych rozcienczalnika o skladzie wymienionym w punkcie Ci. 2. Otrzymywanie esencji o wydajnosci zapachu 1 :10000. 4 czesci wagowe surowców roslinnych ekstrahuje sie ukladem dwuskladnikowym zlozo- 15 nym z 12,5 czesci wagowych bazy zapachowej i 87,5 czesci wagowych rozcienczalnika o skladzie wymienionym w punkcie c2.Wszystkie opisane wyzej (przyklady sposobu wedlug wynalazku wykazuja duza oszczednosc 20 skladników zapachowych w stosunku do metod produkcji stosowanych dotychczas. Na przyklad w esencji malinowej nie stosuje sie drogiego i im¬ portowanego aldehydu C-20, który jest typowym skladnikiem tych esencji, a w esencji cytrynowej 25 zuzywa sie od 3 do 5 razy mniej importowanego olejku cytrynowego naturalnego. Ponadto w esen¬ cjach o wyzszej wydajnosci zapachu uzyskuje sie wieksza wydajnosc zapachowa esencji anizeli ma nie tylko olejek cytrynowy zwykly, ale dwudzie- 30 stokrotny. W innych nie .przytoczonych tu przy¬ kladach otrzymywania esencji, maja miejsce po¬ dobne korzysci ekonomiczne. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe 35 Sposób otrzymywania esencji spozywczych aro¬ matycznych, znamienny tym, ze surowce roslinne takie jak liscie, kwiaty, lodygi, klacza, naowocnie, owoce lub ich mieszaniny, zawierajace olejki ete- 40 ryczne, ekstrahuje sie roztworami baz zapacho¬ wych w jadalnych rozpuszczalnikach organicznych lub organiczno-wodnych, przy czym stosuje sie roztwory, w których stezenie bazy zapachowej w rozpuszczalnikach jest nie wieksze niz 50%, a w 45 przypadku ukladów o ograniczonej rozpuszczal¬ nosci baz w rozpuszczalniku stosuje sie roztwory o stezeniu az do stanu nasycenia roztworu bazy w rozpuszczalniku,, jednak z wylaczeniem roztwo¬ rów o stezeniu wyzszym niz 50% bazy. PL